{"id":300,"date":"2026-04-17T16:52:57","date_gmt":"2026-04-17T16:52:57","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=300"},"modified":"2026-04-17T16:52:57","modified_gmt":"2026-04-17T16:52:57","slug":"adam-danek-partia-glupich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-partia-glupich\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Partia g\u0142upich"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Trzeba zacz\u0105\u0107 od zapewnienia, \u017ce wszystkie opisane poni\u017cej przypadki s\u0105 wzi\u0119te z \u017cycia, zupe\u0142nie autentyczne. Rzecz dotyczy \u015brodowisk konserwatywnych we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. Polscy konserwaty\u015bci zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, i\u017c dotyka ich pewien problem i nie odnotowuj\u0105 specjalnych sukces\u00f3w. T\u0142umacz\u0105 go jednak sobie i innym w ten spos\u00f3b, \u017ce ze wszech stron szturmuj\u0105 na ich pozycje nieprzeliczone, pot\u0119\u017cne i przewrotne falangi \u201elewactwa\u201d. Czy w takich warunkach mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107, i\u017c konserwatyzm nie odnosi zwyci\u0119stw?<\/p>\n\n\n\n

Pytanie, czy to naprawd\u0119 wszystko wyja\u015bnia. Przyjrzyjmy si\u0119 kilku takim \u015brodowiskom. \u015arodowisko A, jedno z mniej znacz\u0105cych, lansuje pogl\u0105d, \u017ce konserwatyzm polega na pisaniu \u201exi\u0105dz\u201d czy \u201exi\u0105\u017cka\u201d zamiast \u201eksi\u0105dz\u201d czy \u201eksi\u0105\u017cka\u201d. Zaz\u0119bia si\u0119 ono ze \u015brodowiskiem B, kt\u00f3re za wyk\u0142adnik konserwatyzmu uznaje pisanie \u201epartyj politycznych\u201d zamiast \u201epartii politycznych\u201d, t\u0142umaczenie imion cudzoziemc\u00f3w (np. Jerzy Bush zamiast George Bush) i noszenie muszki. Na spotkaniach i manifestacjach \u015brodowiska B widuje si\u0119 nastolatk\u00f3w w ekstrawaganckich garniturach (stylizowanych na stare), muszkach i z laseczkami w r\u0119kach. Garnitur to \u015bmiertelnie powa\u017cna sprawa \u2013 naucza z namaszczeniem konserwatywne \u015brodowisko C. Wed\u0142ug doktryny \u015brodowiska C rzeczywisto\u015b\u0107 pozostaje polem walki mi\u0119dzy si\u0142ami diabelskiej Rewolucji i niebia\u0144skiej Kontrrewolucji, a do najwa\u017cniejszych odcink\u00f3w frontu nale\u017c\u0105 sfery stroju, rozrywki i przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku. Chodzenie na okr\u0105g\u0142o w garniturze i s\u0142uchanie wy\u0142\u0105cznie muzyki klasycznej to dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u201ekontrrewolucyjna\u201d, natomiast noszenie p\u00f3\u0142but\u00f3w ze szpiczastymi czubkami to \u2013 z jakiego\u015b powodu \u2013 dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u201erewolucyjna\u201d. \u015arodowisko D, r\u00f3wnie\u017c przyznaj\u0105ce si\u0119 do konserwatyzmu, ta\u015bmowo organizuje demonstracje i pochody \u201eantykomunistyczne\u201d \u0107wier\u0107 wieku po znikni\u0119ciu PRL i likwidacji PZPR. Jego dzia\u0142acze nazywaj\u0105 obecne polskie rz\u0105dy \u201enow\u0105 komun\u0105\u201d (w 2004 r. nazywali je \u201enow\u0105 sanacj\u0105\u201d) i przychodz\u0105 na swoje \u201eantykomunistyczne\u201d marsze w ubraniach zadrukowanych ze wszystkich stron napisami \u201e\u017bo\u0142nierze Wykl\u0119ci\u201d, \u201eNarodowe Si\u0142y Zbrojne\u201d, \u201eZwi\u0105zek Jaszczurczy\u201d. \u015arodowisku E, tak\u017ce mieni\u0105cemu si\u0119 konserwatystami, spodoba\u0142o si\u0119, \u017ce \u015brodowisko D obrzuci\u0142o rosyjsk\u0105 ambasad\u0119 kamieniami i petardami \u2013 bo to siedziba okupanta. \u015arodowisko E utrzymuje bowiem, \u017ce nale\u017c\u0105ca do NATO i Unii Europejskiej Polska znajduje si\u0119 obecnie pod okupacj\u0105 Rosji. I oni wszyscy to wszystko na powa\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n

Opisywane zjawisko nie jest nowe. Sk\u0142onno\u015b\u0107 do histerii, egzaltacji, teatralnych gest\u00f3w i zachowa\u0144 \u2013 a wi\u0119c postaw g\u0142\u0119boko niezgodnych z konserwatywn\u0105 refleksj\u0105 nad polityk\u0105 \u2013 jeszcze w XIX wieku sprawi\u0142y, \u017ce do partii konserwatywnej w Anglii przylgn\u0119\u0142o przezwisko \u201epartii g\u0142upich\u201d (stupid party<\/em>). Po drugiej stronie kana\u0142u La Manche ksi\u0105dz Lamennais pisa\u0142 \u201erojali\u015bci g\u0142upi jak zwykle\u201d <\/em>i \u201epartia rojalistyczna, g\u0142upia i niedorzeczna, jak zawsze by\u0142a\u201d<\/em>. Sam ju\u017c wtedy zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 z ni\u0105 rozsta\u0107. Atmosfer\u0119, jak\u0105 roztaczali wok\u00f3\u0142 siebie konserwaty\u015bci we Francji z kronikarsk\u0105 zwi\u0119z\u0142o\u015bci\u0105 odmalowa\u0142 te\u017c Stendhal: \u201eOko\u0142o roku 1818 stronnictwo ultras\u00f3w oskar\u017cano o g\u0142upot\u0119 (nazywano je panem Naiwniackim).\u201d <\/em>W Polsce Antoni Zygmunt Helcel (1808-1870) w \u201eAforyzmach o prawdziwym i fa\u0142szywym konserwatyzmie\u201d<\/em> nazywa\u0142 swoich oderwanych od \u017cycia koleg\u00f3w \u201epozostalcami lub zagrz\u0119\u017alakami\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, i\u017c wybory prezydenckie wygra\u0142 niedawno kandydat \u015brodowiska E. Zbiegiem okoliczno\u015bci rozstrzygaj\u0105ce g\u0142osowanie odby\u0142o si\u0119 w dzie\u0144 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego. I natychmiast po og\u0142oszeniu wyniku wybor\u00f3w przynajmniej niekt\u00f3rzy reprezentanci zacz\u0119li bredzi\u0107 w ekstazie, \u017ce oto zst\u0105pi\u0142 Duch i odnawia oblicze ziemi, tej ziemi. Szybko zaroi\u0142o si\u0119 od podnieconych relacji o niezwyk\u0142ych czynach prezydenta-elekta: tu ratuje Hosti\u0119 porwan\u0105 przez wiatr, tam ca\u0142uje dziecko podane mu z t\u0142umu rozentuzjazmowanych zwolennik\u00f3w. \u201ePartia g\u0142upich\u201d rozkr\u0119ca si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142upota \u201epartii g\u0142upich\u201d polega w zasadzie na tym, \u017ce organizowanie i odprawianie mod\u0142\u00f3w, estetyzm, obchodzenie rocznic wydarze\u0144 historycznych (albo wr\u0119cz ich odgrywanie) bierze ona za dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. W efekcie ca\u0142kiem sporo ludzi wk\u0142ada ca\u0142kiem sporo wysi\u0142ku i energii w aktywno\u015b\u0107 bezskuteczn\u0105. A gdyby ca\u0142\u0105 t\u0119 energi\u0119 spo\u017cytkowa\u0107 na dzia\u0142alno\u015b\u0107 ukierunkowan\u0105 na konkretny cel?<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 polskich konserwatyst\u00f3w (nie mam tu na my\u015bli \u015brodowiska E) rozumie, a pozostali musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce konserwatywnych przemian w sferze spo\u0142ecznej, kulturowej czy gospodarczej nie uda im si\u0119 uruchomi\u0107 oddolnie, bez posiadania w\u0142adzy politycznej w pa\u0144stwie. Musz\u0105 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 ca\u0142kowicie dzia\u0142aniom nakierowanym na zdobycie w\u0142adzy, a dop\u00f3ki nie jest to mo\u017cliwe \u2013 na uzyskanie jakiejkolwiek reprezentacji w tzw. polityce realnej, odk\u0142adaj\u0105c tymczasem na bok inne formy aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wybitny afryka\u0144ski polityk Kwame Nkrumah przem\u00f3wi\u0142 niegdy\u015b do swoich pobratymc\u00f3w pod kolonialnymi rz\u0105dami: \u201eD\u0105\u017ccie najpierw do kr\u00f3lestwa politycznego, a wszystko inne b\u0119dzie wam przydane\u201d<\/em>. Ale Nkrumah nie by\u0142 konserwatyst\u0105, wi\u0119c niech te uwagi zamkn\u0105 s\u0142owa rojalisty Charlesa Maurrasa: Politique d\u2019abord! <\/em>Dajmy wreszcie spok\u00f3j \u015bmiesznostkom dobrym dla \u201epartii g\u0142upich\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek<\/strong>, 26 czerwca 2015<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trzeba zacz\u0105\u0107 od zapewnienia, \u017ce wszystkie opisane poni\u017cej przypadki s\u0105 wzi\u0119te z \u017cycia, zupe\u0142nie autentyczne. Rzecz dotyczy \u015brodowisk konserwatywnych we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. Polscy konserwaty\u015bci zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, i\u017c dotyka ich pewien problem i nie odnotowuj\u0105 specjalnych sukces\u00f3w. T\u0142umacz\u0105 go jednak sobie i innym w ten spos\u00f3b, \u017ce ze wszech stron szturmuj\u0105 na ich pozycje nieprzeliczone,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-300","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":302,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300\/revisions\/302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}