{"id":423,"date":"2026-04-17T17:27:05","date_gmt":"2026-04-17T17:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=423"},"modified":"2026-04-17T17:27:05","modified_gmt":"2026-04-17T17:27:05","slug":"adam-danek-z-mysla-o-jesiennych-wyborach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-z-mysla-o-jesiennych-wyborach\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Z my\u015bl\u0105 o jesiennych wyborach"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

   W listopadzie odb\u0119d\u0105 si\u0119 kolejne wybory samorz\u0105dowe. Wybory wy\u0142aniaj\u0105ce organy samorz\u0105du terytorialnego ciesz\u0105 si\u0119 w naszym kraju nieco lepsz\u0105 pras\u0105 od wybor\u00f3w wy\u0142aniaj\u0105cych obsad\u0119 naczelnych organ\u00f3w pa\u0144stwa. Zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce na szczeblu samorz\u0105dowym nie obowi\u0105zuj\u0105 podzia\u0142y panuj\u0105ce na parlamentarnej scenie politycznej, tworzone sztucznie w celu mobilizacji poparcia wyborc\u00f3w: w samorz\u0105dach cz\u0119sto zgodnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105, czy wr\u0119cz wsp\u00f3\u0142rz\u0105dz\u0105 partie, kt\u00f3re w Sejmie uprawiaj\u0105 przed kamerami teatralne, afektowane przepychanki. Dzieje si\u0119 tak dlatego \u2013 zauwa\u017ca si\u0119 \u2013 \u017ce do zakresu zada\u0144 samorz\u0105du nale\u017c\u0105 sprawy bardziej praktyczne, bli\u017csze codziennego \u017cycia lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, a wolne od spor\u00f3w ideologicznych czy tym bardziej \u015bwiatopogl\u0105dowych. To za\u015b umo\u017cliwia wybicie si\u0119 na szczeblu samorz\u0105dowym politykom lokalnym, niezale\u017cnym, niezwi\u0105zanym ze stronnictwami sejmowymi, nieskr\u0119powanym przez partyjne zale\u017cno\u015bci i uk\u0142ady, na przyk\u0142ad osobom wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119 na gruncie lokalnym w pracy spo\u0142ecznej, kulturalnej czy gospodarczej, a tym samym bardziej godnym zaufania, ni\u017c wyspecjalizowani g\u0142\u00f3wnie w pustych obietnicach i oczernianiu konkurent\u00f3w politycy parlamentarni.<\/p>\n\n\n\n

   Prosta obserwacja pokazuje jednak, i\u017c w rzeczywisto\u015bci jest inaczej. Partie parlamentarne niemal ca\u0142kowicie opanowa\u0142y szczebel samorz\u0105dowy. Wyborcy pozostaj\u0105 \u015blepo przywi\u0105zani do szyld\u00f3w partyjnych. Tak\u017ce w wyborach do organ\u00f3w samorz\u0105du decyduj\u0105, na kogo odda\u0107 g\u0142os, nie na podstawie dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci kandydata, jego osi\u0105gni\u0119\u0107 i wykazanych umiej\u0119tno\u015bci, ani nawet nie w oparciu o deklarowany przez niego program wyborczy, lecz w zale\u017cno\u015bci od tego, jaka partia go wystawia. S\u0105 gotowi zag\u0142osowa\u0107 na ka\u017cde polityczne zero, na osobnika w og\u00f3le im nieznanego, cz\u0142owieka znik\u0105d, przywiezionego w teczce na okoliczno\u015b\u0107 wybor\u00f3w \u2013 je\u017celi tylko na plakatach zobacz\u0105 jego nazwisko doczepione do szyldu partii, kt\u00f3r\u0105 z takich czy innych wzgl\u0119d\u00f3w popieraj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

   Trudno o bardziej dobitny przyk\u0142ad zwyci\u0119skiej inwazji partyjniactwa na samorz\u0105dy, ni\u017c losy zesz\u0142orocznego referendum w sprawie odwo\u0142ania urz\u0119duj\u0105cego prezydenta Warszawy. Inicjatywa odwo\u0142ania prezydenta stolicy zrodzi\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie bez zwi\u0105zku z polityk\u0105 partyjn\u0105. U jej podstaw leg\u0142y sprawy \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z codziennym funkcjonowaniem miasta, stanowi\u0105ce normalny przedmiot pracy samorz\u0105du \u2013 fakty, kt\u00f3re ka\u017cdy mieszkaniec stolicy mo\u017ce sam \u0142atwo sprawdzi\u0107 (i odczu\u0107): znaczny wzrost cen bilet\u00f3w komunikacji miejskiej, utopienie ogromnych sum z bud\u017cetu miasta w bezzwrotnych i niepotrzebnych inwestycjach (\u201estadion narodowy\u201d), destrukcja charakterystycznych element\u00f3w miejskiej zabudowy, w tym obiekt\u00f3w zabytkowych, niszczycielska wycinka ostatnich pozosta\u0142ych w Warszawie teren\u00f3w zielonych, kwestia zaopatrzenia poszczeg\u00f3lnych dzielnic w energi\u0119 elektryczn\u0105 i wod\u0119 itd. Zarzuty czysto merytoryczne, dla kt\u00f3rych partyjny kolor szefa zarz\u0105du miasta nie mia\u0142 \u017cadnego znaczenia. Okazj\u0119 postanowi\u0142 jednak wykorzysta\u0107 przyw\u00f3dca partii kreuj\u0105cej si\u0119 na g\u0142\u00f3wnego i jedynego rywala partii rz\u0105dowej (zrzeszaj\u0105cej m.in. prezydenta Warszawy). Przyw\u00f3dca partii opozycyjnej zacz\u0105\u0142 nachalnie przedstawia\u0107 referendum jako w\u0142asn\u0105 inicjatyw\u0119 partyjn\u0105, form\u0119 walki z parti\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105. Liczy\u0142, \u017ce w ten spos\u00f3b poka\u017ce siebie i swoj\u0105 parti\u0119 jako sprawiedliwy g\u0142os zawiedzionych wyborc\u00f3w, a w konsekwencji podrasuje sw\u00f3j medialny \u201ewizerunek\u201d i podniesie poparcie w sonda\u017cach. Jego twierdzeniom o partyjnym charakterze inicjatywy odwo\u0142awczej natychmiast zacz\u0105\u0142 skwapliwie przytakiwa\u0107 lider rz\u0105du i partii rz\u0105dz\u0105cej, mobilizuj\u0105c negatywny elektorat partii opozycyjnej do bojkotu referendum. I uda\u0142o mu si\u0119. Beznadziejny prezydent Warszawy pozosta\u0142 na stanowisku wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki zbojkotowaniu referendum przez przeciwnik\u00f3w partii opozycyjnej. Przypadek ten pokazuje jasno, i\u017c wyborcy s\u0105 gotowi post\u0105pi\u0107 wbrew nawet najbardziej namacalnemu interesowi w\u0142asnemu, je\u017celi si\u0119 ich przekona, \u017ce w ten spos\u00f3b pomog\u0105 w mi\u0119dzypartyjnych przepychankach partii przez siebie lubianej albo zrobi\u0105 na z\u0142o\u015b\u0107 partii przez siebie nie lubianej.<\/p>\n\n\n\n

   Partyjniactwo nie tkwi w naturze pracy samorz\u0105d\u00f3w. Co wi\u0119cej, z uwagi na jej bardzo konkretne zagadnienia, jest w niej wyra\u017anie cia\u0142em obcym, dodatkiem sztucznym i szkodliwym. Partie parlamentarne, korzystaj\u0105c z ustawowo zagwarantowanego dost\u0119pu do medi\u00f3w, robi\u0105 wyborcom wod\u0119 z m\u00f3zgu, og\u0142upiaj\u0105 ich stwarzanymi przez siebie fikcyjnymi problemami i w ten spos\u00f3b zak\u0142\u00f3caj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie terytorialnych korporacji samorz\u0105dowych, w kt\u00f3re z mocy prawa zorganizowani s\u0105 wszyscy obywatele pa\u0144stwa. To szkodliwe oddzia\u0142ywanie stronnictw sejmowych na szczeblu samorz\u0105d\u00f3w da\u0142oby si\u0119 jednak wzgl\u0119dnie \u0142atwo zlikwidowa\u0107 lub przynajmniej radykalnie ograniczy\u0107 przez wprowadzenie kilku dodatkowych, prostych zasad do ustaw reguluj\u0105cych wy\u0142anianie i dzia\u0142anie organ\u00f3w samorz\u0105du. Zmiany te powinny w pierwszej kolejno\u015bci obj\u0105\u0107 wybory jednoosobowych organ\u00f3w wykonawczych, reprezentuj\u0105cych w strukturze samorz\u0105du terytorialnego czynnik w\u0142adczy \u2013 w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast. Mo\u017cna je uj\u0105\u0107 w nast\u0119puj\u0105ce punkty:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Kandydat na w\u00f3jta, burmistrza lub prezydenta miasta nie mo\u017ce by\u0107 cz\u0142onkiem partii politycznej. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do partii skutkuje odmow\u0105 rejestracji kandydata.<\/li>\n\n\n\n
  2. W wyborach w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast partie polityczne nie mog\u0105 rejestrowa\u0107 komitet\u00f3w wyborczych.<\/li>\n\n\n\n
  3. Partie nie mog\u0105 finansowa\u0107 kampanii wyborczych poprzedzaj\u0105cych wy\u017cej wymienione wybory.<\/li>\n\n\n\n
  4. Podczas kampanii wyborczych poprzedzaj\u0105cych wybory w\u00f3jta, burmistrza lub prezydenta miasta obowi\u0105zuje zakaz pos\u0142ugiwania si\u0119 nazwami, symbolami, barwami partii politycznych. Cz\u0142onkowie partii nie mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142u w kampanii \u017cadnego z kandydat\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n
  5. W\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast obowi\u0105zuje zakaz przynale\u017cno\u015bci do partii politycznych.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

       W \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej partyjniactwo zros\u0142o si\u0119 z polityk\u0105 do tego stopnia, \u017ce powy\u017cszy projekt wielu m\u00f3g\u0142by w pierwszej chwili wprawi\u0107 w zdumienie. Ale poniewa\u017c tak naprawd\u0119 nikt \u2013 poza partyjnymi aparatczykami \u2013 nie ocenia partyjniactwa pozytywnie, a wszystkich ono dra\u017cni, postulaty te mia\u0142yby szans\u0119 zdoby\u0107 sobie popularno\u015b\u0107. Naj\u0142atwiej by\u0142oby przeforsowa\u0107 je najpierw na szczeblu samorz\u0105dowym, ze wzgl\u0119du na bardzo praktyczny, aideologiczny charakter zada\u0144 samorz\u0105du. Z czasem, gdy dobroczynne skutki bezpartyjno\u015bci wybieralnych organ\u00f3w pa\u0144stwowych da\u0142yby si\u0119 odczu\u0107, mo\u017cna by zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 poparcie dla wprowadzenia analogicznych zmian tak\u017ce na wy\u017cszym szczeblu \u2013 na przyk\u0142ad w wyborach g\u0142owy pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

    Adam Danek<\/strong>, 28 lutego 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

       W listopadzie odb\u0119d\u0105 si\u0119 kolejne wybory samorz\u0105dowe. Wybory wy\u0142aniaj\u0105ce organy samorz\u0105du terytorialnego ciesz\u0105 si\u0119 w naszym kraju nieco lepsz\u0105 pras\u0105 od wybor\u00f3w wy\u0142aniaj\u0105cych obsad\u0119 naczelnych organ\u00f3w pa\u0144stwa. Zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce na szczeblu samorz\u0105dowym nie obowi\u0105zuj\u0105 podzia\u0142y panuj\u0105ce na parlamentarnej scenie politycznej, tworzone sztucznie w celu mobilizacji poparcia wyborc\u00f3w: w samorz\u0105dach cz\u0119sto zgodnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-423","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=423"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":425,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions\/425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}