{"id":140,"date":"2026-04-17T15:48:55","date_gmt":"2026-04-17T15:48:55","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=140"},"modified":"2026-04-17T15:48:55","modified_gmt":"2026-04-17T15:48:55","slug":"adam-danek-pierscien-atlantow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-pierscien-atlantow\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

 Mo\u017cna go zauwa\u017cy\u0107 na d\u0142oniach naprawd\u0119 wielu os\u00f3b. Niemal codziennie spotykamy b\u0105d\u017a mijamy na ulicy kogo\u015b nosz\u0105cego na palcu charakterystyczny, karbowany sygnet. To tzw. pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w, wprowadzony do popkultury w latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia przez Rogera de Lafforesta (1905-1998), podrz\u0119dnego francuskiego literata, specjalizuj\u0105cego si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach po\u015bwi\u0119conych parapsychologii. Autor \u00f3w utrzymywa\u0142, \u017ce pier\u015bcie\u0144 zosta\u0142 odkryty w XIX wieku podczas bada\u0144 archeologicznych w egipskiej Dolinie Kr\u00f3l\u00f3w i by\u0142 znaleziskiem starszym od cywilizacji Nilu, sprowadzonym przez staro\u017cytnych Egipcjan z istniej\u0105cej jeszcze w\u00f3wczas Atlantydy. Pier\u015bcienie wykonane wed\u0142ug tego wzoru mia\u0142y, jak zapewnia\u0142, chroni\u0107 posiadaczy przed dzia\u0142aniem szkodliwych fluid\u00f3w i energii.<\/p>\n\n\n\n

            Pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w to oczywi\u015bcie mistyfikacja Lafforesta. Rzekomy artefakt z czas\u00f3w archaicznych zosta\u0142 zwyczajnie zmy\u015blony. Przy powszechnym i \u0142atwym dzi\u015b dost\u0119pie do r\u00f3\u017cnorodnych \u017ar\u00f3de\u0142 informacji (stanowi\u0105cym dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka pow\u00f3d che\u0142pliwo\u015bci i demonstracyjnej pogardy dla minionych epok) ka\u017cdy mo\u017ce szybko sprawdzi\u0107, sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 rewelacje o pier\u015bcieniu Atlant\u00f3w i ile s\u0105 warte. Tymczasem popularno\u015b\u0107 tej ewidentnej fa\u0142szywki zdumiewa swoim zasi\u0119giem. Pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w jest wszechobecny. Mo\u017cna go dosta\u0107 wsz\u0119dzie. Nie trzeba nawet w tym celu wychodzi\u0107 z domu, bo dziesi\u0105tki firm zajmuj\u0105cych si\u0119 jego sprzeda\u017c\u0105 wysy\u0142kow\u0105 z ch\u0119ci\u0105 dostarcz\u0105 go na miejsce. Telewizja i kolorowe pi\u015bmid\u0142a migoc\u0105 ich materia\u0142ami reklamowymi; zach\u0119caj\u0105, by przynajmniej na pewien czas przyj\u0105\u0107 pier\u015bcie\u0144, kt\u00f3ry po jego up\u0142ywie b\u0119dzie mo\u017cna nieodp\u0142atnie zwr\u00f3ci\u0107, je\u015bli nie odczuje si\u0119 jego dobroczynnego wp\u0142ywu.<\/p>\n\n\n\n

            Mimo pozornej marginalno\u015bci, opisane zjawisko wydaje si\u0119 nader symptomatyczne dla obecnej epoki i doskonale j\u0105 charakteryzuje. \u201eWolny rynek\u201d opanowa\u0142 wszystkie dziedziny \u017cycia cz\u0142owieka, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c \u017cycia wewn\u0119trznego. Ka\u017cdy segment \u201erynku\u201d jest racjonalnie zagospodarowywany przez pazernych producent\u00f3w, kt\u00f3rzy zalewaj\u0105 go wytwarzan\u0105 przez siebie tandet\u0105. Firmy, handlowcy i specjali\u015bci od prania m\u00f3zgu (reklamy) na wy\u015bcigi kreuj\u0105 w ludziach \u201epotrzeby\u201d, by nast\u0119pnie m\u00f3c je \u201ezaspokaja\u0107\u201d \u2013 i dotyczy to r\u00f3wnie\u017c potrzeb duchowych (albo tego, co je zast\u0105pi\u0142o). Skoro nawet duchowo\u015b\u0107 zamieni\u0142a si\u0119 w towar i jest sprzedawana g\u0142\u00f3wnie w postaci tanich, masowych wyrob\u00f3w niskiej jako\u015bci (jak ka\u017cdy towar w \u201espo\u0142ecze\u0144stwie konsumpcyjnym\u201d), to nie b\u0119dzie przesad\u0105 stwierdzenie, i\u017c \u017cyjemy, parafrazuj\u0105c Ernsta J\u00fcngera, w epoce Totalnej Komercjalizacji.<\/p>\n\n\n\n

            Natr\u0119tna komercjalizacja kszta\u0142tuje nasz stosunek do \u015bwiata, w tym do \u015bwiata nadprzyrodzonego. Co najmniej od czas\u00f3w Platona europejska tradycja duchowa definiowa\u0142a dobro w okre\u015blony spos\u00f3b. Triumfuj\u0105ca wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie handlarska mentalno\u015b\u0107 przejawia si\u0119 w pojmowaniu nawet tak fundamentalnych poj\u0119\u0107 radykalnie inaczej, ni\u017c w znaczeniu podanym przez tradycj\u0119. Dzi\u015b \u201edobro to co\u015b, co sprzedajesz lub kupujesz\u201d, jak wyja\u015bnia literatura apologetyczna Totalnej Komercjalizacji. Skoro upowszechnia si\u0119 przekonanie, \u017ce pewna suma pieni\u0119dzy, przeznaczona na zakup \u201edobra\u201d lub \u201eus\u0142ugi\u201d z zakresu duchowo\u015bci, przynosi uzdrowienie ducha, to najwyra\u017aniej historia zatoczy\u0142a ko\u0142o: powr\u00f3cili\u015bmy do XV i wczesnego XVI wieku z jego handlem odpustami. Wtedy tak\u017ce sprzeda\u017c odpust\u00f3w by\u0142a wspierana i obs\u0142ugiwana przez biznesowych specjalist\u00f3w z banku Fugger\u00f3w. Co znamienne, obie epoki komercjalizacji \u017cycia duchowego, t\u0119 w XV-XVI wieku i t\u0119 w XX-XXI wieku, poprzedzi\u0142a spo\u0142eczna ekspansja nowego wzorca cywilizacyjnego: kultury mieszcza\u0144skiej. W kulturze mieszcza\u0144skiej handel ze zwyk\u0142ego zaj\u0119cia urasta do rangi ju\u017c nie tylko zawodu, ale zasady rz\u0105dz\u0105cej rzeczywisto\u015bci\u0105, podstawowego sposobu istnienia cz\u0142owieka w \u015bwiecie. Sprawia to, \u017ce kategorie i relacje pieni\u0119\u017cne zaczynaj\u0105 dominowa\u0107 we wszystkich dziedzinach ludzkiego \u017cycia, tak\u017ce w tych, w kt\u00f3rych odgrywa\u0142y one znikom\u0105 lub \u017cadn\u0105 rol\u0119 w kulturach tradycyjnych.<\/p>\n\n\n\n

            Komercjalizacja \u017cycia duchowego w XV i wczesnym XVI wieku by\u0142a symptomem wyra\u017anego wyja\u0142owienia \u00f3wczesnego \u015bwiata z duchowo\u015bci. Wywo\u0142a\u0142a w ko\u0144cu reakcj\u0119 w postaci gwa\u0142townego wybuchu poszukiwa\u0144 autentycznego do\u015bwiadczenia duchowego \u2013 pr\u00f3b\u0119 powrotu do tego, co zosta\u0142o zatracone na skutek nadmiernego zwi\u0105zania si\u0119 cz\u0142owieka z biblijnym \u201etym \u015bwiatem\u201d<\/em>, albo wr\u0119cz skorumpowania ludzkiej duszy przez \u201eten \u015bwiat\u201d<\/em>. Wybuch ten przeszed\u0142 do historii pod imieniem Reformacji. Wyg\u0142odzony duch \u0142apczywie szuka\u0142 kontaktu z Absolutem. Nasta\u0142 czas domoros\u0142ych teolog\u00f3w, prorok\u00f3w, kaznodziej\u00f3w, wizjoner\u00f3w, wyk\u0142adaczy Pisma, charyzmatyk\u00f3w i ekstatyk\u00f3w. Katolicka pisarka Hanna Malewska (1911-1983) w powie\u015bci \u201e\u017belazna korona\u201d<\/em> (1936) po mistrzowsku odmalowa\u0142a atmosfer\u0119 tamtej epoki: wielkiej duchowej gor\u0105czki, kiedy w parlamentarnych \u0142awach stronnictwa spiera\u0142y si\u0119 nie o podatki, a o teologi\u0119 trynitarn\u0105, kiedy na ulicach co krok dochodzi\u0142o do b\u00f3jek na pi\u0119\u015bci z powodu r\u00f3\u017cnicy pogl\u0105d\u00f3w na predestynacj\u0119 czy transsubstancjacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Reakcja na duchow\u0105 pustk\u0119 i rozpuszczenie religii w sprawach a\u017c nadto przyziemnych by\u0142a uzasadniona i zrozumia\u0142a, lecz rych\u0142o przekroczy\u0142a wszelkie granice. Powstanie protestantyzmu zniszczy\u0142o jedno\u015b\u0107 zachodniego chrze\u015bcija\u0144stwa (Christianitas<\/em>). Zreszt\u0105, wiele protestanckich od\u0142am\u00f3w szybko pojedna\u0142o si\u0119 z \u201etym \u015bwiatem\u201d<\/em> i jego niskimi \u017c\u0105dzami (w tym z komercjalizacj\u0105), a nawet je u\u015bwi\u0119ci\u0142o. Niemniej, ludzie tamtej epoki, przynajmniej na pocz\u0105tku wstrz\u0105\u015bni\u0119ci b\u0105d\u017a rozgniewani ze\u015bwiecczeniem \u017cycia zbiorowego, poszukiwali utraconej \u0142\u0105czno\u015bci z sacrum<\/em>. Poszukiwali nieraz rozpaczliwie \u2013 a kto szuka, ten b\u0142\u0105dzi. Ostatecznie Reformacja, ta chaotyczna reakcja na duchow\u0105 zgrzybia\u0142o\u015b\u0107 czas\u00f3w \u201ejesieni \u015bredniowiecza\u201d, wywo\u0142a\u0142a reakcj\u0119 ozdrowie\u0144cz\u0105: przebudzenie Ko\u015bcio\u0142a, Jego wewn\u0119trzn\u0105 odnow\u0119 na Soborze Trydenckim oraz ofensyw\u0119 kontrreformacji. I tu tkwi pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego obecn\u0105 er\u0119 Totalnej Komercjalizacji nie do ko\u0144ca da si\u0119 por\u00f3wna\u0107 z jej dalek\u0105 poprzedniczk\u0105 w schy\u0142kowym \u015bredniowieczu. Znamieniem dzisiejszej doby jest ca\u0142kowite wyja\u0142owienie z docieka\u0144 metafizycznych, lenistwo duchowe gorsze od b\u0142\u0119du herezji, absolutny indyferentyzm, z rzadka pokrywany powierzchownym, okazjonalnym i przelotnym zainteresowaniem takimi protezami duchowo\u015bci, jak groteskowy pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w. W por\u00f3wnaniu z tym wiekiem wewn\u0119trznej dr\u0119twoty nawet romantyczne mody na spirytyzm i okultyzm (reakcja na O\u015bwiecenie) czy New Age w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku (reakcja na powojenny neopozytywizm w kulturze) \u015bwiadczy\u0142y o \u017cywym jeszcze pragnieniu kontaktu z prawdziw\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 duchow\u0105 \u2013 cho\u0107 to pragnienie obiera\u0142o fa\u0142szywe kierunki. Dzi\u015b to pragnienie zamar\u0142o. Wtedy poszukiwano nadprzyrodzonego, dzisiaj si\u0119 go nie szuka \u2013 lecz zamawia z katalogu jego podr\u00f3bk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w to udany symbol epoki. Epoki wyparcia \u017cycia duchowego przez wszechobecn\u0105 handlowo\u015b\u0107 i konsumpcj\u0119. \u015awiata, gdzie tak\u017ce zbawienie, o\u015bwiecenie (iluminacj\u0119), harmoni\u0119, \u201e\u0142ad serca\u201d<\/em> albo jaki\u015b inny stan, wybrany konsumenck\u0105 decyzj\u0105, mo\u017cna sobie sprowadzi\u0107 drog\u0105 sprzeda\u017cy wysy\u0142kowej. A przynajmniej takie panuje w praktyce mniemanie. Paradoksalnie, nadzieja kryje si\u0119 w\u0142a\u015bnie w metafizycznej ja\u0142owo\u015bci takich epok. Ta ja\u0142owo\u015b\u0107 przyprawia ludzi o coraz wi\u0119kszy g\u0142\u00f3d wewn\u0119trzny, co mo\u017ce w ko\u0144cu zrodzi\u0107 gwa\u0142towny bunt i ponowne otwarcie dusz na transcendencj\u0119, now\u0105, d\u0142ugo t\u0142umion\u0105 fal\u0119 poszukiwa\u0144 kontaktu z Absolutem. Ale \u017cadne pseudo-religijne i pseudo-filozoficzne nowinki nie zdo\u0142aj\u0105 zaspokoi\u0107 owego g\u0142odu, jak dowodz\u0105 przyk\u0142ady ruchu New Age i jego historycznych poprzednik\u00f3w. Poszukiwacze prawdziwie nowej ery nasyc\u0105 sw\u00f3j g\u0142\u00f3d dopiero, kiedy dotr\u0105 z powrotem do \u017ar\u00f3de\u0142. \u201eKres drogi jest tam, sk\u0105d wyruszamy.\u201d <\/em>\u2013 napisa\u0142 T.S. Eliot. Te \u017ar\u00f3d\u0142a pulsuj\u0105 z dala od ha\u0142a\u015bliwych, a zarazem \u015bmiertelnie nudnych, mieszcza\u0144skich skupisk* lub te\u017c g\u0142\u0119boko pod powierzchni\u0105 ich zwyrodnia\u0142ego \u015bwiata. Te \u017ar\u00f3d\u0142a bij\u0105 nieprzerwanie, nie wysychaj\u0105 nigdy. Te \u017ar\u00f3d\u0142a \u2013 to religijna ortodoksja, prawdziwa filozofia i z\u0142\u0105czone z nimi oboma tradycyjne techniki duchowe.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek<\/strong>, 1 wrze\u015bnia 2017<\/p>\n\n\n\n

* Wsp\u00f3\u0142czesne zbiorowiska ludzi z powodu swej przypadkowo\u015bci i bezkszta\u0142tno\u015bci nie zas\u0142uguj\u0105 ju\u017c na miano spo\u0142ecze\u0144stw, a w\u0142a\u015bnie kup ludzkich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 Mo\u017cna go zauwa\u017cy\u0107 na d\u0142oniach naprawd\u0119 wielu os\u00f3b. Niemal codziennie spotykamy b\u0105d\u017a mijamy na ulicy kogo\u015b nosz\u0105cego na palcu charakterystyczny, karbowany sygnet. To tzw. pier\u015bcie\u0144 Atlant\u00f3w, wprowadzony do popkultury w latach siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia przez Rogera de Lafforesta (1905-1998), podrz\u0119dnego francuskiego literata, specjalizuj\u0105cego si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach po\u015bwi\u0119conych parapsychologii. Autor \u00f3w utrzymywa\u0142, \u017ce pier\u015bcie\u0144 zosta\u0142 odkryty…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-140","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":142,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140\/revisions\/142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}