{"id":384,"date":"2026-04-17T17:15:41","date_gmt":"2026-04-17T17:15:41","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=384"},"modified":"2026-04-17T17:15:41","modified_gmt":"2026-04-17T17:15:41","slug":"adam-danek-nie-jestem-europejczykiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-nie-jestem-europejczykiem\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Nie jestem Europejczykiem"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W tek\u015bcie \u201eJestem Europejczykiem\u201d<\/em>, okre\u015blonym w podtytule jako \u201eosobisty manifest europeizmu\u201d<\/em>, Ronald Lasecki przekonuj\u0105co dowodzi, i\u017c nie ma sensu identyfikowanie si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie z takimi kategoriami, jak Zach\u00f3d, cywilizacja zachodnia czy kultura \u0142aci\u0144ska \u2013 i mo\u017cna si\u0119 tylko z tym zgodzi\u0107. Ale jedna kwestia wymaga przedstawienia jej odmiennie, ni\u017c uczyni\u0142 to Autor. Mianowicie, nie ma r\u00f3wnie\u017c sensu uto\u017csamia\u0107 si\u0119 dzisiaj z Europ\u0105. Wszelkie bowiem pr\u00f3by dopatrywania si\u0119 w Europie pewnej okre\u015blonej jedno\u015bci, czy to realnie istniej\u0105cej, czy te\u017c u\u015bpionej i gotowej do przebudzenia, bazuj\u0105 mniej lub bardziej na ideologicznych fikcjach.<\/p>\n\n\n\n

Fikcja jedno\u015bci duchowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   I tak, w kr\u0119gach konserwatywnych czy prawicowych, z kt\u00f3rymi zwi\u0105zany jest Autor, pogl\u0105du o Europie jako jedno\u015bci duchowej (istniej\u0105cej dawniej lub obecnie) broni si\u0119 na og\u00f3\u0142 z pozycji katolickiego uniwersalizmu. Jego zwolennicy zapoznaj\u0105 jednak lub przemilczaj\u0105 fakt, \u017ce Europa nigdy nie by\u0142a w ca\u0142o\u015bci katolicka, i to tak\u017ce przed wielk\u0105 schizm\u0105 wschodni\u0105, kiedy np. na Litwie panowa\u0142y kulty poga\u0144skie, a w Andaluzji \u2013 islam. Co wi\u0119cej, nawet katolicka cz\u0119\u015b\u0107 Europy nigdy nie sta\u0142a si\u0119 duchowym monolitem; wy\u0142amywa\u0142y si\u0119 z niego m.in. wielkie herezje dualistyczne, zwi\u0105zane z konkretnymi jednostkami historyczno-geograficznymi i kszta\u0142tuj\u0105ce ich krajobraz religijny, jak bogomilizm w Bo\u015bni czy kataryzm w Langwedocji.<\/p>\n\n\n\n

   Schizma wschodnia, teologiczno-polityczny sp\u00f3r papiestwa i cesarstwa (skr\u00f3towo nazywany \u201ewalk\u0105 o inwestytur\u0119\u201d), sp\u00f3r o uniwersalia, wielka schizma zachodnia i wreszcie Reformacja po\u0142o\u017cy\u0142y kres marzeniom o duchowej jedno\u015bci Europy. Nie jest wi\u0119c prawd\u0105, i\u017c t\u0119 ostatni\u0105 przekre\u015bli\u0142a dopiero rewolucja protestancka XVI wieku. Nie istnia\u0142a ona bowiem r\u00f3wnie\u017c wcze\u015bniej, w \u015bredniowieczu.<\/p>\n\n\n\n

Fikcja jedno\u015bci cywilizacyjnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Europa nigdy nie by\u0142a ponadto jednolita pod wzgl\u0119dem cywilizacyjnym, z czego zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 nawet zwolennicy obskuranckiej poza tym i szowinistycznej historiozofii Feliksa Konecznego. Na obszarze Europy obok kultur ukszta\u0142towanych przez pierwiastek rzymsko-katolicki wyst\u0119powa\u0142y kultury ufundowane na pierwiastku grecko-bizantyjskim, silnie zabarwionym jednak lokaln\u0105 specyfik\u0105 (Serbia, Rumunia, Bu\u0142garia). Niekt\u00f3rzy konserwatywni autorzy uto\u017csamiaj\u0105 zachodnio\u015b\u0107 i europejsko\u015b\u0107 zarazem z przyjmowaniem wzorc\u00f3w kulturowych \u015bwiata roma\u0144skiego; tymczasem w \u015bredniowiecznych W\u0142oszech kulturowe wp\u0142ywy Bizancjum d\u0142ugo by\u0142y tak silne, \u017ce s\u0142awny historyk sztuki J\u00f3zef Strzygowski i jego szko\u0142a opisywali ten ciekawy kompleks kulturowy jako \u201eItali\u0119 orientaln\u0105\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

   Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce uformowane w Europie kr\u0119gi kulturowe: roma\u0144ski, germa\u0144ski i nordycki, s\u0142owia\u0144ski, celtycki i inne, \u017ce kultury Francji, Anglii, Niemiec, W\u0142och, Irlandii, Hiszpanii, Norwegii, Bu\u0142garii, Finlandii, Serbii, W\u0119gier wytworzy\u0142y warto\u015bci, idee i dzie\u0142a, kt\u00f3re wypada szanowa\u0107 i poznawa\u0107 dla wzbogacenia w\u0142asnego ducha i pog\u0142\u0119bienia horyzontu intelektualnego. Ale nie \u0142\u0105czy ich \u017cadna \u201eeuropejsko\u015b\u0107\u201d, bo nie ma takiego wsp\u00f3lnego mianownika, wyabstrahowanego z \u017cywych, historycznych kultur. W tym sensie racj\u0119 mia\u0142 rosyjski my\u015bliciel Niko\u0142aj Danilewski, kiedy przekonywa\u0142 w XIX wieku, \u017ce pod wzgl\u0119dem cywilizacyjnym S\u0142owia\u0144szczyzna nie nale\u017cy do Europy. Bo \u201ecywilizacja europejska\u201d tout court<\/em> nie istnieje.<\/p>\n\n\n\n

   Je\u017celi co\u015b obejmuje dzi\u015b na p\u0142aszczy\u017anie kulturowej niemal ca\u0142\u0105 Europ\u0119, to \u201eeuropejsko\u015b\u0107\u201d spod znaku Geremka i Barroso, czyli lewicowy demoliberalizm, kt\u00f3ry wdziera si\u0119 \u0142aw\u0105 nawet do kraj\u00f3w jeszcze do niedawna mu obcych, jak Chorwacja. \u00d3w europeizm nie stanowi jednak realnej to\u017csamo\u015bci \u017cadnego spo\u0142ecze\u0144stwa, lecz sztuczn\u0105 konstrukcj\u0119 ideologiczn\u0105, narzucan\u0105 odg\u00f3rnie mieszka\u0144com Europy drog\u0105 zmasowanej i agresywnej indoktrynacji. Nie jest to rzeczywisto\u015b\u0107 zastana, lecz aprioryczny projekt, szkodliwy dla wszelkich realnych to\u017csamo\u015bci, dlatego narody i kultury musz\u0105 go zwalcza\u0107 we w\u0142asnej obronie.<\/p>\n\n\n\n

Fikcja jedno\u015bci politycznej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  Ronald Lasecki s\u0142usznie wskazuje, i\u017c duchowa i cywilizacyjna jedno\u015b\u0107 Eurazji jest nie tyle rzeczywisto\u015bci\u0105, ile raczej projekcj\u0105 (m\u00f3wi\u0105c \u0142adnie \u2013 pragnieniem, a m\u00f3wi\u0105c brzydko \u2013 wymys\u0142em) ideolog\u00f3w eurazjatyzmu, przewa\u017cnie rosyjskich. To samo dotyczy Europy. Europa nigdy nie by\u0142a i nie jest jedno\u015bci\u0105 duchow\u0105 ani cywilizacyjn\u0105, wi\u0119c nie ma powod\u00f3w, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce stanie si\u0119 jedno\u015bci\u0105 polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

   Zdarza\u0142o si\u0119, i\u017c nawet autorzy zbyt inteligentni, by bezmy\u015blnie powtarza\u0107 brukselsk\u0105 propagand\u0119 o Unii Europejskiej jako \u201ezjednoczonej Europie\u201d, raju na ziemi i najwspanialszym cudzie \u015bwiata \u2013 autorzy niekiedy wybitni \u2013 podejmowali pr\u00f3by obrony UE jako wprawdzie u\u0142omnego i obci\u0105\u017conego wieloma s\u0142abo\u015bciami, ale jednak wyrazu politycznej jedno\u015bci Europy. To u\u0142uda. Unia Europejska nie jest wyrazem zjednoczenia Europy, lecz struktur\u0105 instytucjonaln\u0105 utrzymywan\u0105 przez okre\u015blone pa\u0144stwa w celu paso\u017cytowania na innych pa\u0144stwach. Do opisu jej funkcjonowania daj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 dobrze zastosowa\u0107 stare kategorie marksistowsko-leninowskie, z podzia\u0142em na \u201epa\u0144stwa wyzyskiwane\u201d i \u201epa\u0144stwa-wyzyskiwaczy\u201d (z kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym s\u0105 Niemcy), a jeszcze lepiej \u2013 powojenne analizy zjawiska neokolonializmu. Pa\u0144stwa tak zwanej umownie Europy \u015arodkowo-Wschodniej po akcesji do Unii Europejskiej sta\u0142y si\u0119 koloniami; biernymi rynkami zbytu bez w\u0142asnej bazy przemys\u0142owej i dostarczycielami taniej si\u0142y roboczej. Dlatego, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, powinni\u015bmy powa\u017cnie przemy\u015ble\u0107 do\u015bwiadczenia pa\u0144stw postkolonialnych zdobyte w walce o uniezale\u017cnienie si\u0119 od metropolii; zastanowi\u0107 si\u0119, czego mog\u0105 nas nauczy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w i koncepcje teoretyk\u00f3w ruch\u00f3w antykolonialnych. Unia Europejska to nie wyraz jedno\u015bci Europy, lecz wyraz jej podzia\u0142u \u2013 na pa\u0144stwa eksploatuj\u0105ce i pa\u0144stwa eksploatowane. Wst\u0105pienie do Unii nie przynios\u0142o Polsce i jej s\u0105siadom \u017cadnych korzy\u015bci. Nie ma \u017cadnego \u201ewsp\u00f3lnego europejskiego interesu\u201d; s\u0105 tylko \u015blepe lub sprzedajne elity polityczne, gotowe po\u015bwi\u0119ca\u0107 dobro swoich pa\u0144stw na o\u0142tarzu partykularnych interes\u00f3w innych pa\u0144stw, nios\u0105cych peryferiom iluzoryczne \u015bwiat\u0142o \u201eeuropejsko\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

   Nie nale\u017cy sobie wmawia\u0107, \u017ce Uni\u0119 Europejsk\u0105 da si\u0119 oczy\u015bci\u0107 z lewicowego demoliberalizmu. Mrzonk\u0105 jest na przyk\u0142ad postulat przywr\u00f3cenia Unii staro-chadeckiej orientacji ideologicznej, wysuni\u0119ty przez polski \u201eruch narodowy\u201d przed niedawnymi wyborami do Parlamentu Europejskiego. Jeszcze bardziej bujaj\u0105 w ob\u0142okach ci, kt\u00f3rzy powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na my\u015blicieli pokroju Oswalda Mosley\u2019a czy Jeana Thiriarta, snuj\u0105 nadzieje na przysz\u0142\u0105 rekonstrukcj\u0119 UE w duchu prawicowym: pewnego dnia pod wp\u0142ywem bli\u017cej nieznanych czynnik\u00f3w (Deus ex machina<\/em>?) Unia Europejska zrzuci demoliberaln\u0105 ideologi\u0119 niczym w\u0105\u017c star\u0105 sk\u00f3r\u0119, jej struktura pozostanie ta sama, a nawet ulegnie wzmocnieniu i tylko brukselski cyrkiel i tr\u00f3jk\u0105t zast\u0105pi na jej sztandarach r\u00f3zga liktorska b\u0105d\u017a inny podobny symbol. Wyobra\u017ce\u0144 tych nie podpiera nic poza Heglowskim przekonaniem, \u017ce je\u015bli rzeczywisto\u015b\u0107 przeczy moim pogl\u0105dom, to tym gorzej dla rzeczywisto\u015bci. Unia Europejska to naciski na wprowadzenie do polskich szk\u00f3\u0142 zboczonej indoktrynacji. Unia Europejska to masowa emigracja m\u0142odych Polak\u00f3w na zmywak. Unia Europejska to portugalska Biedronka i francuski Carrefour w miejscu zamkni\u0119tych polskich sklepik\u00f3w osiedlowych. Unia Europejska to \u201eparady\u201d peda\u0142\u00f3w na ulicach polskich miast. Unia Europejska wyra\u017ca d\u0105\u017cenia starych, t\u0142ustych degenerat\u00f3w z Europy Zachodniej, kt\u00f3rzy chc\u0105 przyje\u017cd\u017ca\u0107 do Polski i k\u0142a\u015b\u0107 \u0142apy na naszych c\u00f3rkach, czy w og\u00f3le dzieciach, jak ju\u017c robi\u0105 to w tzw. krajach trzeciego \u015bwiata. Najlepszym symbolem Unii Europejskiej pozostaje europedofil Daniel Cohn-Bendit, przewodnicz\u0105cy frakcji zielonych w Parlamencie Europejskim. Unia Europejska to liberalne \u015bcierwo i nic poza nim; nigdy nie by\u0142a ani nie b\u0119dzie inna. Dlatego trzeba j\u0105 jak najszybciej zlikwidowa\u0107 lub opu\u015bci\u0107. Jej istnienie nie jest wcale bardziej uzasadnione, ni\u017c innych form wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzyrz\u0105dowej czy organizacji mi\u0119dzynarodowych \u2013 mog\u0105 istnie\u0107 lepsze od niej.<\/p>\n\n\n\n

   Europa to tylko grupa pa\u0144stw po\u0142o\u017conych blisko siebie, a to nie stwarza jeszcze \u017cadnej ich jedno\u015bci. Nie czuj\u0119 si\u0119 Europejczykiem. Odczuwam wi\u0119\u017a z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, z pa\u0144stwem polskim, z krajami s\u0142owia\u0144skimi, a tak\u017ce ze swoim regionem Polski (nawet je\u015bli trzeba go nieco sztucznie okroi\u0107 np. do granic wojew\u00f3dztwa, jest to przestrze\u0144, w obr\u0119bie kt\u00f3rej \u017cyj\u0119 i si\u0119 poruszam). Nigdy natomiast nie odczuwa\u0142em i nadal nie odczuwam wi\u0119zi z abstrakcj\u0105 zwan\u0105 Europ\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek<\/strong>, 27 czerwca 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tek\u015bcie \u201eJestem Europejczykiem\u201d, okre\u015blonym w podtytule jako \u201eosobisty manifest europeizmu\u201d, Ronald Lasecki przekonuj\u0105co dowodzi, i\u017c nie ma sensu identyfikowanie si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie z takimi kategoriami, jak Zach\u00f3d, cywilizacja zachodnia czy kultura \u0142aci\u0144ska \u2013 i mo\u017cna si\u0119 tylko z tym zgodzi\u0107. Ale jedna kwestia wymaga przedstawienia jej odmiennie, ni\u017c uczyni\u0142 to Autor. Mianowicie, nie ma r\u00f3wnie\u017c sensu uto\u017csamia\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":386,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions\/386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}