{"id":411,"date":"2026-04-17T17:24:07","date_gmt":"2026-04-17T17:24:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=411"},"modified":"2026-04-17T17:24:07","modified_gmt":"2026-04-17T17:24:07","slug":"adam-danek-walka-z-faszyzmem-po-rosyjsku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-walka-z-faszyzmem-po-rosyjsku\/","title":{"rendered":"Adam Danek: \u201eWalka z faszyzmem\u201d po rosyjsku"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"290\" src=\"https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/2000px-National_Bolshevik_Front-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-412\" srcset=\"https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/2000px-National_Bolshevik_Front-2.jpg 600w, https:\/\/kaminski.re\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/2000px-National_Bolshevik_Front-2-300x145.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Cz\u0119\u015b\u0107 polskich \u015brodowisk nacjonalistycznych stara\u0142a si\u0119 nag\u0142o\u015bni\u0107 fakt zorganizowania w Rosji konferencji \u201eNeofaszyzm w Europie siedemdziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej\u201d z udzia\u0142em reprezentant\u00f3w tak zwanego mi\u0119dzynarodowego \u017cydostwa (w tym przypadku Europejskiego Kongresu \u017byd\u00f3w) i zachodniej \u201equangokracji\u201d&nbsp;<strong>(1)<\/strong>. \u015arodowiska te chcia\u0142y w ten spos\u00f3b zdyskredytowa\u0107 w oczach swoich zwolennik\u00f3w rosyjskie w\u0142adze i ich polityk\u0119; relacji towarzyszy\u0142a \u0142atwa do odczytania sugestia: Moskwa propaguje lewacki \u201eantyfaszyzm\u201d na r\u00f3wni z rz\u0105dami pa\u0144stw zachodnich, Putina popieraj\u0105 \u017bydzi i vice versa&nbsp;<strong>(2)<\/strong>. Chcia\u0142y zarazem podbudowa\u0107 swoje antyrosyjskie ostatnio nastawienie, wyros\u0142e jednak zasadniczo z innych pobudek.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Zatrzymajmy si\u0119 na chwil\u0119 przy&nbsp;<em>argumentum ad Iudaeorum<\/em>. Polskie \u015brodowiska nacjonalistyczne cz\u0119sto si\u0119 nim pos\u0142uguj\u0105, je\u017celi nie w swoich oficjalnych komunikatach, to w ka\u017cdym razie w wypowiedziach nieoficjalnych (\u017ceby w razie potrzeby da\u0142o si\u0119 tego wyprze\u0107). Ale \u017byd \u017bydowi nier\u00f3wny. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych otrzyma\u0142o niedawno pismo od W\u0142adimira \u017byrinowskiego, przyw\u00f3dcy Liberalno-Demokratycznej Partii Rosji, kt\u00f3ra nie g\u0142osi pogl\u0105d\u00f3w ani liberalnych, ani demokratycznych. \u017byrinowski zaproponowa\u0142 Polsce udzia\u0142 wesp\u00f3\u0142 z Federacj\u0105 Rosyjsk\u0105 w rozbiorze Ukrainy i odzyskanie t\u0105 drog\u0105 Wo\u0142ynia oraz miast Lwowa, Tarnopola i Iwano-Frankiwska (polskiego Stanis\u0142awowa) wraz z przyleg\u0142ymi obwodami (jednocze\u015bnie zaproponowa\u0142 Rumunii aneksj\u0119 Czerniowc\u00f3w, a W\u0119grom aneksj\u0119 Zakarpacia). \u017byrinowski deklaruje si\u0119 jako rosyjski imperialista, cho\u0107 w jego \u017cy\u0142ach nie p\u0142ynie rosyjska krew: urodzi\u0142 si\u0119 w kazachsta\u0144skiej A\u0142ma Acie jako syn Bia\u0142orusinki i \u017byda ze Lwowa. Inna cz\u0119\u015b\u0107 polskich nacjonalist\u00f3w by\u0142a zachwycona jego propozycj\u0105, widz\u0105c w niej d\u0142ugo wyczekiwan\u0105 okazj\u0119 do upragnionego zrealizowania przynajmniej po\u0142owy has\u0142a \u201ePolski Lw\u00f3w, Polskie Wilno \u2013 odzyskane by\u0107 powinno!\u201d. Zachwytu nie m\u0105ci\u0142o ani pochodzenie \u017byrinowskiego, ani fakt, i\u017c w okresie tzw. przemian ustrojowych w Rosji dzia\u0142a\u0142 on nawet w jednej z tamtejszych organizacji \u017cydowskich.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Wracaj\u0105c do rzeczy, trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce w Rosji s\u0142owo \u201efaszyzm\u201d ma prawdopodobnie jeszcze bardziej pejoratywny wyd\u017awi\u0119k, ni\u017c w Europie. Fa\u0142szywe i sztuczne uto\u017csamianie faszyzmu po prostu z Hitlerem i hitleryzmem zacz\u0119\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie w sowieckiej Rosji, a z jej hegemoni\u0105 rozprzestrzeni\u0142o nast\u0119pnie do wszystkich pa\u0144stw bloku wschodniego. Wyraz \u201efaszyzm\u201d sta\u0142 si\u0119 w nich nakazanym zamiennikiem terminu \u201enarodowy socjalizm\u201d; wytyczne komunistycznej propagandy zabrania\u0142y przypomina\u0107, \u017ce Hitler by\u0142 socjalist\u0105, poniewa\u017c stwarza\u0142oby to niebezpieczn\u0105 sugesti\u0119, \u017ce socjalizm mo\u017ce by\u0107 z\u0142y. Dlatego w Polsce epatowanie spo\u0142ecze\u0144stwa formu\u0142\u0105 \u201efaszyzm = Hitler\u201d rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 dopiero w 1944 r. Wcze\u015bniej takie uto\u017csamienie nie funkcjonowa\u0142o w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej: jeszcze podczas II wojny \u015bwiatowej Andrzej Trzebi\u0144ski, \u017cyj\u0105c pod okupacj\u0105 III Rzeszy (kt\u00f3rej ofiar\u0105 mia\u0142 wkr\u00f3tce pa\u015b\u0107), zachwyca\u0142 si\u0119 akcj\u0105 podchor\u0105\u017cych w noc listopadow\u0105 jako pierwsz\u0105 prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 faszystowsk\u0105. W Rosji formu\u0142a \u201efaszyzm = Hitler\u201d panowa\u0142a niepodzielnie co najmniej od chwili og\u0142oszenia przez Georgija Dymitrowa oficjalnej definicji faszyzmu na VII Kongresie Kominternu w Moskwie w 1935 r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; To nieuzasadnione uto\u017csamienie nies\u0142ychanie wzmocni\u0142a p\u00f3\u017aniej szybko krzepn\u0105ca tradycja Wielkiej Wojny Ojczy\u017anianej, tj. wojny z Rzesz\u0105 w latach 1941-1945, kiedy has\u0142o \u201ewalki z faszyzmem\u201d sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnym wezwaniem bojowym sowieckiej propagandy, uwiarygodnionym przez autentyczne przyk\u0142ady bohaterstwa \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. Najbardziej znana sowiecka pie\u015b\u0144 wojenna ery stalinowskiej,&nbsp;<em>\u201e\u015awi\u0119ta wojna\u201d&nbsp;<\/em><strong>(3)<\/strong>, rozpoczyna si\u0119 s\u0142owami:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201eWstawaj, strana ogromnaja,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wstawaj na smiertnyj boj!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S faszystskoj si\u0142oj tiomnoju,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S prokliatoju ordoj.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gdy w sierpniu 1943 r. w Moskwie powsta\u0142 Komitet Wolnych Niemc\u00f3w (zal\u0105\u017cek przysz\u0142ej NRD), a we wrze\u015bniu Zwi\u0105zek Niemieckich Oficer\u00f3w (zal\u0105\u017cek przysz\u0142ej Narodowej Armii Ludowej \u2013 wojsk NRD), reprezentuj\u0105ce niemieck\u0105 orientacj\u0119 prosowieck\u0105, teza, i\u017c ZSRS prowadzi wojn\u0119 nie z Niemcami jako takimi, lecz z abstrakcyjnym \u201efaszyzmem\u201d, zosta\u0142a dodatkowo wzmocniona.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Sowieckie dziedzictwo historyczne pozostawi\u0142o w Rosji jeszcze jeden wa\u017cny \u015blad \u2013 mit \u201ezwyci\u0119stwa nad faszyzmem\u201d z 1945 r. Zwyci\u0119ska \u201ewalka z faszyzmem\u201d legitymizowa\u0142a sowieckie panowanie nad ca\u0142\u0105 Europ\u0105 \u015arodkowo-Wschodni\u0105 a\u017c po \u0141ab\u0119. \u201eZwyci\u0119stwo nad faszyzmem\u201d sta\u0142o si\u0119 fundamentem wielkomocarstwowej chwa\u0142y ZSRS, celebrowanej corocznie 9 maja w jedno z najwi\u0119kszych \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych \u2013 Dzie\u0144 Zwyci\u0119stwa. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce Federacja Rosyjska utrzyma\u0142a to \u015bwi\u0119to, cho\u0107 dzi\u015b wielkomocarstwowa chwa\u0142a z czas\u00f3w Stalina i Bre\u017cniewa jest tylko wspomnieniem. Normalne narody \u015bwi\u0119tuj\u0105 swoje najwi\u0119ksze zwyci\u0119stwa, a nie jak Polacy \u2013 swoje najwi\u0119ksze kl\u0119ski.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Nie przez przypadek ruchy b\u0119d\u0105ce rosyjskimi odpowiednikami europejskich faszyst\u00f3w okre\u015blaj\u0105 si\u0119 mianem narodowych bolszewik\u00f3w. W Rosji s\u0142owo \u201efaszyzm\u201d zosta\u0142o skompromitowane, podobnie jak s\u0142owo \u201ebolszewizm\u201d w Europie (zw\u0142aszcza \u015arodkowej), zatem potrzebny jest im jego odpowiednik lepiej dopasowany do rodzimego kontekstu historycznego.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Ale istnieje druga przyczyna, chyba wa\u017cniejsza: zbie\u017cno\u015b\u0107 obu tych tradycji politycznych. Nie bez powodu w 1933 r. to w\u0142a\u015bnie faszystowskie W\u0142ochy jako pierwsze pa\u0144stwo na Zachodzie uzna\u0142y&nbsp;<em>de iure<\/em>&nbsp;Zwi\u0105zek Sowiecki i ustanowi\u0142y z nim normalne stosunki dyplomatyczne. P\u00f3\u017aniej, w okresie obowi\u0105zywania paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow (1939-1941), Benito Mussolini komplementowa\u0142 system sowiecki jako&nbsp;<em>\u201erodzaj s\u0142owia\u0144skiego faszyzmu\u201d<\/em>. Wyst\u0119puj\u0105cy z kra\u0144cowo odmiennych pozycji trocki\u015bci i zachodni socjaldemokraci r\u00f3wnie\u017c nazywali Stalina faszyst\u0105 i wytykali jego rz\u0105dom podobie\u0144stwa do systemu faszystowskiego. Jedyne w swoim rodzaju \u015bwiadectwo pozostawi\u0142 L\u00e9on Degrelle, kt\u00f3ry widzia\u0142 na froncie wschodnim, jak sowieccy politrucy postawieni przed niemieckim plutonem egzekucyjnym unie\u015bli prawe ramiona w rzymskim pozdrowieniu i zgin\u0119li z okrzykiem&nbsp;<em>\u201eHeil Stalin!\u201d<\/em>&nbsp;na ustach. W latach trzydziestych \u201eRobotnik\u201d, g\u0142\u00f3wny organ prasowy Polskiej Partii Socjalistycznej, opisywa\u0142 w\u0142oski faszyzm jako&nbsp;<em>\u201eprawicowy bolszewizm\u201d<\/em>. Na rozw\u00f3j pod rz\u0105dami Stalina nowej postaci rosyjskiego nacjonalizmu zwracali uwag\u0119 zar\u00f3wno endecki konstytucjonalista Edward Dubanowicz, jak i m\u0142odzi publicy\u015bci Ruchu Narodowo-Radykalnego zwanego Falang\u0105. Z wzajemnych podobie\u0144stw zdawa\u0142y sobie r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119 brunatny Berlin i czerwona Moskwa, kt\u00f3re mocno akcentowa\u0142y je w swojej propagandzie w okresie obowi\u0105zywania paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Faszystowskie reminiscencje uwidacznia\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w pa\u0144stwach satelickich ZSRS po II wojnie \u015bwiatowej. W Niemieckiej Republice Demokratycznej, gdzie w\u0142adze nieustannie odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do mitu \u201ezwyci\u0119stwa nad faszyzmem\u201d, \u017cycie pa\u0144stwowe przybra\u0142o formy zdumiewaj\u0105ce tych, kt\u00f3rzy brali \u00f3w mit za co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko apoteoz\u0119 zwyci\u0119skiego podboju pa\u0144stwa przez komunist\u00f3w. Niemiecki politolog Eugen Kogon, sp\u0119dziwszy wojn\u0119 za drutami obozu w Buchenwaldzie, utrwali\u0142 to zdumienie na kartach swej najg\u0142o\u015bniejszej ksi\u0105\u017cki:&nbsp;<em>\u201ePod koniec 1947 i na pocz\u0105tku 1948 roku pyta\u0142em komunist\u00f3w, z kt\u00f3rymi przez lata siedzia\u0142em w Buchenwaldzie, oraz przyw\u00f3dc\u00f3w panuj\u0105cej we wschodniej zonie Partii Jedno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, co naprawd\u0119 s\u0105dz\u0105 o takim rozwoju wydarze\u0144. Niekt\u00f3rzy uwa\u017cali za rzecz oczywist\u0105, \u017ce niebezpiecznych przeciwnik\u00f3w politycznych trzeba zamyka\u0107 i unieszkodliwia\u0107; przyznawali otwarcie, \u017ce ich metody nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od metod narodowego socjalizmu.\u201d<\/em>&nbsp;<strong>(4)<\/strong>. W NRD nawi\u0105za\u0144 do lat 1933-1945 nie dostrzeg\u0142by zreszt\u0105 jedynie \u015blepy. Mundur Narodowej Armii Ludowej by\u0142 nieco tylko zmodyfikowan\u0105 wersj\u0105 munduru Wehrmachtu. Uroczysto\u015bci pa\u0144stwowe odbywa\u0142y si\u0119 wed\u0142ug wzor\u00f3w z okresu III Rzeszy: przemarsze umundurowanych organizacji z pochodniami i proporcami pod&nbsp;<em>\u201e\u015bwietlistymi katedrami\u201d<\/em>&nbsp;z reflektor\u00f3w, zaprojektowanymi ongi\u015b przez Alberta Speera dla norymberskich Parteitag\u00f3w. Nawet letnisko dla dygnitarzy NRD mie\u015bci\u0142o si\u0119 w dawnej rezydencji Hermanna G\u00f6ringa \u2013 Karinhall w miejscowo\u015bci Schorfheide. W socjalistycznej Rumunii w\u0142adze ch\u0119tnie na\u015bladowa\u0142y niekt\u00f3re has\u0142a rumu\u0144skiego nacjonalizmu z okresu mi\u0119dzywojennego. I odwrotnie \u2013 nacjonalistyczne ugrupowania, takie jak Partia Jedno\u015bci Narodowej Rumunii (za\u0142. 1990) czy Partia Wielkiej Rumunii (za\u0142. 1991), pozytywnie ocenia\u0142y rz\u0105dy Gheorghe\u2019a Gheorghiu-Deja i Nicolae\u2019a Ceau\u015fescu, a ta druga zawar\u0142a sojusz z Socjalistyczn\u0105 Parti\u0105 Pracy, reprezentuj\u0105c\u0105 najbardziej \u201ebetonowy\u201d postkomunizm. W za\u0142o\u017ceniu obu ugrupowa\u0144 podejrzewano udzia\u0142 by\u0142ych aparatczyk\u00f3w i funkcjonariuszy s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa; w latach 1994-1995 obie wesz\u0142y te\u017c w sk\u0142ad postkomunistycznego rz\u0105du. W Polsce ca\u0142a rzesza autor\u00f3w i dzia\u0142aczy zaanga\u017cowanych przed wojn\u0105 w niedemokratyczne idee narodowe i pa\u0144stwowe po wojnie znalaz\u0142a si\u0119 w obozie rz\u0105dowym (Olgierd G\u00f3rka, Piotr Dunin-Borkowski, Zygmunt Wojciechowski, Konstanty Grzybowski, Kazimierz Studentowicz Bogdan Suchodolski, J\u00f3zef Winiewicz, Jan Frankowski, Boles\u0142aw \u015awiderski, Leopold Gluck, Boles\u0142aw Piasecki i inni). Przenikliwy jak zwykle Stefan Kisielewski okre\u015bla\u0142 peerelowski system polityczny i jego ideologi\u0119 mianem \u201eludowego faszyzmu\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; W dzisiejszej Rosji ob\u00f3z rz\u0105dowy dokonuje stopniowej rehabilitacji sowieckiego dziedzictwa historycznego, ostro\u017cnie i powoli (m.in. obrona mauzoleum Lenina, przywr\u00f3cenie tytu\u0142u Bohatera Pracy). Taka rozumna, stopniowa rehabilitacja wydaje si\u0119 potrzebna tak\u017ce w innych pa\u0144stwach dawnego bloku wschodniego, zw\u0142aszcza w Polsce, gdzie od dwudziestu pi\u0119ciu lat panuje narzucony odg\u00f3rnie, propagandowy obraz PRL jako z\u0142a z piek\u0142a rodem. Zachodzi potrzeba reorientacji polskiej polityki historycznej tak, by przypomnie\u0107 Polakom, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w latach 1944-1989 nasz nar\u00f3d i pa\u0144stwo umia\u0142y si\u0119 zdoby\u0107 na osi\u0105gni\u0119cia, z kt\u00f3rych dzi\u015b mo\u017cemy by\u0107 dumni \u2013 i to chyba wi\u0119ksze, ni\u017c w czasach smuty i rozk\u0142adu naszej pa\u0144stwowo\u015bci, czyli tzw. III Rzeczypospolitej. Ani w roku 1944, ani w 1989 Polska nie wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z pr\u00f3\u017cni. Tradycja tamtego okresu jest, \u017ce tak powiem, zdecydowanie \u201ebardziej faszystowska\u201d od nacjonalizmu typu subkulturowego, kt\u00f3ry za\u017carcie pr\u00f3buje j\u0105 kontestowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Ciekawe natomiast, jak\u0105 posta\u0107 mo\u017ce przyj\u0105\u0107 rosyjska \u201ewalka z faszyzmem\u201d w kontek\u015bcie zapalnej sytuacji na Ukrainie i znacznego uaktywnienia si\u0119 tam ugrupowa\u0144 w rodzaju Bia\u0142ego M\u0142ota, Tr\u00f3jz\u0119bu czy UNA-UNSO, zrzeszonych w Prawym Sektorze.<\/p>\n\n\n\n<p>Adam Danek, 10 kwietnia 2014<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.&nbsp;<\/strong>Termin \u201equangokracja\u201d powsta\u0142 na gruncie brytyjskim i oznacza du\u017cy udzia\u0142 w polityce organizacji pseudo-pozarz\u0105dowych (<em>quasi-non-government organisations<\/em>,&nbsp;<em>quasi-NGO\u2019s<\/em>), kt\u00f3re przy pomocy oficjalnego statusu \u201eorganizacji pozarz\u0105dowych\u201d udaj\u0105 niezale\u017cne o\u015brodki i inicjatywy obywatelskie, a naprawd\u0119 \u017cyj\u0105 z pieni\u0119dzy publicznych (ich dzia\u0142acze, a przynamniej kierownicy te\u017c), przekazywanych im pod pozorem r\u00f3\u017cnych dotacji, subwencji, dofinansowa\u0144 czy grant\u00f3w, cz\u0119sto wskutek decyzji lub zabieg\u00f3w polityk\u00f3w, z jakimi dane stowarzyszenie jest powi\u0105zane. Organizacje pseudo-pozarz\u0105dowe s\u0105 przewa\u017cnie powo\u0142ywane jako zaplecze dla poszczeg\u00f3lnych partii politycznych lub konkretnych polityk\u00f3w. Na polskim gruncie jako przyk\u0142ady&nbsp;<em>quangos<\/em>&nbsp;wskaza\u0107 mo\u017cna: Fundacj\u0119 Instytut Studi\u00f3w Strategicznych zwi\u0105zan\u0105 z senatorem Bogdanem Klichem, Fundacj\u0119 Republika\u0144sk\u0105 pos\u0142a Przemys\u0142awa Wiplera, Fundacj\u0119&nbsp;<em>Amicus Europae<\/em>&nbsp;Aleksandra Kwa\u015bniewskiego, Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej rodziny Kurtyk\u00f3w czy trudne ju\u017c w tej chwili do zliczenia przybud\u00f3wki PiS: Instytut Jagiello\u0144ski, Instytut Ko\u015bciuszki, Instytut Sobieskiego itd.&nbsp;<em>Quangos<\/em>&nbsp;zajmuj\u0105 si\u0119 z regu\u0142y tematami, na kt\u00f3re naj\u0142atwiej dzisiaj wy\u0142udzi\u0107 od pa\u0144stwa pieni\u0105dze, a wi\u0119c promowaniem demokracji, integracji europejskiej, tolerancji, \u201espo\u0142ecze\u0144stwa otwartego\u201d, \u201enowoczesnego patriotyzmu\u201d \u201eobron\u0105 praw cz\u0142owieka\u201d i tym podobnymi bzdurami.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.&nbsp;<\/strong><a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20241208190052\/http:\/\/www.nacjonalista.pl\/2014\/04\/01\/rosja-stachanowcem-walki-z-faszyzmem-w-europie\/\">http:\/\/www.nacjonalista.pl\/2014\/04\/01\/rosja-stachanowcem-walki-z-faszyzmem-w-europie\/<\/a><strong>&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.&nbsp;<\/strong>Jej tytu\u0142 stanowi\u0142 wyra\u017an\u0105 aluzj\u0119 do has\u0142a rzuconego w XIX wieku przez s\u0142owianofila Konstantina Aksakowa (1817-1860), kt\u00f3ry w memoriale&nbsp;<em>\u201eO kwestii wschodniej\u201d<\/em>&nbsp;(1854) wzywa\u0142 rosyjski rz\u0105d do rozpocz\u0119cia \u201e\u015bwi\u0119tej wojny\u201d przeciw Turcji i sprzymierzonym z ni\u0105 pa\u0144stwom zachodnioeuropejskim dla wyswobodzenia wszystkich S\u0142owian \u017cyj\u0105cych pod bisurma\u0144skim panowaniem.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.&nbsp;<\/strong>Prze\u0142. Anna Szafranek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp; Cz\u0119\u015b\u0107 polskich \u015brodowisk nacjonalistycznych stara\u0142a si\u0119 nag\u0142o\u015bni\u0107 fakt zorganizowania w Rosji konferencji \u201eNeofaszyzm w Europie siedemdziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej\u201d z udzia\u0142em reprezentant\u00f3w tak zwanego mi\u0119dzynarodowego \u017cydostwa (w tym przypadku Europejskiego Kongresu \u017byd\u00f3w) i zachodniej \u201equangokracji\u201d&nbsp;(1). \u015arodowiska te chcia\u0142y w ten spos\u00f3b zdyskredytowa\u0107 w oczach swoich zwolennik\u00f3w rosyjskie w\u0142adze i ich polityk\u0119; relacji towarzyszy\u0142a \u0142atwa do&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-411","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=411"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":413,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411\/revisions\/413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}