{"id":251,"date":"2026-04-17T16:32:27","date_gmt":"2026-04-17T16:32:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=251"},"modified":"2026-04-17T16:32:51","modified_gmt":"2026-04-17T16:32:51","slug":"adam-danek-wzgorze-sanktuarium-opactwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-wzgorze-sanktuarium-opactwo\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Wzg\u00f3rze \u2013 sanktuarium \u2013 opactwo"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Takich duchowych centr\u00f3w jest w naszym kraju wiele. Mapa Polski jest nimi usiana, wtopionymi w polski pejza\u017c tak dobrze, jakby ka\u017cde znajdowa\u0142o si\u0119 idealnie na swoim miejscu. Kalwaria Zebrzydowska, Srebrna G\u00f3ra, Rychwa\u0142d, Lud\u017amierz, Tyniec, Tropie, Mogi\u0142a, Stani\u0105tki, \u015awi\u0119ty Krzy\u017c, Kalwaria Pac\u0142awska, Sowia G\u00f3ra, Gietrzwa\u0142d, Piekary \u015al\u0105skie, W\u0105chock, Z\u0142oczew, Czerna i wiele innych. Miejsca, jakby powiedzieli niekt\u00f3rzy, magiczne (cho\u0107 doprawdy trudno o okre\u015blenie bardziej nieadekwatne do ich rzeczywistego charakteru). Miejsca, kt\u00f3rych mieszka\u0144com i go\u015bciom objawia si\u0119 tajemnica naszego bytu. Miejsca, gdzie stoj\u0105 sanktuaria lub stare, g\u0142\u0119boko korzeniami wros\u0142e w ziemi\u0119, wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105ce opactwa.<\/p>\n\n\n\n

Ich po\u0142o\u017cenie nigdy nie jest przypadkowe. Bo centrum duchowe organizuje wok\u00f3\u0142 siebie \u015bwiat. (Co\u015b do powiedzenia na pewno maj\u0105 tu prawa geografii sakralnej, ale to opowie\u015b\u0107 na inn\u0105 okazj\u0119.). \u015awi\u0119te miejsce zazwyczaj le\u017cy na uboczu<\/em>, cz\u0119sto w otoczeniu pi\u0119knego krajobrazu, bardzo cz\u0119sto na wzniesieniu<\/em>. Geograficzne w\u0142a\u015bciwo\u015bci jego lokalizacji okre\u015blaj\u0105 przebieg naszej w\u0119dr\u00f3wki, kiedy si\u0119 tam udajemy.<\/p>\n\n\n\n

Najpierw opuszczamy Miasto, pozostawiaj\u0105c za sob\u0105 jego zgie\u0142k. Wyruszamy w mniej ucz\u0119szczan\u0105 okolic\u0119, gdzie cisza sprzyja obcowaniu ze Stw\u00f3rc\u0105 i sama do niego sk\u0142ania, pozwala wej\u015b\u0107 w siebie. Nieraz musimy odej\u015b\u0107 daleko od Miasta. W pewnym momencie droga zaczyna si\u0119 wznosi\u0107. Musimy wst\u0119powa\u0107 coraz wy\u017cej, wzm\u00f3c wysi\u0142ek, tym bardziej, im bli\u017cej jeste\u015bmy celu. Zabudowania \u015bwi\u0105tynne czy klasztorne stopniowo ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 naszym oczom. Wreszcie docieramy pod bram\u0119, przekraczamy pr\u00f3g i jeste\u015bmy w \u015bwi\u0119tym miejscu. Tam, gdzie przechowywany jest cudowny obraz, gdzie znajduje si\u0119 gr\u00f3b \u015bwi\u0119tego lub jego relikwie. Albo po prostu tam, gdzie \u017cyj\u0105 mnisi, bo tam trwa Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce na ziemi. Dawni pisarze chrze\u015bcija\u0144scy powtarzali, \u017ce tylko ze wzgl\u0119du na mnich\u00f3w Pan B\u00f3g pozwala, by ten \u015bwiat ci\u0105gle jeszcze istnia\u0142. \u201eDlatego te\u017c nie powinno si\u0119 w\u0105tpi\u0107, i\u017c dzi\u0119ki ich zas\u0142ugom \u015bwiat do dzi\u015b stoi.\u201d <\/em>\u2013 stwierdza we wst\u0119pie do swego dzie\u0142a anonimowy autor spisanej pod koniec IV wieku \u201eHistorii mnich\u00f3w w Egipcie\u201d<\/em>.*<\/p>\n\n\n\n

Opis pielgrzymki stanowi zewn\u0119trzne odzwierciedlenie w\u0119dr\u00f3wki wewn\u0119trznej, kt\u00f3ra powinna jej towarzyszy\u0107. Miasto symbolizuje w niej \u015bwiat, z ca\u0142ym jego ha\u0142asem i chaosem \u2013 \u201e\u015bwiat\u201d taki, jaki jest wspominany na kartach Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Jana. Aby obcowa\u0107 z Bogiem, odwracamy si\u0119 od spraw \u015bwiata i jego spazmatycznego zabiegania. \u201eWychodzimy\u201d ze \u015bwiata niczym z Miasta. Musimy si\u0119 sk\u0142oni\u0107 do wewn\u0119trznego wyciszenia, a potem skierowa\u0107 serce i umys\u0142 ku Bogu. Prawda przybli\u017ca si\u0119 i ods\u0142ania stopniowo, w miar\u0119, jak wzmagamy duchowy wysi\u0142ek. Wznosimy si\u0119 coraz wy\u017cej \u2013 w ramiona Stw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n

A gdy pielgrzymka dobiegnie ko\u0144ca, trzeba powr\u00f3ci\u0107 ze \u015bwi\u0119tego miejsca do \u015bwiata, ale ju\u017c przemienionym wewn\u0119trznie. Zostali\u015bmy pokrzepieni. Ponownie zanurzamy si\u0119 w \u017cycie, kt\u00f3re tak wielu ma za \u017cycie jedyne \u2013 wiedz\u0105c teraz, \u017ce jest ono zaledwie cieniem \u017cycia prawdziwego, jakie nastanie, gdy ziemskie cienie rozproszy Boskie S\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek, Takich duchowych centr\u00f3w jest w naszym kraju wiele. Mapa Polski jest nimi usiana, wtopionymi w polski pejza\u017c tak dobrze, jakby ka\u017cde znajdowa\u0142o si\u0119 idealnie na swoim miejscu. Kalwaria Zebrzydowska, Srebrna G\u00f3ra, Rychwa\u0142d, Lud\u017amierz, Tyniec, Tropie, Mogi\u0142a, Stani\u0105tki, \u015awi\u0119ty Krzy\u017c, Kalwaria Pac\u0142awska, Sowia G\u00f3ra, Gietrzwa\u0142d, Piekary \u015al\u0105skie, W\u0105chock, Z\u0142oczew, Czerna i wiele innych. Miejsca, jakby powiedzieli niekt\u00f3rzy, magiczne (cho\u0107 doprawdy trudno o okre\u015blenie bardziej nieadekwatne do ich rzeczywistego charakteru). Miejsca, kt\u00f3rych mieszka\u0144com i go\u015bciom objawia si\u0119 tajemnica naszego bytu. Miejsca, gdzie stoj\u0105 sanktuaria lub stare, g\u0142\u0119boko korzeniami wros\u0142e w ziemi\u0119, wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105ce opactwa.<\/p>\n\n\n\n

Ich po\u0142o\u017cenie nigdy nie jest przypadkowe. Bo centrum duchowe organizuje wok\u00f3\u0142 siebie \u015bwiat. (Co\u015b do powiedzenia na pewno maj\u0105 tu prawa geografii sakralnej, ale to opowie\u015b\u0107 na inn\u0105 okazj\u0119.). \u015awi\u0119te miejsce zazwyczaj le\u017cy na uboczu<\/em>, cz\u0119sto w otoczeniu pi\u0119knego krajobrazu, bardzo cz\u0119sto na wzniesieniu<\/em>. Geograficzne w\u0142a\u015bciwo\u015bci jego lokalizacji okre\u015blaj\u0105 przebieg naszej w\u0119dr\u00f3wki, kiedy si\u0119 tam udajemy.<\/p>\n\n\n\n

Najpierw opuszczamy Miasto, pozostawiaj\u0105c za sob\u0105 jego zgie\u0142k. Wyruszamy w mniej ucz\u0119szczan\u0105 okolic\u0119, gdzie cisza sprzyja obcowaniu ze Stw\u00f3rc\u0105 i sama do niego sk\u0142ania, pozwala wej\u015b\u0107 w siebie. Nieraz musimy odej\u015b\u0107 daleko od Miasta. W pewnym momencie droga zaczyna si\u0119 wznosi\u0107. Musimy wst\u0119powa\u0107 coraz wy\u017cej, wzm\u00f3c wysi\u0142ek, tym bardziej, im bli\u017cej jeste\u015bmy celu. Zabudowania \u015bwi\u0105tynne czy klasztorne stopniowo ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 naszym oczom. Wreszcie docieramy pod bram\u0119, przekraczamy pr\u00f3g i jeste\u015bmy w \u015bwi\u0119tym miejscu. Tam, gdzie przechowywany jest cudowny obraz, gdzie znajduje si\u0119 gr\u00f3b \u015bwi\u0119tego lub jego relikwie. Albo po prostu tam, gdzie \u017cyj\u0105 mnisi, bo tam trwa Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce na ziemi. Dawni pisarze chrze\u015bcija\u0144scy powtarzali, \u017ce tylko ze wzgl\u0119du na mnich\u00f3w Pan B\u00f3g pozwala, by ten \u015bwiat ci\u0105gle jeszcze istnia\u0142. \u201eDlatego te\u017c nie powinno si\u0119 w\u0105tpi\u0107, i\u017c dzi\u0119ki ich zas\u0142ugom \u015bwiat do dzi\u015b stoi.\u201d <\/em>\u2013 stwierdza we wst\u0119pie do swego dzie\u0142a anonimowy autor spisanej pod koniec IV wieku \u201eHistorii mnich\u00f3w w Egipcie\u201d<\/em>.*<\/p>\n\n\n\n

Opis pielgrzymki stanowi zewn\u0119trzne odzwierciedlenie w\u0119dr\u00f3wki wewn\u0119trznej, kt\u00f3ra powinna jej towarzyszy\u0107. Miasto symbolizuje w niej \u015bwiat, z ca\u0142ym jego ha\u0142asem i chaosem \u2013 \u201e\u015bwiat\u201d taki, jaki jest wspominany na kartach Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. Jana. Aby obcowa\u0107 z Bogiem, odwracamy si\u0119 od spraw \u015bwiata i jego spazmatycznego zabiegania. \u201eWychodzimy\u201d ze \u015bwiata niczym z Miasta. Musimy si\u0119 sk\u0142oni\u0107 do wewn\u0119trznego wyciszenia, a potem skierowa\u0107 serce i umys\u0142 ku Bogu. Prawda przybli\u017ca si\u0119 i ods\u0142ania stopniowo, w miar\u0119, jak wzmagamy duchowy wysi\u0142ek. Wznosimy si\u0119 coraz wy\u017cej \u2013 w ramiona Stw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n

A gdy pielgrzymka dobiegnie ko\u0144ca, trzeba powr\u00f3ci\u0107 ze \u015bwi\u0119tego miejsca do \u015bwiata, ale ju\u017c przemienionym wewn\u0119trznie. Zostali\u015bmy pokrzepieni. Ponownie zanurzamy si\u0119 w \u017cycie, kt\u00f3re tak wielu ma za \u017cycie jedyne \u2013 wiedz\u0105c teraz, \u017ce jest ono zaledwie cieniem \u017cycia prawdziwego, jakie nastanie, gdy ziemskie cienie rozproszy Boskie S\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek<\/p>\n\n\n\n

* Historia mnich\u00f3w w Egipcie<\/em>, prze\u0142. Ewa D\u0105browska, Krak\u00f3w 2011, s. 151.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Takich duchowych centr\u00f3w jest w naszym kraju wiele. Mapa Polski jest nimi usiana, wtopionymi w polski pejza\u017c tak dobrze, jakby ka\u017cde znajdowa\u0142o si\u0119 idealnie na swoim miejscu. Kalwaria Zebrzydowska, Srebrna G\u00f3ra, Rychwa\u0142d, Lud\u017amierz, Tyniec, Tropie, Mogi\u0142a, Stani\u0105tki, \u015awi\u0119ty Krzy\u017c, Kalwaria Pac\u0142awska, Sowia G\u00f3ra, Gietrzwa\u0142d, Piekary \u015al\u0105skie, W\u0105chock, Z\u0142oczew, Czerna i wiele innych. Miejsca, jakby powiedzieli…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-251","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=251"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":255,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/251\/revisions\/255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}