{"id":163,"date":"2026-04-17T16:00:06","date_gmt":"2026-04-17T16:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=163"},"modified":"2026-04-17T16:00:06","modified_gmt":"2026-04-17T16:00:06","slug":"adam-danek-sw-juda-jako-straznik-duchowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-sw-juda-jako-straznik-duchowy\/","title":{"rendered":"Adam Danek: \u015aw. Juda jako stra\u017cnik duchowy"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W kanonie biblijnych ksi\u0105g natchnionych List \u015bw. Judy <\/em>nale\u017cy do najkr\u00f3tszych. Liczy tylko dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 wers\u00f3w. Umieszczony przy ko\u0144cu Pisma \u015awi\u0119tego, mo\u017ce \u0142atwo umkn\u0105\u0107 uwadze jego czytelnika. Kult autora Listu<\/em>, \u015bw. Judy Aposto\u0142a, zwanego Tadeuszem (\u201eOdwa\u017cnym\u201d), rozpowszechni\u0142 si\u0119 natomiast w Ko\u015bciele do\u015b\u0107 szeroko. Niemal bez wyj\u0105tku trywializuje si\u0119 jednak jego posta\u0107, redukuj\u0105c go do rangi \u201epatrona od spraw beznadziejnych\u201d. A nawet i to jest niepoprawn\u0105 formu\u0142\u0105: skoro nadzieja zalicza si\u0119 do podstawowych cn\u00f3t teologicznych, dla chrze\u015bcijanina nie ma spraw beznadziejnych; prawid\u0142owo nale\u017ca\u0142oby zatem m\u00f3wi\u0107 o or\u0119downiku w sprawach trudnych.<\/p>\n\n\n\n

W \u017cy\u0142ach Judy p\u0142yn\u0119\u0142a najbardziej kr\u00f3lewska krew \u2013 by\u0142 krewnym (\u201ebratem\u201d) samego Chrystusa Pana. Wraz z pozosta\u0142ymi uczniami towarzyszy\u0142 Mistrzowi w Jego podr\u00f3\u017cach. Siedzia\u0142 z Nim przy pierwszym stole eucharystycznym podczas ostatniej wieczerzy. Wed\u0142ug ko\u015bcielnej tradycji sta\u0142 si\u0119 potem aposto\u0142em Wschodu: g\u0142osi\u0142 Dobr\u0105 Nowin\u0119 w Mezopotamii oraz w Persji i tam te\u017c znalaz\u0142 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105, gin\u0105c pod ciosami pa\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n

My, ludzie nowocze\u015bni, na og\u00f3\u0142 nie doceniamy znaczenia, jakie w chrze\u015bcija\u0144stwie zachowuj\u0105 opowie\u015bci apokryficzne i legendy. Pow\u00f3d jest prosty \u2013 opisuj\u0105 one wydarzenia, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci nie mia\u0142y miejsca. Postawmy jednak najpierw pytanie: czy apokryfy i legendy powstawa\u0142y jako historiografia i w zwi\u0105zku z tym powinni\u015bmy je odrzuci\u0107 jako historiografi\u0119 fa\u0142szyw\u0105? Ot\u00f3\u017c nie. Poprzez opowie\u015bci apokryficzne i legendarne duch d\u0105\u017cy do wyra\u017cenia swojej g\u0142\u0119bokiej tre\u015bci. Innymi s\u0142owy, nale\u017cy w nich widzie\u0107 nie opisy fakt\u00f3w<\/strong>, lecz symbole<\/strong>. Trzeba to sobie u\u015bwiadomi\u0107, aby zrozumie\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c za pomoc\u0105 owych symboli, przyobleczonych w posta\u0107 apokryf\u00f3w i legend, tradycja Ko\u015bcio\u0142a przekazuje nam swoj\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 i objawia prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Z osob\u0105 Judy Aposto\u0142a wi\u0105\u017ce si\u0119 jedna legenda. To w\u0142a\u015bnie z jej powodu wszystkie malowid\u0142a i figury przedstawiaj\u0105 \u015bwi\u0119tego z podobizn\u0105 Chrystusa w d\u0142oni lub na piersi. Opowiada ona, jak Juda wizerunkiem Pana Jezusa uzdrowi\u0142 Abgara, kr\u00f3la Edessy (p\u00f3\u017aniejszej stolicy jednego z pa\u0144stw krzy\u017cowc\u00f3w). Juda jawi nam si\u0119 zatem jako nios\u0105cy Oblicze Chrystusa. W ten spos\u00f3b odnajdujemy jego posta\u0107 u pocz\u0105tk\u00f3w kultu Naj\u015bwi\u0119tszego Oblicza \u2013 jednej z najg\u0142\u0119bszych form kontemplacji praktykowanych w Ko\u015bciele, wi\u0105\u017c\u0105cej si\u0119 cz\u0119sto z prze\u017cyciami mistycznymi.<\/p>\n\n\n\n

Jedyne zachowane dzie\u0142o Judy zosta\u0142o spisane jako pos\u0142anie do gmin chrze\u015bcija\u0144skich w Ziemi \u015awi\u0119tej. Powsta\u0142o prawdopodobnie po m\u0119cze\u0144stwie jego brata, \u015bw. Jakuba M\u0142odszego (+ 62), ukamienowanego w Jerozolimie na polecenie Sanhedrynu, z pewno\u015bci\u0105 za\u015b przed \u015bmierci\u0105 \u015bw. Piotra (+ 64\/67), kt\u00f3ry zapo\u017cyczy\u0142 z niego pewne zwroty, pisz\u0105c w\u0142asne listy apostolskie.<\/p>\n\n\n\n

List \u015bw. Judy<\/em> nie odznacza si\u0119 tak\u0105 wizyjno\u015bci\u0105, jak pisma aposto\u0142\u00f3w Paw\u0142a czy Jana. Jego mowa nie jest \u2013 przynajmniej z pozoru \u2013 tak \u201epe\u0142na ducha\u201d (by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 terminem ukutym przez Hegla). Wypowiada pos\u0142anie w surowym j\u0119zyku, przypominaj\u0105cym ksi\u0119gi prorockie Starego Testamentu. Zosta\u0142o ono wymierzone w fa\u0142szywych prorok\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u015blizgn\u0119li si\u0119 do chrze\u015bcija\u0144skich gmin i do objawienia dokonanego przez Chrystusa dodaj\u0105 swoje w\u0142asne, nowe objawienia. Wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Listu <\/em>wype\u0142nia opis strasznego s\u0105du Bo\u017cego, jaki czeka fa\u0142szywych prorok\u00f3w i tych chrze\u015bcijan, co p\u00f3jd\u0105 za nimi.<\/p>\n\n\n\n

Twarde s\u0142owa Judy nie powinny nikogo dziwi\u0107. Chwila nie by\u0142a sposobna do \u017cart\u00f3w. W 66 r. Izraelici podnie\u015bli powstanie przeciw w\u0142adzy Rzymu, zako\u0144czone w 70 r. zburzeniem Jerozolimy przez rzymskiego wodza Tytusa. Legioni\u015bci nie oszcz\u0119dzali ludno\u015bci Judei, rze\u017a nast\u0119powa\u0142a za rzezi\u0105. Gdy wybuch\u0142y walki, gmina chrze\u015bcija\u0144ska, odmawiaj\u0105c udzia\u0142u w wojnach tego \u015bwiata, opu\u015bci\u0142a Jerozolim\u0119 i przesz\u0142a na drugi brzeg rzeki Jordan. Chrze\u015bcijanie odchodzili, a wok\u00f3\u0142 nich p\u0142on\u0119\u0142o i gin\u0119\u0142o pod mieczami miasto, kt\u00f3re odrzuci\u0142o Syna Bo\u017cego. Czasy by\u0142y wi\u0119c ostateczne. Ale nie pr\u00f3bujmy wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego szczeg\u00f3lnym momentem dziejowym, kontekstem historycznym. Dla prawdziwego chrze\u015bcijanina czasy s\u0105 zawsze ostateczne, nieprawda\u017c? W XXI wieku oczekuje on rych\u0142ego drugiego przyj\u015bcia Jezusa tak samo, jak w I wieku oczekiwali na nie Jego pierwsi wyznawcy.<\/p>\n\n\n\n

Zbawienia dost\u0105pi\u0105 ci, co \u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 wed\u0142ug nauki Chrystusa, warunkiem za\u015b takiego \u017cycia jest przechowanie Jego nauki nieska\u017conej, bez obcych domieszek. Dlatego aposto\u0142 wzywa wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie, by praktykowa\u0142y \u201ewiar\u0119 raz tylko przekazan\u0105 \u015bwi\u0119tym\u201d<\/em> (Jud 3) i napomina je z powag\u0105: \u201eraz na zawsze wiecie ju\u017c wszystko\u201d<\/em> (Jud 5). Juda broni\u0142 nauki Jezusa przed uzupe\u0142nianiem i przeinaczaniem przez zapowiedzianych przez Niego samego fa\u0142szywych mesjasz\u00f3w (Mt 24, 24). By\u0142 wi\u0119c stra\u017cnikiem ortodoksji w Ko\u015bciele pierwotnym, w kt\u00f3rym nie wykszta\u0142ci\u0142o si\u0119 jeszcze poj\u0119cie ortodoksji.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ty Judo Apostole, \u201ewspomagaj nas w walce, a przeciw niegodziwo\u015bci i zasadzkom z\u0142ego ducha b\u0105d\u017a nasz\u0105 obron\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek, 8 kwietnia 2017<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W kanonie biblijnych ksi\u0105g natchnionych List \u015bw. Judy nale\u017cy do najkr\u00f3tszych. Liczy tylko dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 wers\u00f3w. Umieszczony przy ko\u0144cu Pisma \u015awi\u0119tego, mo\u017ce \u0142atwo umkn\u0105\u0107 uwadze jego czytelnika. Kult autora Listu, \u015bw. Judy Aposto\u0142a, zwanego Tadeuszem (\u201eOdwa\u017cnym\u201d), rozpowszechni\u0142 si\u0119 natomiast w Ko\u015bciele do\u015b\u0107 szeroko. Niemal bez wyj\u0105tku trywializuje si\u0119 jednak jego posta\u0107, redukuj\u0105c go do rangi \u201epatrona od spraw…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-163","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=163"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":165,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/163\/revisions\/165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}