{"id":333,"date":"2026-04-17T17:02:34","date_gmt":"2026-04-17T17:02:34","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=333"},"modified":"2026-04-17T17:02:34","modified_gmt":"2026-04-17T17:02:34","slug":"adam-danek-male-zlodowacenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-male-zlodowacenie\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Ma\u0142e zlodowacenie"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"751\" src=\"https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/winter_landscape_by_caspar_david_friedrich.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-334\" srcset=\"https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/winter_landscape_by_caspar_david_friedrich.jpg 1000w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/winter_landscape_by_caspar_david_friedrich-300x225.jpg 300w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/winter_landscape_by_caspar_david_friedrich-768x577.jpg 768w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/winter_landscape_by_caspar_david_friedrich-850x638.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Okres rz\u0105d\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki w PRL zyska\u0142 miano \u201ema\u0142ej stabilizacji\u201d \u2013 odrobiny spokoju i normalno\u015bci po wielkim wstrz\u0105sie spo\u0142ecznym, politycznym i ekonomicznym, jakim by\u0142 w nowszych dziejach Polski tak zwany stalinizm. Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3rzy dziennikarze u\u017cywali tego samego okre\u015blenia, by scharakteryzowa\u0107 nastroje panuj\u0105ce w kraju po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez Platform\u0119 Obywatelsk\u0105. Przyj\u015bcie Donalda Tuska odbierano jako \u201ema\u0142\u0105 stabilizacj\u0119\u201d po dw\u00f3ch latach permanentnego przesilenia rz\u0105dowego, czyli chwiejnej w\u0142adzy PiS. Retoryka walki, na szerok\u0105 skal\u0119 wprowadzona do \u017cycia politycznego przez ob\u00f3z braci Kaczy\u0144skich, zosta\u0142a demonstracyjnie zast\u0105piona \u201epolityk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u201d (mniejsza z tym, na ile owo has\u0142o odzwierciedla\u0142o praktyk\u0119 nowej ekipy). Wizerunek rz\u0105du uleg\u0142 zmianie mimicznej: zamiast napr\u0119\u017ca\u0107 si\u0119 i stroi\u0107 marsowe miny, w intencji PiS maj\u0105ce wyra\u017ca\u0107 determinacj\u0119, patriotyzm i tak dalej, a nie\u015bwiadomie komiczne (zw\u0142aszcza w wykonaniu stoj\u0105cych na czele niskich grubask\u00f3w), za rz\u0105d\u00f3w Tuska zacz\u0105\u0142 si\u0119 g\u0142upkowato szczerzy\u0107 w z za\u0142o\u017cenia przyjaznym u\u015bmiechu. Z tych te\u017c powod\u00f3w Platform\u0119 masowo popar\u0142a \u2013 na co zwracano uwag\u0119 \u2013 najbardziej oportunistyczna i asekurancka cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa: tacy, kt\u00f3rych interesuje wy\u0142\u0105cznie \u017carcie, kariera, rozrywka lub \u017cycie prywatne i kt\u00f3rych z\u0142o\u015bci, kiedy kto\u015b inny pr\u00f3buje ich sk\u0142oni\u0107 do zainteresowania si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej. Dlatego te\u017c do PO przylgn\u0119\u0142o przezwisko \u201epartii ciep\u0142ej wody w kranie\u201d: bo sw\u00f3j przekaz adresuje przede wszystkim do ludzi oczekuj\u0105cych od rz\u0105du, \u017ce zapewni dop\u0142yw ciep\u0142ej wody do ich kranu i podejrzliwie patrz\u0105cych na jak\u0105kolwiek inn\u0105 jego aktywno\u015b\u0107. Dla nich najlepszy rz\u0105d to taki, co udaje, \u017ce nie prowadzi \u017cadnej polityki, a zw\u0142aszcza nie formu\u0142uje \u017cadnej wizji politycznej i nie stara si\u0119 do niej przekona\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Istot\u0119 przeobra\u017cenia, jakie przesz\u0142a polska kultura polityczna po feralnym roku 2007 trafniej wyra\u017ca inna metafora, ni\u017c \u201ema\u0142a stabilizacja\u201d. I ona r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bnia, dlaczego ekipa Donalda Tuska tak doskonale trafi\u0142a w oczekiwania swojego betonowego elektoratu. Rz\u0105dy Platformy, ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 si\u0142\u0105 inercji niczym lektura kiepskiej powie\u015bci, przynios\u0142y Polsce&nbsp;<strong>ma\u0142e zlodowacenie<\/strong>: zamro\u017cenie \u017cycia politycznego, drastyczny spadek jego temperatury, wyja\u0142owienie, bezruch. Oczywi\u015bcie nie stuprocentowy, bo w ka\u017cdym kraju obok g\u0142\u00f3wnego nurtu istnieje r\u00f3wnie\u017c margines polityczny, ale margines si\u0119 nie liczy, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest marginesem. W polskiej polityce faktycznie mamy spok\u00f3j \u2013 je\u015bli rozumie\u0107 spok\u00f3j jako martwot\u0119 panuj\u0105c\u0105 na biegunie czy na Ksi\u0119\u017cycu. Zaprowadzi\u0142 go Donald Tusk, ale w ten spos\u00f3b dope\u0142ni\u0142 tylko dzie\u0142a rozpocz\u0119tego wcze\u015bniej przez Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>System dwupartyjny \u2013 gwarant stagnacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Polityczne zlodowacenie przysz\u0142o do nas z Zachodu i stanowi rezultat prowadzonego systematycznie od 1989 r. dostosowywania Polski do \u201ezachodnich standard\u00f3w demokratycznych\u201d. Zachodnim idea\u0142em \u2013 to znaczy idea\u0142em tamtejszych politolog\u00f3w, komentator\u00f3w politycznych, analityk\u00f3w i innych m\u0119drk\u00f3w odp\u0142atnie gl\u0119dz\u0105cych na temat polityki bez krzty w\u0142asnej my\u015bli \u2013 jest tak zwany z aprobat\u0105 \u201estabilny system dwupartyjny\u201d. Powstaje on z chwil\u0105, gdy scena polityczna zostaje na trwa\u0142e opanowana przez dwie partie, z kt\u00f3rych przewa\u017cnie jedna udaje \u201ekonserwatyzm\u201d, a naprawd\u0119 jest centrowa, liberalna i indyferentna \u015bwiatopogl\u0105dowo, natomiast druga udaje \u201esocjalizm\u201d, a jest r\u00f3wnie\u017c liberalna. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 inscenizowanych przez nie spor\u00f3w dotyczy sfery rozporkowej, wi\u0119c od razu dopowiedzmy, \u017ce w \u201estabilnym systemie dwupartyjnym\u201d partia odgrywaj\u0105ca rol\u0119 \u201ecentroprawicy\u201d nie oponuje przeciw rozporkowej ofensywie lewicy jako takiej, a co najwy\u017cej uwa\u017ca j\u0105 za nieco przesadn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Powy\u017cszy model doskonale ilustruje przyk\u0142ad Wielkiej Brytanii, gdzie socjaldemokratyczna Partia Pracy demontuje struktury pa\u0144stwa opieku\u0144czego i zwalcza interwencjonizm &nbsp;pa\u0144stwowy, a w Partii Konserwatywnej dochodzi do \u201e\u015blub\u00f3w gej\u00f3w\u201d mi\u0119dzy dzia\u0142aczami. Za wz\u00f3r w skali \u015bwiatowej uchodzi jednak system polityczny Stan\u00f3w Zjednoczonych: ca\u0142kowite zaw\u0142aszczenie parlamentu przez dwie partie, kt\u00f3re niczym si\u0119 od siebie nie r\u00f3\u017cni\u0105. \u201eStabilny system dwupartyjny\u201d wykrystalizowa\u0142 si\u0119 nawet w tych demoliberalnych pa\u0144stwach zachodnich, gdzie scena polityczna formalnie pozosta\u0142a bardziej spluralizowana, bo zauwa\u017caln\u0105 reprezentacj\u0119 w parlamencie maj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c dwie partie. Na przyk\u0142ad we Francji pluralistyczny system partyjny skostnia\u0142 stopniowo w dwa bloki: \u201ecentroprawicowy\u201d skupiony wok\u00f3\u0142 bezideowej Unii dla Wi\u0119kszo\u015bci Prezydenckiej (UMP) i lewicowy skupiony wok\u00f3\u0142 Partii Socjalistycznej. Je\u017celi zatem w \u201estabilnym systemie dwupartyjnym\u201d mniejsze partie nie wypadaj\u0105 z parlamentu, zostaj\u0105 zdegradowane do roli balansjer\u00f3w na u\u017cytek dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych graczy \u2013 jak w Niemczech, gdzie libera\u0142owie z Wolnej Partii Demokratycznej (FDP) oraz Zieloni s\u0105 tylko przystawkami dla \u201ecentroprawicowej\u201d Unii Chrze\u015bcija\u0144sko-Demokratycznej (CDU) i \u201ecentrolewicowej\u201d Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD). W Polsce analogiczne relacje zachodz\u0105 obecnie mi\u0119dzy Polskim Stronnictwem Ludowym a Platform\u0105 Obywatelsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; System dwupartyjny jest agresywnie popierany i broniony przez \u201emi\u0119dzynarodowe fundusze\u201d, banki, \u201erynki\u201d, gie\u0142dy, \u201einwestor\u00f3w\u201d, agencje ratingowe, \u201efora ekonomiczne\u201d, korporacje i inne paj\u0119cze si\u0142y dyryguj\u0105ce naszym \u015bwiatem, poniewa\u017c po jego utrwaleniu polityka pa\u0144stwa staje si\u0119 dla nich w pe\u0142ni przewidywalna: nawet niespodziewany kryzys rz\u0105d\u00f3w jednej partii automatycznie wynosi do w\u0142adzy drug\u0105 \u2013 r\u00f3wnie nijak\u0105 i pozbawion\u0105 samodzielnej wizji politycznej, co pierwsza. Spo\u0142ecze\u0144stwo jest zak\u0142adnikiem tych dw\u00f3ch partii: nie ma na kogo g\u0142osowa\u0107, skoro do parlamentu i tak nie dostanie si\u0119 praktycznie nikt poza nimi, wi\u0119c nawet na sprzeciwie spo\u0142ecznym nie wyro\u015bnie dla nich \u017cadna generalna alternatywa. Paj\u0119cze si\u0142y, kt\u00f3re dzi\u0119ki politycznej stabilizacji spokojnie eksploatuj\u0105 kraj, nie musz\u0105 si\u0119 obawia\u0107, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo nagle si\u0119 zbuntuje albo wytnie jaki\u015b inny numer. Bli\u017aniacze partie same pilnuj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa w interesie paj\u0119czych si\u0142, codziennie wbijaj\u0105c obywatelom w g\u0142owy, \u017ce ka\u017cda z nich jest jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 alternatyw\u0105 dla tej drugiej. Aparaty propagandowe obu partii demonizuj\u0105 konkurenta, a rywalizacj\u0119 wyborcz\u0105 pomi\u0119dzy nimi przedstawiaj\u0105 jako apokaliptyczn\u0105 walk\u0119 Dobra ze Z\u0142em, podczas gdy ich politycy znaj\u0105 si\u0119 doskonale od lat, s\u0105 na \u201ety\u201d, po kryjomu pij\u0105 razem w\u00f3dk\u0119 i \u015bmiej\u0105 si\u0119 z \u0142atwowierno\u015bci wyborc\u00f3w. Wyborcy od czasu do czasu maj\u0105 ju\u017c do\u015b\u0107 bezcelowych rz\u0105d\u00f3w pierwszej partii, wi\u0119c przerzucaj\u0105 g\u0142osy na drug\u0105, licz\u0105c, \u017ce ona \u201eco\u015b zmieni\u201d, po czym ta druga dochodzi do w\u0142adzy i oczywi\u015bcie nie zmienia si\u0119 nic.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; W\u0142a\u015bnie dlatego \u201einwestorzy\u201d i tajemnicze \u201erynki\u201d reaguj\u0105 panicznie na perspektyw\u0119 doj\u015bcia do w\u0142adzy partii Podemos w Hiszpanii oraz Koalicji Radykalnej Lewicy (SYRIZA) w Grecji. W obu tych krajach a\u017c do teraz funkcjonowa\u0142 wzorcowy \u201estabilny system dwupartyjny\u201d. W Madrycie rz\u0105dy sprawowa\u0142y naprzemiennie Hiszpa\u0144ska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE) i \u201ecentroprawicowa\u201d Partia Ludowa (PP); w Atenach to samo czyni\u0142y Panhelle\u0144ski Ruch Socjalistyczny (PASOK) i \u201ecentroprawicowa\u201d Nowa Demokracja. Powstanie trzeciej si\u0142y, gotowej rozbi\u0107 binarny system partyjny i mog\u0105cej realnie walczy\u0107 o obj\u0119cie rz\u0105d\u00f3w, grozi wymkni\u0119ciem si\u0119 sytuacji w obu pa\u0144stwach spod kontroli paj\u0119czych si\u0142, reorientacj\u0105 polityki Madrytu i Aten w nieprzewidzianym przez nie kierunku. Tym bardziej, \u017ce zar\u00f3wno Podemos, jak i SYRIZA przekraczaj\u0105 w swoich programach granice wewn\u0119trznego i mi\u0119dzynarodowego \u201ekonsensusu\u201d: ka\u017cda z nich chce wyrwa\u0107 sw\u00f3j kraj ze stanu, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy on za poletko eksploatacji dla zagranicznej finansjery.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2007-2015: system dwupartyjny po polsku<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Wybory samorz\u0105dowe w 2014 r. wyra\u017anie pokaza\u0142y, \u017ce w Polsce nie ma podobnej trzeciej si\u0142y, alternatywnej w stosunku do partii g\u0142\u00f3wnego nurtu. Zarazem wybory te ujawni\u0142y g\u0142\u00f3d takiej alternatywy w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w \u2013 na tyle silny, \u017ce ludzie zacz\u0119li przerzuca\u0107 g\u0142osy na PSL, kt\u00f3re ma do zaoferowania niemal wy\u0142\u0105cznie program negatywny: nie jest PiS-em, nie jest Platform\u0105, nie sk\u0142ada si\u0119 z lewackich fiksat\u00f3w spod znaku Palikota ani liberalnych fiksat\u00f3w spod znaku Korwina. Ale tu trzeba od razu zaznaczy\u0107, i\u017c PSL nie posiada ani w\u0142asnej ideologii, ani cho\u0107 cz\u0105stkowej wizji polityki zagranicznej czy polityki gospodarczej, odmiennej od \u201ekonsensusu\u201d obowi\u0105zuj\u0105cego w g\u0142\u00f3wnym nurcie polskiej polityki.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Ostateczne domkni\u0119cie systemu partyjnego w Polsce przynios\u0142y wybory parlamentarne w 2007 r. To w ich wyniku utrwali\u0142o si\u0119 rodzime wydanie \u201estabilnego systemu dwupartyjnego\u201d, z jedn\u0105 parti\u0105, kt\u00f3ra zachowuje praktyczny monopol na rz\u0105dzenie i drug\u0105 parti\u0105, kt\u00f3ra zachowuje praktyczny monopol na opozycj\u0119 wobec rz\u0105du. Do Sejmu wci\u0105\u017c dostaj\u0105 si\u0119 wprawdzie i inne ugrupowania, ale nie odgrywaj\u0105 w nim wiele wi\u0119kszej roli, ni\u017c na przyk\u0142ad \u015bladowa reprezentacja walijskiej partii niepodleg\u0142o\u015bciowej Plaid Cymru w brytyjskiej Izbie Gmin, mateczniku \u201estabilnego systemu dwupartyjnego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; I tak Polska zosta\u0142a \u015bci\u015bni\u0119ta mi\u0119dzy dwoma martwymi bry\u0142ami lodu. Jej scen\u0119 polityczn\u0105 okupuje para mastodont\u00f3w, rozpychaj\u0105c si\u0119 na niej, \u017ceby dla innych zabrak\u0142o miejsca. Platforma Obywatelska, wbrew swoim deklaracjom z okresu za\u0142o\u017cycielskiego, nie jest formacj\u0105 ani liberalno-konserwatywn\u0105, ani chadeck\u0105, PiS zd\u0105\u017cy\u0142o za\u015b wielokrotnie udowodni\u0107, \u017ce z konserwatyzmem nie ma w\u0142a\u015bciwie nic wsp\u00f3lnego. Obecnie ka\u017cda z tych partii ma wyborcom do powiedzenia tylko tyle, \u017ce nie jest t\u0105 drug\u0105 \u2013 i k\u0142amie, bo w kwestiach wa\u017cnych, a nie bzdurnych, obie staj\u0105 zawsze na identycznych pozycjach, czego dowodzi ich wsp\u00f3lna obrona tzw. \u201ekompromisu aborcyjnego\u201d (2007) albo zgodne stanowisko w sprawie traktatu lizbo\u0144skiego (2007-2008), wsp\u00f3lne poparcie dla agresji NATO na Libi\u0119 (2011) i dla \u201eeuromajdanu\u201d w Kijowie (2013-2014). Formu\u0142\u0105 dzia\u0142ania obran\u0105 przez oba te bezkszta\u0142tnie ulepione ba\u0142wany jest bowiem&nbsp;<em>postpolityka<\/em>: poddawanie si\u0119 nurtowi wydarze\u0144 bez aspiracji do nadawania im kierunku, czyli w praktyce robienie tego, czego akurat za\u017c\u0105da Zach\u00f3d. Jedyna po 2007 r. pr\u00f3ba ponownego wprowadzenia do polskiego \u017cycia politycznego twardej ideologii i budowy partii ideologicznej \u2013 przez Palikota \u2013 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 (w tym przypadku \u2013 na szcz\u0119\u015bcie). Panuje wieczna zima: \u017cycie polityczne w\u0142a\u015bciwie zamar\u0142o. Kr\u0119ci si\u0119 ju\u017c tylko wok\u00f3\u0142 obyczajowych eksces\u00f3w agenta Tomka czy pos\u0142a Hofmana albo wok\u00f3\u0142 kopuluj\u0105cych osio\u0142k\u00f3w (mi si\u0119 zreszt\u0105 troch\u0119 myli jedno z drugim). Czyli wok\u00f3\u0142 banialuk pozbawionych politycznego znaczenia. Tchnienie zimna daje si\u0119 odczu\u0107 tym wyra\u017aniej, \u017ce wbrew zapewnieniom r\u00f3\u017cnych naukowych modnisi\u00f3w ta demobilizacja ideologiczna wcale nie jest nieuchronna. Nie dotkn\u0119\u0142a przecie\u017c cho\u0107by S\u0142owacji czy W\u0119gier, do kt\u00f3rych zbli\u017ca nas geografia i historia: Smer, Fidesz ani Jobbik nie s\u0105 partiami postpolitycznymi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; W Polsce jeszcze w 2005 r. nic nie zapowiada\u0142o obecnej ery ch\u0142odu. Kr\u00f3tka kadencja parlamentarna lat 2005-2007 to w realiach Republiki Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u apogeum radykalizmu w polityce: po raz pierwszy i jedyny w okresie III RP do rz\u0105du wesz\u0142y partie uchodz\u0105ce za \u201eoszo\u0142omskie\u201d, tj. wrogie establishmentowi \u2013 Liga Polskich Rodzin i Samoobrona. Ale po tym wzlocie nast\u0105pi\u0142 b\u0142yskawiczny upadek, dzi\u0119ki wyt\u0119\u017conej pracy ich koalicjanta. Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 d\u0105\u017cy\u0142o do rozbicia LPR i Samoobrony oraz przej\u0119cia ich dzia\u0142aczy i elektorat\u00f3w (podobnie jak dzi\u015b chce sobie zapewni\u0107 monopol na prawym skrzydle parlamentu przez wypchni\u0119cie z niego lub wch\u0142oni\u0119cie odpryskowych partii Marka Jurka, Zbigniewa Ziobry i Jaros\u0142awa Gowina), pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 w tym celu materia\u0142ami kompromituj\u0105cymi, inscenizowaniem skandali medialnych, a nawet akcjami CBA (chyba g\u0142\u00f3wnie po to utworzonego w 2006 r.). Samoobrona i Liga ju\u017c nigdy nie podnios\u0142y si\u0119 po tym ciosie. To Kaczy\u0144ski przygotowa\u0142 d\u0142ug\u0105 zim\u0119 Tuska. Przed latami 2005-2007 szereg znanych prawicowych intelektualist\u00f3w z do\u015bwiadczeniem akademickim zachowywa\u0142 jeszcze mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 samodzielno\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w. Teraz wszyscy s\u0105 ju\u017c tylko partyjnymi profesorkami z PiS, pozytywkami g\u0119gaj\u0105cymi tak, jak nakr\u0119ci je prezes.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Binarny system stworzony wsp\u00f3lnie przez Kaczy\u0144skiego i Tuska nadal trzyma Polsk\u0119 w swoich okowach. Na czele wewn\u0105trz-systemowej opozycji wobec rz\u0105du ci\u0105gle stoi ten pierwszy, zaj\u0119ty g\u0142\u00f3wnie pilnowaniem, by nikt inny opozycj\u0105 antyrz\u0105dow\u0105 sta\u0107 si\u0119 nie m\u00f3g\u0142. Po drugiej stronie Tuska zast\u0105pi\u0142a kukie\u0142ka z botoksu, o twarzy pozbawionej wyrazu. Nieruchome oblicze Ewy Kopacz najlepiej ilustruje kondycj\u0119 partii w\u0142adzy: PO to trup po liftingu. Partia opozycyjna wpisuje si\u0119 w ten sam trend, przeciwstawiaj\u0105c jej plastikowego, g\u0142adkiego i nijakiego Kena w osobie Andrzeja Dudy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pozorna kontestacja: \u201eruch narodowy\u201d i korwinizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Pr\u00f3by kontestacji \u201estabilnego systemu dwupartyjnego\u201d po 2007 r. mia\u0142y na og\u00f3\u0142 charakter pozorny, cho\u0107 ich wykonawcom nieraz wydawa\u0142o si\u0119 co innego. Wida\u0107 to na przyk\u0142adzie szeroko w ostatnich latach komentowanej dzia\u0142alno\u015bci \u201eruchu narodowego\u201d. Wyst\u0119py takie, jak skakanie w ma\u0142pich maskach po pomieszczeniach uniwersytetu, demolowanie Warszawy z okazji 11 listopada czy ataki na rosyjsk\u0105 ambasad\u0119, nag\u0142a\u015bniane w alarmistycznym tonie przez media nale\u017c\u0105ce do establishmentu, stworzy\u0142y wra\u017cenie, \u017ce mamy do czynienia z ugrupowaniem radykalnym i \u201eantysystemowym\u201d. Tymczasem bogoojczy\u017aniane okrzyki i patriotyczna, tromtadracka frazeologia pokrywaj\u0105 w \u201eruchu narodowym\u201d brak programu, kt\u00f3ry stanowi\u0142by wyra\u017an\u0105 alternatyw\u0119 (tj. wyra\u017ane odrzucenie, zaprzeczenie) dla \u201ekonsensusu\u201d obowi\u0105zuj\u0105cego w\u015br\u00f3d partii g\u0142\u00f3wnego nurtu. W swoich ocenach wydarze\u0144 na arenie mi\u0119dzynarodowej \u201eruch narodowy\u201d waha si\u0119 mi\u0119dzy ostro\u017cn\u0105 krytyk\u0105 aneksji Krymu przez Rosj\u0119 i secesji donbaskich republik ludowych (cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142aczy) a otwartym i energicznym kibicowaniem ukrai\u0144skim oddzia\u0142om pacyfikacyjnym w Donbasie (inni dzia\u0142acze). Jego stanowisko nie r\u00f3\u017cni si\u0119 zatem od optyki PO i PiS, kt\u00f3re protestuj\u0105 przeciw aneksji Krymu i secesji Donbasu oraz wspieraj\u0105 ukrai\u0144skie bataliony pacyfikacyjne. W sprawach gospodarczych \u201eruch narodowy\u201d po d\u0142ugiej dyskusji wyda\u0142 deklaracj\u0119 skonstruowan\u0105 z rozmytych, og\u00f3lnikowych i wzajemnie sprzecznych hase\u0142, kt\u00f3ra mia\u0142a zadowoli\u0107 wszystkie grupki jego sympatyk\u00f3w wyznaj\u0105ce rozbie\u017cne pogl\u0105dy na gospodark\u0119. Jak z tego wynika, w kwestiach ekonomicznych \u201eruch narodowy\u201d nie zajmuje \u017cadnego stanowiska, a wi\u0119c nie zg\u0142asza postulat\u00f3w odmiennych od postulatu utrzymania obecnego lumpenliberalizmu, b\u0119d\u0105cego wsp\u00f3lnym programem partii g\u0142\u00f3wnego nurtu. Przedstawiciele \u201eruchu narodowego\u201d przekonuj\u0105 o niemo\u017cno\u015bci wyst\u0105pienia Polski z NATO i Unii Europejskiej, ca\u0142kiem jak politycy establishmentu, cho\u0107 podobno z niech\u0119ci\u0105. Nawet ich oskar\u017cenia o sfa\u0142szowanie ubieg\u0142orocznych wybor\u00f3w samorz\u0105dowych nie stanowi\u0105 elementu r\u00f3\u017cnicuj\u0105cego, bo w ten sam ton uderzy\u0142o PiS.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Rol\u0119 innego kana\u0142u pozornej kontestacji odgrywa od lat ruch (o zmiennych nazwach) skupiony wok\u00f3\u0142 Janusza Korwin-Mikkego. Nie proponuje on alternatywy dla status quo, lecz jego radykalizacj\u0119: lumpenliberalizm niemal wszystkich ekip rz\u0105dowych po 1989 r., wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 nie w deklaracjach ideologicznych, a w stopniowej prywatyzacji maj\u0105tku narodowego i us\u0142ug publicznych, chcia\u0142by zast\u0105pi\u0107 liberalizmem gospodarczym w wersji turbo. Jego m\u0142odzi dzia\u0142acze z powag\u0105 spieraj\u0105 si\u0119 we w\u0142asnym gronie, czy nale\u017cy ograniczy\u0107 si\u0119 do prywatyzacji chodnik\u00f3w, czy sprywatyzowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c powietrze.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przedwio\u015bnie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Ma\u0142e zlodowacenie trwa ju\u017c zbyt d\u0142ugo. Je\u017celi chcemy rzeczywistej, a nie pozornej kontestacji systemu politycznego Republiki Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, musimy cofn\u0105\u0107 czas przed rok 2007, wskrzesi\u0107 stare upiory Giertycha i Leppera. Upiory to nie czcza metafora: od tamtych dni Lepper zd\u0105\u017cy\u0142 umrze\u0107 \u015bmierci\u0105 gwa\u0142town\u0105, prawdopodobnie przy czyjej\u015b wydatnej pomocy, a Giertych po egzorcyzmach w \u201eGazecie Wyborczej\u201d jest ju\u017c tylko cieniem Giertycha, kt\u00f3ry w 2000 r. budowa\u0142 m.in. z neopoganami z Niklota koalicj\u0119 wsparcia dla genera\u0142a Tadeusza Wileckiego jako kandydata na prezydenta. Pustk\u0119 po neoendeckiej LPR i ludowo-socjalnej Samoobronie, kt\u00f3rych resztki formalnie wci\u0105\u017c wegetuj\u0105, wype\u0142ni\u0107 mo\u017ce jedynie ob\u00f3z polityczny w pe\u0142niejszy spos\u00f3b reprezentuj\u0105cy oba te pierwiastki: ruch narodowo-spo\u0142eczny.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; W Grecji i Hiszpanii impuls do prze\u0142amania \u201estabilnego systemu dwupartyjnego\u201d da\u0142a zapa\u015b\u0107 gospodarcza. W Polsce konserwuje go strach przed wstrz\u0105sem. Nie b\u00f3jmy si\u0119 wstrz\u0105s\u00f3w. Nich wreszcie pop\u0119ka ten lodowiec, kt\u00f3ry zmia\u017cd\u017cy\u0142 \u017cycie polityczne w naszym kraju. A wtedy ono mo\u017ce od nowa wyrosn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Adam Danek<\/strong>, 26 stycznia 2015<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okres rz\u0105d\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki w PRL zyska\u0142 miano \u201ema\u0142ej stabilizacji\u201d \u2013 odrobiny spokoju i normalno\u015bci po wielkim wstrz\u0105sie spo\u0142ecznym, politycznym i ekonomicznym, jakim by\u0142 w nowszych dziejach Polski tak zwany stalinizm. Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej niekt\u00f3rzy dziennikarze u\u017cywali tego samego okre\u015blenia, by scharakteryzowa\u0107 nastroje panuj\u0105ce w kraju po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez Platform\u0119 Obywatelsk\u0105. Przyj\u015bcie Donalda Tuska&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-333","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":335,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions\/335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}