{"id":254,"date":"2026-04-17T16:33:49","date_gmt":"2026-04-17T16:33:49","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=254"},"modified":"2026-04-17T16:33:49","modified_gmt":"2026-04-17T16:33:49","slug":"adam-danek-pilat-w-credo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-pilat-w-credo\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Pi\u0142at w Credo"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Podczas ka\u017cdej Mszy \u015bwi\u0119tej powtarzamy wyznanie wiary, kt\u00f3re przypomina w skr\u00f3cie najwa\u017cniejsze jej prawdy. Poza Tr\u00f3jc\u0105 \u015awi\u0119t\u0105 i Matk\u0105 Bosk\u0105 tekst Credo wyra\u017anie wymienia tylko jedn\u0105 osob\u0119: Poncjusza Pi\u0142ata. Wzmianka o rzymskim namiestniku w wyznaniu wiary Ko\u015bcio\u0142a zawsze sprawia\u0142a wra\u017cenie czystego przypadku. Kr\u0105\u017cy\u0142o nawet wyra\u017cenie \u201eza\u0142apa\u0107 si\u0119 jak Pi\u0142at do Credo\u201d. Bo rzeczywi\u015bcie, dlaczego spo\u015br\u00f3d wszystkich postaci upami\u0119tnionych na kartach Pisma \u015awi\u0119tego zaszczyt wej\u015bcia do Sk\u0142adu Apostolskiego przypad\u0142 akurat figurze tak niejednoznacznej moralnie? Czym zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 Pi\u0142at, skoro jego imi\u0119 wymawia si\u0119 obok Naj\u015bwi\u0119tszego Imienia za ka\u017cdym razem, gdy sprawowana jest Ofiara? Wszyscy czytali\u015bmy, \u017ce wtedy, w Jerozolimie, \u201eodt\u0105d Pi\u0142at usi\u0142owa\u0142 Go uwolni\u0107\u201d<\/em> (J 19, 12) i \u017ce nie chcia\u0142 by\u0107 \u201ewinny krwi tego Sprawiedliwego\u201d <\/em>(Mt 19, 24). Ale wszyscy czytali\u015bmy te\u017c, \u017ce dla unikni\u0119cia innych problem\u00f3w ostatecznie zgodzi\u0142 si\u0119 wyda\u0107 wyrok \u015bmierci na Cz\u0142owieka, o kt\u00f3rym wiedzia\u0142, \u017ce jest niewinny.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie jest nieprawdopodobne, by ojcowie soborowi zgromadzeni w IV wieku w Nicei naprawd\u0119 umie\u015bcili Pi\u0142ata w Symbolu wiary przez zbieg okoliczno\u015bci. W \u015bwi\u0119tych tekstach ka\u017cde s\u0142owo ma ogromne znaczenie i dlatego przy ich spisywaniu ka\u017cde s\u0142owo jest wa\u017cone niezwykle starannie. \u017badne nie pada przypadkowo.<\/p>\n\n\n\n

Imperium rzymskie stworzy\u0142o najdoskonalszy, najsprawniejszy system biurokracji w \u015bwiecie hellenistycznym. Pi\u0142at zajmowa\u0142 w jego administracyjnej machinie konkretne stanowisko \u2013 prokuratora Judei, Samarii i Idumei. Odby\u0142 na nim swoj\u0105 kadencj\u0119. Jego urz\u0119dowanie mia\u0142o pocz\u0105tek i koniec w okre\u015blonych momentach czasowych. Jego czynno\u015bci by\u0142y rejestrowane w dokumentach i urz\u0119dowej korespondencji. Trudno przy tym o mniej legendarn\u0105 posta\u0107, ni\u017c pa\u0144stwowy urz\u0119dnik.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzone do formu\u0142y wyznania wiary lapidarne stwierdzenie, \u017ce Syn Bo\u017cy zosta\u0142 \u201eum\u0119czon pod Ponckim Pi\u0142atem\u201d<\/em> posiada\u0142o wielk\u0105 wag\u0119, poniewa\u017c pozwala\u0142o maksymalnie dok\u0142adnie, na ile to mo\u017cliwe, okre\u015bli\u0107 czas i miejsce, w kt\u00f3rych dokona\u0142y si\u0119 M\u0119ka, \u015amier\u0107 i Zmartwychwstanie \u2013 najwa\u017cniejsze wydarzenia w dziejach wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Powt\u00f3rzmy: obecno\u015b\u0107 Pi\u0142ata w Credo ma ogromn\u0105 wag\u0119. Przed Chrystusem wielu bog\u00f3w i bohater\u00f3w w rozmaitych systemach religijnych ponosi\u0142o m\u0119cze\u0144stwo, umiera\u0142o i powraca\u0142o do \u017cycia (chocia\u017cby Ozyrys), a niekt\u00f3rzy nawet rodzili si\u0119 z dziewicy (chocia\u017cby Attis)*. Wszystko to jednak rozgrywa\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w sferze mitu. Mit za\u015b przedstawia wydarzenia, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y poza ziemskim czasem czy te\u017c przed jego pocz\u0105tkiem \u2013 a wi\u0119c tak naprawd\u0119 nie s\u0105 one wydarzeniami, a jedynie archetypami b\u0105d\u017a ideami.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0142at zosta\u0142 upami\u0119tniony w Credo, aby \u015bwiadczy\u0107, \u017ce przyj\u015bcie Zbawiciela i Jego ofiara s\u0105 faktami historycznymi. Inne religie zna\u0142y i przechowywa\u0142y jedynie u\u0142amki Prawdy, mity spoza czasu, spoza \u015bwiata, zawieszone w zbiorowej pami\u0119ci lud\u00f3w niczym w Plato\u0144skiej pleromie, ale nic wi\u0119cej. Dopiero w erze chrze\u015bcija\u0144skiej Prawda w pe\u0142ni wkroczy\u0142a w \u015bwiat w osobie Chrystusa, boskiego Logosu, kt\u00f3ry chodzi\u0142 po ziemi, cierpia\u0142 g\u0142\u00f3d na pustyni, jad\u0142 ryb\u0119 podan\u0105 Mu przez uczni\u00f3w, pra\u0142 biczem kramarzy w \u015bwi\u0105tyni, pi\u0142 wino i bawi\u0142 si\u0119 na weselu w Kanie. Pi\u0142at w Credo potwierdza, \u017ce transcendencja zst\u0105pi\u0142a w histori\u0119: B\u00f3g sta\u0142 si\u0119 Cz\u0142owiekiem. I umar\u0142 na krzy\u017cu dla naszego zbawienia.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek, 11 lutego 2016<\/p>\n\n\n\n

* Z chrze\u015bcija\u0144skiego punktu widzenia jest to fakt wyt\u0142umaczalny: w staro\u017cytnych religiach nie-abrahamicznych przetrwa\u0142y, w zatartej i niepe\u0142nej postaci, zapowiedzi zawarte przez Boga w objawieniu pierwotnym z pocz\u0105tku czas\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas ka\u017cdej Mszy \u015bwi\u0119tej powtarzamy wyznanie wiary, kt\u00f3re przypomina w skr\u00f3cie najwa\u017cniejsze jej prawdy. Poza Tr\u00f3jc\u0105 \u015awi\u0119t\u0105 i Matk\u0105 Bosk\u0105 tekst Credo wyra\u017anie wymienia tylko jedn\u0105 osob\u0119: Poncjusza Pi\u0142ata. Wzmianka o rzymskim namiestniku w wyznaniu wiary Ko\u015bcio\u0142a zawsze sprawia\u0142a wra\u017cenie czystego przypadku. Kr\u0105\u017cy\u0142o nawet wyra\u017cenie \u201eza\u0142apa\u0107 si\u0119 jak Pi\u0142at do Credo\u201d. Bo rzeczywi\u015bcie, dlaczego spo\u015br\u00f3d…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-254","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/254\/revisions\/257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}