{"id":171,"date":"2026-04-17T16:03:31","date_gmt":"2026-04-17T16:03:31","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=171"},"modified":"2026-04-17T16:03:31","modified_gmt":"2026-04-17T16:03:31","slug":"adam-danek-giovinezza-manifest-zgreda-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-giovinezza-manifest-zgreda-ii\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Giovinezza (Manifest zgreda II)"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mamy za sob\u0105 og\u00f3lnopolski festiwal \u201e\u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci\u201d. Komentarze i podsumowania dziel\u0105 si\u0119 na dwa rodzaje. Z jednej strony dziennikarze i publicy\u015bci zwi\u0105zani z establishmentem Republiki Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u bij\u0105 na alarm: rosn\u0105 szeregi m\u0142odzie\u017cy zafascynowanej \u201enacjonalistycznymi zbrodniarzami\u201d! Z drugiej strony w \u015brodowiskach narodowych i prawicowych ujawnia si\u0119 tendencja do propagandy sukcesu: niezaprzeczalne zwyci\u0119stwo, rosn\u0105 szeregi m\u0142odzie\u017cy prawdziwie patriotycznej, a kto krytykuje, ten jest na pewno antypolskim zdrajc\u0105! Odr\u0119bn\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 neutralne wypowiedzi gadaj\u0105cych g\u0142\u00f3w z medi\u00f3w, kt\u00f3re z zawodowym zainteresowaniem entomologa konstatuj\u0105, \u017ce \u201edo m\u0142odzie\u017cy przemawia mit \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W mojej ocenie zar\u00f3wno przekonanie o osza\u0142amiaj\u0105cym triumfie samego przedsi\u0119wzi\u0119cia, jak i przekonanie o efektywno\u015bci \u201emitu \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d podwa\u017ca do\u015b\u0107 jase\u0142kowy charakter demonstracji, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y t\u0119, po\u017cal si\u0119 Bo\u017ce, dyskusj\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 ich uczestnik\u00f3w paradowa\u0142a w przebraniach \u201e\u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d, przez co przypomina\u0142y one raczej happening albo sesj\u0119 gry LARP. To nie drugorz\u0119dny detal, to zjawisko nader symptomatyczne. Bo prawda jest taka, \u017ce co najmniej du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w tych demonstracji lubi my\u015ble\u0107 o sobie jako o wsp\u00f3\u0142czesnych \u201e\u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d lub ich spadkobiercach. I kiedy wyg\u0142aszaj\u0105 peany na cze\u015b\u0107 najprawdziwszych spo\u015br\u00f3d najprawdziwszych z najprawdziwszych patriot\u00f3w, niez\u0142omnych, nieprzejednanych, nieprzekupnych\u2026 to g\u0142\u00f3wnie chc\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce sami siebie za takich uwa\u017caj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wbrew triumfalnym lub zaniepokojonym prognozom (w zale\u017cno\u015bci od tego, kto prognozuje) s\u0105dz\u0119, \u017ce nic sprawczego z tych marsz\u00f3w i demonstracji nie wyniknie, poniewa\u017c obecny \u201emit \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d pozostaje ca\u0142kowicie pusty politycznie. Bo w\u0142a\u015bciwie jaka jest ideowa tre\u015b\u0107 tego \u201emitu\u201d? Tak, wiem: \u201eantykomunizm\u201d. Do\u015b\u0107 ju\u017c o tym napisali inni, wi\u0119c przypomn\u0119 tylko, i\u017c trudno patrze\u0107 z powag\u0105 na \u201eantykomunizm\u201d gorliwie uprawiany w Polsce anno Domini<\/em> 2017 przez osoby urodzone po roku 1990 czy nawet po 2000. Ciekawe sk\u0105din\u0105d, \u017ce m\u0142odzi fani (okre\u015blenie chyba najbardziej adekwatne do popkulturowego charakteru zjawiska) \u201e\u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d fascynuj\u0105 si\u0119 powojennymi resztkami NSZ czy NZW, za to zupe\u0142nie nie odkryli rekordzist\u00f3w antykomunizmu takich jak ruch Miecz i P\u0142ug czy Stefan Witkowski (1903-1942) i jego Muszkieterowie \u2013 i to pomimo faktu, i\u017c o tych drugich traktowa\u0142o nawet wydane par\u0119 lat temu powie\u015bcid\u0142o poczytnego autora postmodernistycznych produkcyjniak\u00f3w Szczepana Twardocha. Trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych historycznych antykomunizm\u00f3w zachwyt patriotycznej m\u0142odzie\u017cy wzbudza wy\u0142\u0105cznie antykomunizm zwr\u00f3cony przeciw powojennemu pa\u0144stwu polskiemu.<\/p>\n\n\n\n

Nosicielami (w sensie dos\u0142ownym) kultu \u201e\u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 przejaw\u00f3w niestety nie ust\u0119puje poziomem surrealizmu PiS-owskim \u201emiesi\u0119cznicom\u201d i KOD-owskim \u201esobotnicom\u201d, sta\u0142y si\u0119 przede wszystkim postacie w wieku mniej wi\u0119cej nastoletnim, paraduj\u0105ce w ubraniach zadrukowanych ze wszystkich stron napisami i grafikami o \u201e\u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d. Groteskowo\u015b\u0107 i o\u015bmieszaj\u0105ce dzia\u0142anie tego \u201egimbopatriotyzmu\u201d wywo\u0142a\u0142y w \u015brodowiskach nacjonalistycznych \u2013 sk\u0105din\u0105d zasadn\u0105 \u2013 dyskusj\u0119 o tym, czy osoby w przedziale wiekowym 15-18 lat powinny w og\u00f3le bawi\u0107 si\u0119 w aktywizm i by\u0107 do niego wci\u0105gane[1]<\/a>. Sugestie, i\u017c m\u0142odzie\u017c szkolna powinna zajmowa\u0107 si\u0119 raczej nauk\u0105 ni\u017c udawaniem, \u017ce politykuje, zawieraj\u0105 pewn\u0105 doz\u0119 zdrowego rozs\u0105dku. Pozwol\u0119 sobie na kilka uwag z perspektywy cz\u0142owieka licz\u0105cego ju\u017c, ho ho, ponad trzydzie\u015bci lat, czyli od nastoletnich patriot\u00f3w starszego, przynajmniej w sensie politycznym, o jedn\u0105 generacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Przede wszystkim, nawet bardzo m\u0142ody wiek niekoniecznie dyskwalifikuje pod wzgl\u0119dem merytorycznym. Historia dostarcza nam tutaj licznych przyk\u0142ad\u00f3w, wi\u0119c ogranicz\u0119 si\u0119 do kilku pierwszych lepszych z polskiego podw\u00f3rka, takich jak Jerzy Niezbrzycki (1901\/1902-1968), jeden z najzdolniejszych oficer\u00f3w wywiadu II Rzeczypospolitej, a p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c geopolityk, geostrateg, sowietolog, dziennikarz i pi\u0142sudczykowski dzia\u0142acz polityczny. Jego mo\u0142ojecka s\u0142awa si\u0119ga 1918 r., kiedy w wieku 16 lub 17 lat (niepewna data urodzenia) stan\u0105\u0142 na czele oddzia\u0142u partyzanckiego na Ukrainie. Do ko\u0144ca 1920 r. jako kurier wielokrotnie przekracza\u0142 fronty polsko-bolszewicki, polsko-ukrai\u0144ski i ukrai\u0144sko-bia\u0142ogwardyjski, a jednocze\u015bnie wykonywa\u0142 zadania wywiadowcze dla Wojska Polskiego i dowodzi\u0142 oddzia\u0142em Polskiej Organizacji Wojskowej na ty\u0142ach nieprzyjaciela. Jego r\u00f3wie\u015bnik i kolega po fachu Stanis\u0142aw Za\u0107wilichowski (1902-1930) karier\u0119 wywiadowcy zacz\u0105\u0142 w wieku 17 lat, na froncie p\u00f3\u0142nocno-wschodnim. B\u0142yskawicznie awansowa\u0142 do rangi szefa wywiadu i kontrwywiadu Litwy \u015arodkowej (1920-1922), efemerycznego pa\u0144stewka zrodzonego z \u201ebuntu \u017beligowskiego\u201d. Na tym stanowisku kierowa\u0142 polsk\u0105 akcj\u0105 wywiadowcz\u0105 przeciw Litwie kowie\u0144skiej i osi\u0105ga\u0142 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce rezultaty. A to bynajmniej nie rekordowe przypadki, bo taki major Rudolf Plocek (1905-1956) w wieku 13 lat rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 jako wywiadowca POW, w wieku 14 lat rozbraja\u0142 ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy w Stanis\u0142awowie, a podczas wojny polsko-bolszewickiej zosta\u0142 ranny jako pi\u0119tnastoletni \u017co\u0142nierz uczniowskiego VI batalionu wartowniczego Armii Ochotniczej, do kt\u00f3rego zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 na w\u0142asne \u017cyczenie. M\u0142odo\u015b\u0107 nie jest zatem przeszkod\u0105 dla dokonania wielkich czyn\u00f3w, a o m\u0142odym cz\u0142owieku dobrze \u015bwiadczy, je\u015bli o nich marzy. Wymienione przyk\u0142ady dotyczy\u0142y wprawdzie os\u00f3b o wyj\u0105tkowych zdolno\u015bciach i cechach charakteru, ale zadanie ruchu patriotycznego polega na odkryciu  i zwerbowaniu takich os\u00f3b jak najwcze\u015bniej, kiedy cz\u0142owiek jeszcze kieruje si\u0119 m\u0142odzie\u0144czym idealizmem, zamiast rozgl\u0105da\u0107 si\u0119, kto da wi\u0119cej i my\u015ble\u0107 o konwencjonalnie pojmowanej karierze. Oczywi\u015bcie jeden Niezbrzycki czy Za\u0107wilichowski trafi si\u0119 na tysi\u0105c czy dwa tysi\u0105ce dzia\u0142aczy ruchu. Dlatego te\u017c ruch patriotyczny powinien stara\u0107 si\u0119 werbowa\u0107 m\u0142odzie\u017c masowo, \u017ceby by\u0142o z czego wybiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jest to wskazane tak\u017ce z innego powodu. M\u0142odzi zazwyczaj porzucaj\u0105 aktywno\u015b\u0107 polityczn\u0105 najdalej po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, w okresie \u017cycia, na kt\u00f3ry przypada moment za\u0142o\u017cenia rodziny i rozpocz\u0119cia pracy zarobkowej lub podj\u0119cia jej w pe\u0142nym wymiarze czasowym. Ten czynnik, jak wie ka\u017cdy, kto zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z tematem, wycina z szereg\u00f3w ka\u017cdej m\u0142odzie\u017cowej organizacji jakie\u015b 95% dzia\u0142aczy wchodz\u0105cych w \u00f3w swoisty wiek krytyczny. Potem s\u0105 ju\u017c tylko osobami prywatnymi, o pogl\u0105dach cz\u0119\u015bciowo takich jak dawniej, kt\u00f3re jednak z up\u0142ywem lat coraz bardziej \u0142agodniej\u0105 i zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do mainstreamu<\/em>, by w ko\u0144cu ca\u0142kiem si\u0119 w nim rozpu\u015bci\u0107. I dlatego m\u0142odzie\u017c trzeba upolitycznia\u0107. Im wi\u0119kszym m\u0142odym aktywem dysponuje organizacja, tym liczniejsze b\u0119dzie te 5% dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy pozostan\u0105 aktywni mimo wkroczenia w wiek krytyczny.<\/p>\n\n\n\n

To zreszt\u0105 ka\u017ce przypomnie\u0107, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017c\u00f3wek obecnych partii politycznych nie ma sensu (jak i dzia\u0142alno\u015b\u0107 samych partii), poniewa\u017c sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one przewa\u017cnie z os\u00f3b w wieku dwudziestu i dwudziestu paru lat. Tymczasem prawdziwe sekcje m\u0142odzie\u017cowe powinny by\u0107 przeznaczone dla os\u00f3b maj\u0105cych kilkana\u015bcie lat (nawet dolne), \u017ceby w wieku oko\u0142o dwudziestu lat ci m\u0142odzi ludzie mieli ju\u017c za sob\u0105 kilka lat dzia\u0142ania w strukturze (a wi\u0119c i do\u015b\u0107 czasu na ewentualne zniech\u0119cenie si\u0119 i odej\u015bcie) i dzi\u0119ki temu do\u015bwiadczeniu mogli przej\u015b\u0107 do dzia\u0142alno\u015bci politycznej sensu stricto<\/em>. Przypadki takie jak Marion Mar\u00e9chal-Le Pen we Francji zapewne sta\u0142yby si\u0119 w\u00f3wczas mniej odosobnione.<\/p>\n\n\n\n

Dla wszelkiej ma\u015bci Lis\u00f3w i \u017bakowskich szok stanowi ju\u017c fakt, i\u017c w\u015br\u00f3d obecnej m\u0142odzie\u017cy nawet PiS jest bardziej popularne od demoliberalnej opozycji, a przera\u017ca ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 bardziej prawicowych ruch\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w zasadzie w ca\u0142o\u015bci dzie\u0142em m\u0142odego pokolenia. Widzimy dzisiaj, jak r\u00f3\u017cne wi\u0119ksze i mniejsze Michniki urz\u0105dzaj\u0105 dyskusje, pr\u00f3buj\u0105c sobie nawzajem wyja\u015bni\u0107, \u201ejak do tego dosz\u0142o\u201d, przekrzykuj\u0105 si\u0119, \u017ce zabrak\u0142o lewackiej indoktrynacji w szko\u0142ach, \u017ce b\u0142\u0119dem by\u0142o wpuszczenie do szk\u00f3\u0142 Ko\u015bcio\u0142a, \u201ekt\u00f3ry uczy nacjonalizmu\u201d i plot\u0105 inne podobne farmazony. Ale jedno widz\u0105 dobrze: \u017ce m\u0142odzie\u017c zaczyna wymyka\u0107 im si\u0119 z r\u0105k. Trzeba im j\u0105 wydrze\u0107 ca\u0142kiem. By\u0107 mo\u017ce obserwujemy zal\u0105\u017cki (lecz tylko zal\u0105\u017cki, nic wi\u0119cej) przemiany spo\u0142ecznej odwrotnej do przemian z lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, symbolizowanych przez rok 1968. Moda na bycie lewakiem s\u0142abnie. \u017bywe trupy \u201epokolenia \u201868\u201d wyra\u017anie obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce jak tak dalej p\u00f3jdzie, to m\u0142odzie\u017c ich zmiecie. Naszym zadaniem jest umacnia\u0107 t\u0119 tendencj\u0119. Je\u017celi b\u0119dziemy nadal pracowa\u0107 politycznie na kierunku m\u0142odzie\u017cowym, by\u0107 mo\u017ce coraz mniej m\u0142odych b\u0119dzie chcia\u0142o wyjecha\u0107 do dowolnego kraju, gdzie zarobki i benefity na dziecko s\u0105 wy\u017csze ni\u017c u nas, a coraz wi\u0119cej b\u0119dzie chcia\u0142o zosta\u0107 tutaj i wzi\u0105\u0107 sprawy w swoje r\u0119ce. To za\u015b sprawi, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych dw\u00f3ch dekad nad Wis\u0142\u0105 zacznie kr\u0105\u017cy\u0107 widmo rewolucji, nie tylko metaforycznej.<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie \u201egimbopatrioci\u201d cz\u0119sto zachowuj\u0105 si\u0119 komicznie, ale przynajmniej si\u0119 staraj\u0105, a tym samym zmierzaj\u0105 potencjalnie w lepszym kierunku ni\u017c ich r\u00f3wie\u015bnicy, kt\u00f3rych papie\u017c Franciszek okre\u015bli\u0142 niedawno jako m\u0142odzie\u017c kanapow\u0105 \u2013 umiej\u0105c\u0105 jedynie prze\u017cuwa\u0107 bezdennie g\u0142upi\u0105 popkultur\u0119 i konsumowa\u0107 za pieni\u0105dze rodzic\u00f3w. Mo\u017ce zreszt\u0105 po prostu nie podsuni\u0119to im sensowniejszych temat\u00f3w ni\u017c \u201e\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Skoro zatem ruch patriotyczny zdo\u0142a\u0142 ju\u017c zgromadzi\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie pewn\u0105 liczb\u0119 m\u0142odzie\u017cy, powinien czym pr\u0119dzej przeprofilowa\u0107 si\u0119 z abstrakcyjnego \u201eczczenia \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d i walki z nieistniej\u0105c\u0105 \u201ekomun\u0105\u201d na sprawy i postulaty posiadaj\u0105ce znaczenie praktyczne. Ma na to dwa lata, czyli wcale nie za du\u017co czasu. Na chwil\u0119 obecn\u0105 perspektywy jeszcze nie s\u0105 optymistyczne, bo poza politycznie ja\u0142ow\u0105 zabaw\u0105 w \u201e\u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d m\u0142odzie\u017c w praktyce nie bardzo chce si\u0119 zaj\u0105\u0107 wa\u017cnymi sprawami. Ograniczmy si\u0119 do temat\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c przebi\u0142y si\u0119 do tzw. debaty publicznej i nie trzeba im torowa\u0107 drogi od zera. Niedawne demonstracje przeciw CETA nie by\u0142y ani tak liczne, ani tak t\u0142umne, jak marsze \u201e\u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d \u2013 a przecie\u017c powinny si\u0119 odby\u0107 przynajmniej w ka\u017cdym wi\u0119kszym mie\u015bcie. Nie wida\u0107 te\u017c, by m\u0142odzie\u017c protestowa\u0142a przeciw holokaustowi polskich drzew uruchomionemu przez naczelnego pilarza IV Rzeczypospolitej, ministra Szyszko. Je\u015bli zobacz\u0119 tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi obojga p\u0142ci na przyk\u0142ad na demonstracjach antyaborcyjnych, uwierz\u0119, \u017ce co\u015b w Polsce zmienia si\u0119 na lepsze. Bo t\u0142umy na marszach \u201e\u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d mnie o tym nie przekonuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy wyobra\u017caj\u0105 sobie, \u017ce \u201eczcz\u0105c \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d, s\u0105 bardzo radykalni, a nawet dokonuj\u0105 w naszym kraju \u201eradykalnej zmiany\u201d. Ot\u00f3\u017c nie. \u201eCzczenie \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych\u201d to wbrew opinii \u201eGazety Wyborczej\u201d \u017caden radykalizm. \u017baden.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek, 13 marca 2017<\/p>\n\n\n\n

[1]<\/a> Zob. Hodowla \u201egimbopatriotyzmu<\/em> (http:\/\/autonom.pl\/?p=10950<\/a>); Jakub Siemi\u0105tkowski, Co z gimbopatriotyzmem? <\/em>(http:\/\/narodowcy.net\/publicystyka\/co-z-gimbopatriotyzmem<\/a>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mamy za sob\u0105 og\u00f3lnopolski festiwal \u201e\u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci\u201d. Komentarze i podsumowania dziel\u0105 si\u0119 na dwa rodzaje. Z jednej strony dziennikarze i publicy\u015bci zwi\u0105zani z establishmentem Republiki Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u bij\u0105 na alarm: rosn\u0105 szeregi m\u0142odzie\u017cy zafascynowanej \u201enacjonalistycznymi zbrodniarzami\u201d! Z drugiej strony w \u015brodowiskach narodowych i prawicowych ujawnia si\u0119 tendencja do propagandy sukcesu: niezaprzeczalne zwyci\u0119stwo, rosn\u0105 szeregi m\u0142odzie\u017cy…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-171","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/171\/revisions\/173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}