{"id":366,"date":"2026-04-17T17:11:09","date_gmt":"2026-04-17T17:11:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=366"},"modified":"2026-04-17T17:11:09","modified_gmt":"2026-04-17T17:11:09","slug":"adam-danek-liberalizm-gospodarczy-konserwatyzm-obyczajowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-liberalizm-gospodarczy-konserwatyzm-obyczajowy\/","title":{"rendered":"Adam Danek: \u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/liberal-conservative_1200x675a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-367\" srcset=\"https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/liberal-conservative_1200x675a.jpg 1024w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/liberal-conservative_1200x675a-300x169.jpg 300w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/liberal-conservative_1200x675a-768x432.jpg 768w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/liberal-conservative_1200x675a-850x478.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d \u2013 w ten spos\u00f3b charakteryzuje swoje pogl\u0105dy wielu sympatyk\u00f3w, czy nawet dzia\u0142aczy lu\u017ano poj\u0119tej prawicy w naszym kraju. I to takich, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 siebie samych za prawic\u0119 autentyczn\u0105, w przeciwie\u0144stwie do rozmem\u0142anej i raczej bezideowej centroprawicy, mieszcz\u0105cej si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie polskiego \u017cycia politycznego. Je\u017celi zwr\u00f3ci\u0107 im uwag\u0119, i\u017c w deklamowanej przez nich zbitce tkwi zasadnicza sprzeczno\u015b\u0107, zaprzecz\u0105. Wierz\u0105, \u017ce liberalny idea\u0142 \u201ewolnego rynku\u201d \u2013 i to zrealizowany w praktyce \u2013 da si\u0119 pogodzi\u0107 z zachowawczym podej\u015bciem do kultury i porz\u0105dku spo\u0142ecznego. Ba, wed\u0142ug cz\u0119\u015bci z nich \u201eliberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d warunkuj\u0105 si\u0119 wzajemnie b\u0105d\u017a te\u017c z siebie wynikaj\u0105. Nic bardziej b\u0142\u0119dnego.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Samo okre\u015blenie \u201ekonserwatyzm obyczajowy\u201d razi bezsensem, bo spraw, do jakich si\u0119 zazwyczaj odnosi, nie nale\u017cy w \u017cadnym wypadku okre\u015bla\u0107 mianem obyczajowych. Obyczaje to zmienne w czasie i przestrzeni wzorce i normy przestrzegane w codziennym \u017cyciu zbiorowym. Dotycz\u0105 one wygl\u0105du, j\u0119zyka, form towarzyskich, \u017cycia kulturalnego i tym podobnych dziedzin. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 obyczaje poszczeg\u00f3lnych kultur, a nawet poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w (lub jeszcze mniejszych jednostek przestrzennych) w obr\u0119bie jednego kraju. Sfera obyczaj\u00f3w pozostaje wi\u0119c do\u015b\u0107 odleg\u0142a od sfery twardych, jednoznacznych nakaz\u00f3w i zakaz\u00f3w etycznych, kt\u00f3rych nie mo\u017cemy traktowa\u0107 jako uwarunkowane kulturowo i tym samym relatywne. Tymczasem dzisiaj pod nazw\u0105 kwestii obyczajowych podsuwa si\u0119 nam ob\u0142udnie \u201edyskusj\u0119\u201d na takie tematy, jak mordowanie nienarodzonych dzieci (aborcja, je\u015bli kto\u015b woli), legalizacja pomocy w samob\u00f3jstwie (tzw. eutanazja), homoseksualizm i inne zboczenia, trzebienie na \u017cyczenie (\u201ezmiana p\u0142ci\u201d), produkcja dzieci z prob\u00f3wki, przyznanie zbocze\u0144com mo\u017cliwo\u015bci zawierania \u201ema\u0142\u017ce\u0144stw\u201d i adopcji, prostytucja (ostatnio pod eufemistycznymi nazwami, jak na przyk\u0142ad \u201esponsoring\u201d). Generalnie s\u0105 to wszystko postulaty lewicy \u201emajtkowej\u201d. Nazywaj\u0105c je kwestiami obyczajowymi, lewacy pr\u00f3buj\u0105 nam wm\u00f3wi\u0107, \u017ce takie zjawiska nale\u017c\u0105 w\u0142a\u015bnie do sfery zachowa\u0144 uwarunkowanych kulturowo, relatywnych, i dlatego nie podlegaj\u0105 jednoznacznej sankcji moralnej. Nie przejmujmy ich frazeologii i nie pozwalajmy, by kierowali naszym my\u015bleniem.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Wr\u00f3\u0107my do sedna sprawy. \u201eWolny rynek\u201d, najkr\u00f3cej m\u00f3wi\u0105c, to idea\u0142 nieingerencji lub, poprawniej, jak najmniejszej ingerencji pa\u0144stwa w funkcjonowanie gospodarki. Czyli w co? W ka\u017cd\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarobkow\u0105 prowadzon\u0105 przez ludzi. \u201eLiberalni gospodarczo, konserwatywni obyczajowo\u201d karmi\u0105 si\u0119 iluzj\u0105, \u017ce \u017cycie gospodarcze zbiorowo\u015bci da si\u0119 odseparowa\u0107 od kultury i innych aspekt\u00f3w \u017cycia spo\u0142ecznego. W tym pierwszym ma wed\u0142ug nich istnie\u0107 maksymalna swoboda zachowa\u0144, w pozosta\u0142ych \u2013 nie. W rzeczywisto\u015bci \u017cycie gospodarcze to tylko jeden z wielu aspekt\u00f3w kultury i \u017cycia spo\u0142ecznego, aspekt\u00f3w tej samej ca\u0142o\u015bci. Stan, w kt\u00f3rym gospodarka, rozumiana jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarobkowa, i inne aspekty funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa nie wp\u0142ywaj\u0105 na siebie nawzajem, jest nie do pomy\u015blenia, a tym bardziej nie do urzeczywistnienia.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Rozwa\u017cmy konkretne problemy. Ze stanowiska konserwatyzmu ocena prostytucji albo pornografii pozostaje jednoznaczna: zjawiska te trzeba zwalcza\u0107, tak\u017ce (zw\u0142aszcza?) \u015brodkami prawno-karnymi i administracyjnymi. Ale dla \u201elibera\u0142a gospodarczego, konserwatysty obyczajowego\u201d sprawa nie przedstawia si\u0119 tak jasno: zar\u00f3wno prostytucja, jak i produkcja pornografii to dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarobkowa, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 gospodarki. Wprowadzenie ich prawnego zakazu oznacza\u0142oby ustanowienie zasady, \u017ce ludziom nie wolno podejmowa\u0107 okre\u015blonych rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci zarobkowej nawet, je\u017celi sami chc\u0105; \u017ce okre\u015blonych rzeczy \u2013 na przyk\u0142ad materia\u0142\u00f3w pornograficznych i \u201eus\u0142ug\u201d \u015bwiadczonych przez prostytutki \u2013 nie wolno sprzedawa\u0107 nawet, je\u017celi nie brakuje \u201ekonsument\u00f3w\u201d chc\u0105cych je kupowa\u0107 z w\u0142asnej woli. Czyli, o zgrozo, zamach pa\u0144stwa na \u201ewolny rynek\u201d. W rezultacie \u201ekonserwatywny obyczajowo, liberalny gospodarczo\u201d opowie si\u0119 nie przeciw tolerowaniu prostytucji i produkcji pornografii, a raczej za usuni\u0119ciem z kodeksu karnego paragrafu o czerpaniu korzy\u015bci ze str\u0119czycielstwa. Zarobek jest zarobek; przecie\u017c prostytutka dobrowolnie umawia si\u0119 z alfonsem czy w\u0142a\u015bcicielem burdelu co do wynagrodzenia lub podzia\u0142u zysk\u00f3w (potraficie udowodni\u0107, \u017ce nie?), zatem dlaczego w\u0142a\u015bciwie prawo ma zabrania\u0107 ludziom zawierania dobrowolnych um\u00f3w i tym samym sankcjonowa\u0107 interwencj\u0119 pa\u0144stwa w dzia\u0142anie rynku us\u0142ug?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Identyczny tok my\u015blenia sk\u0142ania \u201ekonserwatyst\u0119 obyczajowego, libera\u0142a gospodarczego\u201d do domagania si\u0119 legalizacji narkotyk\u00f3w, najlepiej wszystkich. I nie da on sobie wyt\u0142umaczy\u0107 \u2013 w ostateczno\u015bci zatykaj\u0105c sobie uszy i recytuj\u0105c g\u0142o\u015bno mantry pot\u0119pienia dla \u201esocjalizmu\u201d \u2013 \u017ce nie jest tak, jakoby nabywca pornografii lub narkotyku szkodzi\u0142 wy\u0142\u0105cznie sobie samemu, na w\u0142asne \u017cyczenie, a producent i sprzedawca tych specyficznych towar\u00f3w szkodzi\u0142 wy\u0142\u0105cznie tym, co sami o to prosz\u0105. \u017byjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie i inaczej \u017cy\u0107 nie mo\u017cemy, tote\u017c nasze zachowania wp\u0142ywaj\u0105 nie tylko na nas samych, ale i na wiele innych os\u00f3b. Zachowania patologiczne, wbrew wy\u015bwiechtanym stwierdzeniom ze stajni \u201eliberalizmu gospodarczego, konserwatyzmu obyczajowego\u201d, nie zamykaj\u0105 si\u0119 \u201ew czterech \u015bcianach w\u0142asnego domu\u201d (zreszt\u0105, w normalnej sytuacji cz\u0142owiek nie \u017cyje w swoim domu sam), lecz wylewaj\u0105 si\u0119 z nich jak szambo, by deprawowa\u0107 innych ludzi i szkodzi\u0107 im oraz ich dzieciom, cho\u0107 oni wcale sobie tego nie \u017cycz\u0105. \u201eLibera\u0142 gospodarczy, konserwatysta obyczajowy\u201d przekonuje, \u017ce pijak szkodzi wy\u0142\u0105cznie sobie i na w\u0142asne \u017cyczenie, wi\u0119c nie ma powodu, by zabroni\u0107 sprzedawania mu alkoholu, cho\u0107by zd\u0105\u017ca\u0142 do zapicia si\u0119 na \u015bmier\u0107. Dobrze wiemy, jak jest naprawd\u0119; pijak nie tylko niszczy siebie, ale r\u00f3wnie\u017c wci\u0105ga do kieliszka kogo si\u0119 da, a z powodu jego pija\u0144stwa cierpi nie tylko on sam, ale r\u00f3wnie\u017c ca\u0142e jego otoczenie: jego rodzina, jego s\u0105siedzi, a nawet przechodnie na ulicy. To samo dotyczy narkomana, dziwkarza czy amatora pornografii. Nie ma powod\u00f3w, by u\u0142atwia\u0107 im niszczenie \u0142adu moralnego i normalnych stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich. Istniej\u0105 natomiast powody, by zwalcza\u0107 i niszczy\u0107 diler\u00f3w, pornograf\u00f3w i prostytucj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; \u201eKonserwatysta obyczajowy, libera\u0142 gospodarczy\u201d trzyma jednak stron\u0119 \u0107pun\u00f3w, diler\u00f3w, dziwkarzy, prostytutek, alfons\u00f3w i pornograf\u00f3w, bo cho\u0107by ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 obr\u00f3ci\u0142a w rynsztok ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo, i tak uwa\u017ca to za mniejsze z\u0142o, ni\u017c uszczuplenie cho\u0107by odrobin\u0119 \u201ewolno\u015bci gospodarczej\u201d. Czym chyba najlepiej dowodzi, \u017ce \u017cadnym konserwatyst\u0105 nie jest. Jego zapewnienia, i\u017c on wprawdzie uznaje takie zachowania za z\u0142e i sam by ich nie praktykowa\u0142, ale zabroni\u0107 ich nie mo\u017cna, tchn\u0105 ob\u0142ud\u0105, nawet je\u017celi on sam jest zbyt g\u0142upi lub naiwny, by zdawa\u0107 sobie z tego spraw\u0119. \u201eKonserwatysta obyczajowy, libera\u0142 gospodarczy\u201d zajmuje stanowisko identyczne z lewic\u0105, kt\u00f3ra g\u0142osi, \u017ce nie ma nic przeciwko moralno\u015bci, dop\u00f3ki zasady moralne zamykaj\u0105 si\u0119 w sferze prywatnej \u2013 i nic tu nie zmienia fakt, i\u017c ten pierwszy uzasadnia owo stanowisko gadaniem o \u201ewolnym rynku\u201d a nie o czymkolwiek innym. \u201eKonserwatywny obyczajowo, liberalny gospodarczo\u201d stanie w obronie ka\u017cdego \u0142ajdactwa, je\u017celi tylko da si\u0119 je przedstawi\u0107 jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarobkow\u0105; je\u015bli celem jest zysk, to cel usprawiedliwia wszelkie \u015brodki. Dlaczego w imi\u0119 \u201ekonserwatywnego liberalizmu\u201d nie zalegalizowa\u0107 na przyk\u0142ad eutanazji? Przecie\u017c mordownie,&nbsp;<em>pardon<\/em>, kliniki, gdzie si\u0119 jej dokonuje, pobiera\u0142yby op\u0142at\u0119 za swoje us\u0142ugi, czyli prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, a dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza powinna by\u0107 wolna. Przecie\u017c samob\u00f3jstwo nie jest zakazane, wi\u0119c dlaczego pomoc w czynno\u015bci legalnej (na zasadzie dobrowolnej umowy stron) mia\u0142aby by\u0107 zakazana?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Dlatego, \u017ce \u0142ad moralny musi znajdowa\u0107 odzwierciedlenie w sferze publicznej. Takie jest stanowisko prawdziwego konserwatyzmu, obok kt\u00f3rego \u201eliberalny gospodarczo, konserwatywny obyczajowo\u201d nawet nie sta\u0142. Przek\u0142adaj\u0105c na j\u0119zyk \u201elibera\u0142a gospodarczego\u201d, konserwatyzm nie tylko akceptuje ingerencj\u0119 pa\u0144stwa w gospodark\u0119, ale zawsze sam j\u0105 postuluje. Nie mo\u017cna by\u0107 jednocze\u015bnie konserwatyst\u0105 i przeciwnikiem interwencji pa\u0144stwa w dzia\u0142anie \u201erynku\u201d, tak samo, jak nie mo\u017cna by\u0107 w teorii konserwatyst\u0105, a w praktyce na ka\u017cdym kroku broni\u0107 \u0107pun\u00f3w, diler\u00f3w, pornograf\u00f3w, prostytutek, dziwkarzy i burdeli pod has\u0142em \u201ewolno\u015bci gospodarczej\u201d. Oczywi\u015bcie prostytucja, przemys\u0142 narkotykowy czy pornobiznes, nie wspominaj\u0105c o eutanazji, stanowi\u0105 przypadki skrajne; ilustruj\u0105 one jednak szersz\u0105 zasad\u0119: pa\u0144stwo ma prawo limitowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarobkow\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c zupe\u0142nie wykluczy\u0107 pewne jej rodzaje \u2013 i to z przyczyn, by tak rzec, ca\u0142kowicie pozaekonomicznych.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Penalizacja produkcji i sprzeda\u017cy okre\u015blonych towar\u00f3w (pornografia, narkotyki) oraz \u015bwiadczenia okre\u015blonych us\u0142ug (prostytucja) to nie jedyne formy ingerencji w \u201ewolno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105\u201d , jakie wynikaj\u0105 z za\u0142o\u017ce\u0144 konserwatyzmu. Konserwatywne pa\u0144stwo ma te\u017c prawo, a mo\u017ce raczej obowi\u0105zek, ca\u0142kowicie zabroni\u0107 wwozu na swoje terytorium jednych towar\u00f3w (materia\u0142\u00f3w pornograficznych, narkotyk\u00f3w, \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do aborcji farmakologicznej itp.) oraz wywozu za granic\u0119 innych (np. zakaza\u0107 wywo\u017cenia z kraju antyk\u00f3w, przedmiot\u00f3w zabytkowych, aby zapobiec uszczuplaniu narodowego dziedzictwa kultury materialnej). Oba te rodzaje regulacji wykluczaj\u0105 liberalny idea\u0142 \u201ewolnego handlu\u201d w mi\u0119dzynarodowych stosunkach gospodarczych \u2013 i vice versa.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Na koniec nale\u017cy doda\u0107 jeszcze dwie uwagi. Po pierwsze, to bzdura, \u017ce konserwatyzm w naturalny spos\u00f3b uzupe\u0142nia si\u0119 z \u201ewolnym rynkiem\u201d. Wr\u0119cz przeciwnie, liberalizm ekonomiczny jest w konserwatywnym uniwersum ideowym cia\u0142em obcym. U schy\u0142ku osiemnastego wieku, przez ca\u0142y wiek dziewi\u0119tnasty i na pocz\u0105tku dwudziestego postulaty \u201ewolnorynkowe\u201d pozostawa\u0142y domen\u0105 przeciwnik\u00f3w b\u0105d\u017a krytyk\u00f3w religii i tradycyjnego \u0142adu, czyli domen\u0105 lewicy. Konserwaty\u015bci popierali w tym czasie antyliberalne koncepcje porz\u0105dku spo\u0142eczno-ekonomicznego (korporacjonizm) i polityki gospodarczej (merkantylizm, protekcjonizm). To obmierz\u0142a zachowawcom rewolucja francuska zacz\u0119\u0142a zaprowadza\u0107 \u201ewolny rynek\u201d, likwiduj\u0105c korporacyjny ustr\u00f3j gospodarczy s\u0142ynnym \u201eprawem Le Chapeliera\u201d (14 VII 1791), kt\u00f3re delegalizowa\u0142o dotychczasowe struktury cechowe. Pomieszanie konserwatyzmu z liberalizmem ekonomicznym i stworzenie pokracznej hybrydy \u201ekonserwatywnego liberalizmu\u201d nast\u0105pi\u0142o najpierw w krajach anglosaskich, ale nawet tam odby\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017ano, bo dopiero w drugiej po\u0142owie XX wieku, kiedy mentalne spustoszenie na prawicy zacz\u0119\u0142y sia\u0107 takie czysto liberalne potworki ideowe, jak \u201ethatcheryzm\u201d czy \u201ereaganomika\u201d. Wcze\u015bniej na przyk\u0142ad brytyjska Partia Konserwatywna jeszcze za przyw\u00f3dztwa Winstona Churchilla i Harolda Macmillana wyra\u017anie odrzuca\u0142a liberalizm gospodarczy, a broni\u0142a spo\u0142eczno-ochronnej (\u201eopieku\u0144czej\u201d) funkcji pa\u0144stwa. Kojarzenie konserwatyzmu z \u201ewolnym rynkiem\u201d nie posiada wi\u0119c \u017cadnego uzasadnienia w historii my\u015bli politycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Po drugie, prawicowcy wykarmieni z jednej strony konserwatywnymi ideami politycznymi, a z drugiej strony liberalnymi bajkami o tym, \u017ce \u201epoza wolnym rynkiem nie ma zbawienia\u201d, pr\u00f3buj\u0105 czasem rozwi\u0105za\u0107 t\u0119 sprzeczno\u015b\u0107 przekonywaniem siebie i innych, i\u017c \u201ewolny rynek\u201d nie jest to\u017csamy z liberalizmem, poniewa\u017c liberalizm to ca\u0142o\u015bciowa filozofia polityczna i spo\u0142eczna, natomiast \u201ewolny rynek\u201d to jedynie zbi\u00f3r swego rodzaju technicznych postulat\u00f3w dotycz\u0105cych ustroju gospodarczego, kt\u00f3rym nie musi towarzyszy\u0107 liberalna wizja \u015bwiata. Prawda przedstawia si\u0119 odwrotnie: \u201ewolny rynek\u201d stanowi synonim liberalizmu ekonomicznego. To liberalizm rzutowany na p\u0142aszczyzn\u0119 gospodarki. Je\u017celi wielu znanych my\u015blicieli liberalnych by\u0142o krytykami b\u0105d\u017a przeciwnikami \u201ewolnego rynku\u201d, nie dowodzi to niczego ponadto, \u017ce ich liberalizm ogranicza\u0142 si\u0119 do p\u0142aszczyzny politycznej, spo\u0142ecznej czy kulturowej, a libera\u0142ami przynajmniej ekonomicznymi nie byli; t\u0119 niekonsekwencj\u0119 wypominali im libera\u0142owie integralni i poniek\u0105d mieli racj\u0119. Nie da si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 liberalizmu gospodarczego z antyliberalizmem w pozosta\u0142ych kwestiach, poniewa\u017c, jak wcze\u015bniej zaznaczono, sfera gospodarki nie mo\u017ce nie oddzia\u0142ywa\u0107 na inne aspekty \u017cycia zbiorowego. \u201eWolnorynkowiec\u201d albo przestanie nim by\u0107, albo zostanie konsekwentnym libera\u0142em, czyli przestanie pozowa\u0107 na konserwatyst\u0119, kt\u00f3rym i tak nie jest. S\u0142uszno\u015b\u0107 le\u017cy po stronie tego pierwszego wyboru. Autentyczny, integralny konserwatyzm winien zwalcza\u0107 liberalizm na wszystkich polach \u2013 na polu ekonomii tak samo, jak na pozosta\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Adam Danek<\/strong>, 31 sierpnia 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eLiberalizm gospodarczy, konserwatyzm obyczajowy\u201d \u2013 w ten spos\u00f3b charakteryzuje swoje pogl\u0105dy wielu sympatyk\u00f3w, czy nawet dzia\u0142aczy lu\u017ano poj\u0119tej prawicy w naszym kraju. I to takich, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 siebie samych za prawic\u0119 autentyczn\u0105, w przeciwie\u0144stwie do rozmem\u0142anej i raczej bezideowej centroprawicy, mieszcz\u0105cej si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie polskiego \u017cycia politycznego. Je\u017celi zwr\u00f3ci\u0107 im uwag\u0119, i\u017c w deklamowanej&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-366","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":368,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/366\/revisions\/368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}