{"id":465,"date":"2026-04-17T17:37:58","date_gmt":"2026-04-17T17:37:58","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=465"},"modified":"2026-04-17T17:37:58","modified_gmt":"2026-04-17T17:37:58","slug":"adam-danek-dlaczego-lenin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-dlaczego-lenin\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Dlaczego Lenin?"},"content":{"rendered":"\n

W Leninie jest kier\u017ce\u0144ski duch,<\/em><\/p>\n\n\n\n

W dekretach okrzyk ihumen\u00f3w,<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak gdyby \u017ar\u00f3de\u0142 wszystkich burz<\/em><\/p>\n\n\n\n

On szuka\u0142 w ksi\u0119gach starowier\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Niko\u0142aj Klujew, Lenin<\/em> (1918)[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

   Historyczne znaczenie postaci W\u0142odzimierza Lenina nazbyt cz\u0119sto redukowane jest do roli, jak\u0105 odegra\u0142 on jako ideolog komunizmu, przyw\u00f3dca ruchu bolszewickiego i ewentualnie tw\u00f3rca pa\u0144stwa sowieckiego, ale te\u017c widzianego powierzchownie tylko jako pa\u0144stwo bolszewickie, pierwsze komunistyczne pa\u0144stwo na \u015bwiecie. Tymczasem Lenin nie r\u00f3wna si\u0119 komunizm ani na odwr\u00f3t. Dla wyznawc\u00f3w komunistycznych hase\u0142 o r\u00f3wno\u015bci i wyzwoleniu cz\u0142owieka dziedzictwo polityczne Lenina musi si\u0119 jawi\u0107 jako nader k\u0142opotliwe.<\/p>\n\n\n\n

Marksizm Lenina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Lenin mawia\u0142, \u017ce Marks po\u0142\u0105czy\u0142 niemieck\u0105 filozofi\u0119, angielsk\u0105 ekonomi\u0119 i francuski socjalizm. U samego Lenina zosta\u0142a z nich tylko niemiecka filozofia. Lenin by\u0142 przesi\u0105kni\u0119ty niemieck\u0105 kultur\u0105 intelektualn\u0105; nawet w swoich prywatnych notatkach u\u017cywa\u0142 niemieckich zwrot\u00f3w lub po prostu zapisywa\u0142 je po niemiecku. Nie lubowa\u0142 si\u0119 natomiast w sentymentalnym i humanitarnym u\u017calaniu si\u0119 nad \u201eludem\u201d czy \u201eludzko\u015bci\u0105\u201d w stylu francuskim ani te\u017c nie skupia\u0142 na krytyce stosunk\u00f3w ekonomicznych w\u0142a\u015bciwych Europie Zachodniej tak jednostronnie, jak Marks. My\u015bl Lenina wyros\u0142a z odmiennych \u017ar\u00f3de\u0142, ni\u017c my\u015bl Marksa, a jego deklaratywny marksizm wyewoluowa\u0142 w zupe\u0142nie odr\u0119bnym kierunku, ni\u017c zachodni marksizm Kautsky\u2019ego, Rennera czy nawet R\u00f3\u017cy Luksemburg. Sta\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie niepodobny do tego ostatniego. \u0179r\u00f3d\u0142a my\u015bli Lenina tak opisuje znakomity sowietolog o. Innocenty Boche\u0144ski:<\/p>\n\n\n\n

\u201eW XIX-wiecznej Rosji rozwin\u0119\u0142a si\u0119 faktycznie postawa duchowa bardzo charakterystyczna i by\u0107 mo\u017ce jedyna tego rodzaju w \u015bwiecie. My\u015bl\u0119 tu o postawie klasy, kt\u00f3r\u0105 nazywano \u00bbinteligencj\u0105\u00ab i kt\u00f3ra tak wspaniale zosta\u0142a opisana przez Dostojewskiego. Owa inteligencja wyda\u0142a w\u00f3wczas szereg my\u015blicieli i pisarzy, rosyjskich rewolucyjnych my\u015blicieli, na kt\u00f3rych Lenin wychowa\u0142 si\u0119 tak samo jak na Marksie. Jednego z nich, mianowicie Czernyszewskiego, cytuje on ci\u0105gle jako jedno ze swoich wa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142. Podobnie wielki wp\u0142yw wywar\u0142 na niego Dobrolubow. Ale r\u00f3wnie\u017c inni rewolucjoni\u015bci jak Tkaczow, Ogariew i Pisariew mocno na niego oddzia\u0142ywali. Wszyscy oni nie maj\u0105 prawie nic wsp\u00f3lnego z my\u015blicielami skupionymi wok\u00f3\u0142 Marksa. Tym co jest u nich najbardziej widoczne, to po pierwsze zadziwiaj\u0105cy radykalizm i ekstremizm. Po drugie, metafizyczna tendencja do obja\u015bniania wszystkiego najwy\u017cszymi pryncypiami. Po trzecie aura sakralna. Ci ateistyczni my\u015bliciele przyjmuj\u0105 postaw\u0119 wr\u0119cz religijn\u0105. I wreszcie bardzo g\u0142\u0119bokie zrozumienie problem\u00f3w spo\u0142ecznych, nami\u0119tne oddanie si\u0119 im. Lenin jest jednym z nich. Jest Rosjaninem, kt\u00f3ry przeczyta\u0142 wiele ksi\u0105\u017cek zachodnioeuropejskich, kt\u00f3ry sam \u017cy\u0142 za granic\u0105, jednak w rosyjskim getcie. Nie jest wi\u0119c dziwne, \u017ce marksizm w jego r\u0119kach sta\u0142 si\u0119 czym\u015b innym, ni\u017c by\u0142 pierwotnie \u2013 mianowicie marksizmem-leninizmem.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

   Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, my\u015bl Lenina nie nale\u017cy do kultury mieszcza\u0144skiej. Nie na niej wyros\u0142a, nie jest jej wytworem, nie jest od niej zale\u017cna \u2013 w przeciwie\u0144stwie do w\u0142a\u015bciwego marksizmu.<\/p>\n\n\n\n

Partia Lenina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Marks wierzy\u0142, \u017ce prorokowan\u0105 przez niego rewolucj\u0119 polityczn\u0105 przeprowadzi \u201eproletariat\u201d, kt\u00f3ry zreszt\u0105 \u2013 jak wskazuje Jerzy Braun \u2013 sam w tym celu wymy\u015bli\u0142, bo nic takiego naprawd\u0119 nie istnia\u0142o: \u201eW dodatku, jak to s\u0142usznie konstatuje Bierdiajew, proletariat w rzeczywisto\u015bci nie istnieje, jest tylko fikcj\u0105, wymy\u015blon\u0105 przez Marksa. Realna jest klasa robotnicza, kt\u00f3rej Marks ka\u017ce rozbudzi\u0107 w sobie dopiero poczucie i \u015bwiadomo\u015b\u0107 proletaryzmu. Robotnik powinien czu\u0107 si\u0119 proletariuszem, czyli istot\u0105 upo\u015bledzon\u0105, ofiar\u0105 krzywdy, zbuntowan\u0105 przeciwko Bogu, historii i wszystkim, kt\u00f3rzy nie s\u0105 proletariuszami.\u201d<\/em> Lenin zaprezentowa\u0142 niepor\u00f3wnanie wi\u0119cej realizmu. W swojej pierwszej wa\u017cnej pracy \u201eCo robi\u0107?\u201d<\/em>(1902) jednoznacznie odrzuci\u0142 marksowskie rojenia: proletariat jest g\u0142upi i sam w sobie niezdolny do efektywnego dzia\u0142ania, w\u0142a\u015bciwym organizatorem rewolucji mo\u017ce by\u0107 tylko elitarna i \u015bci\u015ble zdyscyplinowana partia polityczna, z\u0142o\u017cona z odpowiednio dobranych i przygotowanych ludzi. W ten spos\u00f3b Lenin przekre\u015bla nabite demokratycznymi i egalitarnymi mrzonkami my\u015blenie lewicy, a jawi si\u0119 jako przedstawiciel elitaryzmu w socjologii polityki, podobnie jak wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mu Georges Sorel, Vilfredo Pareto, Gaetano Mosca i Robert Michels. Mosca i Pareto dowodzili w swych pracach, \u017ce w ka\u017cdym ustroju politycznym prawdziwym podmiotem w\u0142adzy jest w\u0105ska elita rz\u0105dz\u0105ca; Sorel wykazywa\u0142, i\u017c rewolucje zawsze s\u0105 dzie\u0142em zdeterminowanych mniejszo\u015bci, tworz\u0105cych mity polityczne na potrzeby mobilizacji swoich zwolennik\u00f3w; Michels opisa\u0142 instrumentalny charakter wszelkich ruch\u00f3w masowych w r\u0119kach w\u0105skich, oligarchicznych grup kierowniczych. Sorel w ostatnich latach \u017cycia zosta\u0142 zreszt\u0105 zdeklarowanym zwolennikiem Lenina. S\u0142ynna przedmowa do trzeciego wydania (1919) jego g\u0142\u00f3wnego dzie\u0142a \u201eRozwa\u017cania o przemocy\u201d<\/em> nosi tytu\u0142 \u201ePour L\u00e9nine\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

   O. Innocenty Boche\u0144ski tak charakteryzuje parti\u0119 leninowsk\u0105:<\/p>\n\n\n\n

\u201eMarksistowsko-leninowskie poj\u0119cie partii mo\u017cna uj\u0105\u0107 w czterech g\u0142\u00f3wnych punktach: partia jest ma\u0142\u0105 elit\u0105, jest elit\u0105 przoduj\u0105c\u0105, sk\u0142ada si\u0119 z zawodowych rewolucjonist\u00f3w i jest zorganizowana po wojskowemu. (\u2026). Wynika z tego, \u017ce partia jest tworem arystokratycznym, jest organizacj\u0105 najlepszych w narodzie. (\u2026). Czwart\u0105 i ostatni\u0105 cech\u0105 partii jest jej militarna organizacja. Fachowo nazywa si\u0119 t\u0119 organizacj\u0119 \u201ecentralizmem demokratycznym\u201d; wszystkie organa partii, wszystkie jej w\u0142adze wybierane s\u0105 przez cz\u0142onk\u00f3w, ale gdy ju\u017c raz zostali wybrani, wszyscy maj\u0105 ich s\u0142ucha\u0107, \u017ceby w partii panowa\u0142a \u017celazna dyscyplina. Lenin powiedzia\u0142 raz, \u017ce partia komunistyczna jest parti\u0105 nowego typu. I faktycznie \u2013 ze wzgl\u0119du na surow\u0105 dyscyplin\u0119 i panuj\u0105cego w niej ducha \u2013 nie mo\u017cna jej por\u00f3wna\u0107 z \u017cadn\u0105 parti\u0105 demokratyczn\u0105. Najbli\u017csz\u0105 analogi\u0105 do partii komunistycznej s\u0105 bez w\u0105tpienia \u015bredniowieczne zbrojne zakony: by\u0142y one organizacjami militarnymi w s\u0142u\u017cbie rozbudowanej wiary. (\u2026). W odno\u015bnej nauce mo\u017cna stwierdzi\u0107 elementy dwojakiego rodzaju. Zawiera ona mianowicie z jednej strony szereg og\u00f3lnych regu\u0142 obowi\u0105zuj\u0105cych w ka\u017cdej wojnie. Z drugiej strony zaleca ona regu\u0142y szczeg\u00f3lne, kt\u00f3rych nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 w normalnych podr\u0119cznikach sztuki wojennej, a kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 oryginalnym wk\u0142adem Lenina. Je\u015bli chodzi o elementy og\u00f3lne, nale\u017cy powiedzie\u0107, \u017ce \u017cadna partia polityczna nie my\u015bla\u0142a chyba tak surowo i konsekwentnie po wojskowemu jak partia komunistyczna. W tej ideologii naucza si\u0119 bowiem praktycznie ca\u0142ego instrumentarium my\u015blenia wojennego. (\u2026). Du\u017cy nacisk k\u0142adzie si\u0119 na atak; sam\u0105 obron\u0105 \u2013 jak wiadomo \u2013 nie mo\u017cna wygra\u0107 wojny i marksizm-leninizm dobrze o tym wie. Uczy si\u0119 tak\u017ce, \u017ce powinno si\u0119 atakowa\u0107 najs\u0142absze ogniwo w \u0142a\u0144cuchu si\u0142 nieprzyjaciela i temu podobnych spraw. Ale przede wszystkim marksizm-leninizm naucza, \u017ce trzeba przy tym post\u0119powa\u0107 dialektycznie, a nie t\u0119po galopowa\u0107 na zasadach. Pod tym wzgl\u0119dem marksizm-leninizm nie zawiera niczego, co nie by\u0142oby znane normalnie szkolonemu oficerowi. Nowe jest oczywi\u015bcie to, \u017ce zasady te maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako regu\u0142y akcji politycznej\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zmilitaryzowany model partii politycznej stworzony przez Lenina przejm\u0105 potem wiernie w\u0142oscy faszy\u015bci i inne ruchy nacjonalistyczne, od chi\u0144skiego Kuomintangu po Falang\u0119 genera\u0142a Franco.<\/p>\n\n\n\n

Polityka Lenina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Stefan Kisielewski napisa\u0142: \u201emoim zdaniem Lenin by\u0142 nie tyle teoretykiem rewolucji, co teoretykiem chwytania i utrzymywania w\u0142adzy\u201d<\/em>. I do jego zdania trzeba si\u0119 przychyli\u0107. Opisan\u0105 w s\u0142ynnej ksi\u0105\u017cce faszysty Curzia Malapartego \u201eTechnik\u0119 zamachu stanu\u201d<\/em> (1931) stworzy\u0142 Lenin, udoskonalaj\u0105c starsz\u0105 strategi\u0119 spisku (blankizm). Wskaza\u0142 w ten spos\u00f3b drog\u0119 wszystkim autorytarnym i anty-demoliberalnym ruchom, kt\u00f3re dokonywa\u0142y w Europie przewrot\u00f3w politycznych lub podejmowa\u0142y ich pr\u00f3by przez ca\u0142y okres mi\u0119dzywojenny. W Polsce gor\u0105cym admiratorem Lenina by\u0142 Marian Reutt, jeden z g\u0142\u00f3wnych ideolog\u00f3w Ruchu Narodowo-Radykalnego, zwanego Falang\u0105. Inny falangista, Wojciech Wasiuty\u0144ski, po latach wspomina\u0142 swego nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c wtedy koleg\u0119: \u201eReutt mia\u0142 wielki podziw dla Lenina, przyjmowa\u0142 niemal bez zastrze\u017ce\u0144 totalno-kolektywistyczny program socjalistyczny. Od komunizmu dzieli\u0142 go bardzo skrajnie pojmowany nacjonalizm. (\u2026). Piaseckiemu przyznawa\u0142 \u00bbleninowski \u0142eb\u00ab.\u201d<\/em> Wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Falangi Hiszpa\u0144skiej, Ernesto Gim\u00e9nez Caballero, w niezwykle popularnej ksi\u0105\u017cce \u201eDuch Hiszpanii\u201d<\/em> (1932) wymienia\u0142 Lenina jako jednego z wzorcowych realizator\u00f3w idei wodza narodu.<\/p>\n\n\n\n

   Jak ka\u017cdy wybitny przyw\u00f3dca polityczny, Lenin \u0142\u0105czy\u0142 w sobie dalekosi\u0119\u017cno\u015b\u0107 cel\u00f3w politycznych i konsekwencj\u0119 w d\u0105\u017ceniu do nich z wolno\u015bci\u0105 od dogmatyzmu w praktycznym dzia\u0142aniu. Podczas wojny domowej w Rosji rozmawia\u0142 pewnego razu przed wej\u015bciem do Pa\u0142acu Smolnego z delegacj\u0105 zrewoltowanego pu\u0142ku kirasjer\u00f3w gwardii. Jeden z podoficer\u00f3w mia\u0142 na piersi Krzy\u017c \u015aw. Jerzego, nale\u017c\u0105cy do najbardziej cenionych w carskiej armii odznacze\u0144. Lenin zagadn\u0105\u0142: \u201ePowiedzcie, towarzyszu Kusin, za co otrzymali\u015bcie swojego \u00bbJerzego\u00ab?\u201d<\/em> Zmieszany \u017co\u0142nierz zapyta\u0142: \u201eZdj\u0105\u0107?\u201d<\/em> Lenin uspokoi\u0142 go: \u201eCo wy, w \u017cadnym wypadku. No\u015bcie. Niech wiedz\u0105, \u017ce za sowieck\u0105 w\u0142adz\u0119 walcz\u0105 dzielni ludzie.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pa\u0144stwo Lenina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Po uchwyceniu w\u0142adzy Lenin stworzy\u0142 nowy, monopartyjny system polityczny, w kt\u00f3rym organizacj\u0119 pa\u0144stwa uzupe\u0142nia hierarchiczna, zmilitaryzowana i elitarna organizacja partii. R\u00f3wnie\u017c w tej kwestii Lenin jest ojcem faszyzmu i ruch\u00f3w pokrewnych, a tak\u017ce pozaeuropejskich system\u00f3w autorytarnych z drugiej po\u0142owy XX wieku. Umiarkowany konserwatysta Roger Scruton jeszcze w 2002 r. wypisywa\u0142 z\u0142o\u015bliwo\u015bci na temat \u201eosobliwego po\u0142\u0105czenia gangsterskiego terroryzmu i leninowskich rz\u0105d\u00f3w jednej partii, kt\u00f3re za pomoc\u0105 partii Baas Hafiz al-Asad narzuci\u0142 Syrii, a Saddam Husajn Irakowi\u201d<\/em>[2]<\/a>. Nie zauwa\u017cy\u0142 tylko, \u017ce by\u0142y to najbardziej stabilne i funkcjonalne rz\u0105dy w tamtej cz\u0119\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Ekonomia Lenina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Lenin wni\u00f3s\u0142 wreszcie sw\u00f3j wk\u0142ad w ekonomi\u0119 polityczn\u0105. Wk\u0142ad ten widzie\u0107 nale\u017cy bynajmniej nie w rozwlek\u0142ych teoretycznych wywodach, zapowiadaj\u0105cych \u201ekoniec kapitalizmu\u201d (byli autorzy, kt\u00f3rzy pisali na ten temat bardziej zajmuj\u0105co), ale w prowadzonej przez niego polityce gospodarczej. Lenin sformu\u0142owa\u0142 i zrealizowa\u0142 w praktyce koncepcj\u0119 ekonomii ca\u0142kowicie statokratycznej: model zarz\u0105dzania gospodark\u0105, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo w zale\u017cno\u015bci od potrzeb mo\u017ce, cho\u0107 nie musi, ingerowa\u0107 w ka\u017cdy przejaw \u017cycia gospodarczego i dysponuje instrumentami zdolnymi do prze\u0142amania obstrukcji ka\u017cdej gospodarczej grupy nacisku, czy b\u0119d\u0105 to w\u0142a\u015bciciele fabryk i przedsi\u0119biorstw, czy zwi\u0105zki zawodowe, czy finansjera. W takim modelu mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 przej\u015bcie od ca\u0142kowitego podporz\u0105dkowania wszystkich zasob\u00f3w kraju i ich dystrybucji wymogom konfliktu zbrojnego w celu pokonania przeciwnika (\u201ekomunizm wojenny\u201d z lat 1917-1921) do szerokiego powrotu do prywatnej inicjatywy gospodarczej w celu odbudowy zasob\u00f3w kraju uszczuplonych  wysi\u0142kiem wojennym (Nowa Ekonomiczna Polityka zainicjowana w 1921 r.), przy czym wszelkie narz\u0119dzia kontrolne i koryguj\u0105ce pozostaj\u0105 stale w r\u0119ku pa\u0144stwa i mog\u0105 by\u0107 w ka\u017cdej chwili u\u017cyte. Ten sam model zarz\u0105dzania gospodark\u0105 zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej wdro\u017cony w faszystowskich W\u0142oszech. Narodowy syndykalista Kazimierz Zakrzewski, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na rozpraw\u0119 \u201eLenin jako ekonomista\u201d<\/em> (1930) pi\u00f3ra znakomitego sowietologa Stanis\u0142awa Swianiewicza, pisa\u0142: \u201eTak\u017ce etatyzm faszystowski stanowi odd\u017awi\u0119k koncepcji \u00bbkapitalizmu pa\u0144stwowego\u00ab rozwini\u0119tego przez Lenina na gruncie Hilferdinga. S\u0142owami Swianiewicza kapitalizm pa\u0144stwowy w uj\u0119ciu Lenina jest to \u00bbtaka organizacja \u017cycia gospodarczego, kt\u00f3ra umo\u017cliwia rejestracj\u0119 i obliczenie wszystkich si\u0142 i mo\u017cliwo\u015bci produkcyjnych oraz kontrol\u0119 scentralizowanych instytucji kierowniczych nad funkcjonowaniem ca\u0142okszta\u0142tu gospodarki spo\u0142ecznej\u00ab (\u2026). Nie inaczej ujmuj\u0105 faszy\u015bci wytyczne polityki gospodarczej pa\u0144stwa.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Dziedzictwo Lenina<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   <\/strong>Lenin, jak ka\u017cdy polityk, pozosta\u0142 omylny i nie ustrzeg\u0142 si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w. Nale\u017ca\u0142a do nich agresywna ideologiczna wrogo\u015b\u0107 do religii, podtrzymywana doktrynersko, cho\u0107 przynosi\u0142a polityczne szkody zamiast zysk\u00f3w. Ko\u015bci\u00f3\u0142 na pewno nie stawa\u0142by w obronie kapitalistycznych rozwi\u0105za\u0144 gospodarczych czy stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych i w\u0142asno\u015bciowych, a przy jego poparciu czy bodaj neutralno\u015bci wprowadzanie nowego ustroju odby\u0142oby si\u0119 zapewne w niepor\u00f3wnanie bardziej pokojowy spos\u00f3b. B\u0142\u0105d Lenina powt\u00f3rzyli po II wojnie \u015bwiatowej komuni\u015bci m.in. w Polsce, desygnuj\u0105c Ko\u015bci\u00f3\u0142 na wroga zamiast szuka\u0107 z nim rzeczywistego modus vivendi<\/em>, czym trwale zrazili do siebie nar\u00f3d. Innym b\u0142\u0119dem by\u0142a propaganda swobody obyczajowej, na kt\u00f3r\u0105 Lenin przyzwala\u0142 \u2013 chyba jedyny w jego pa\u0144stwie uk\u0142on w stron\u0119 liberalizmu, kompletnie nielogiczny. Zgubne skutki spo\u0142eczne tej propagandy oceni\u0142 w pe\u0142ni nast\u0119pca Lenina, J\u00f3zef Stalin, i dlatego ukr\u00f3ci\u0142 j\u0105 raz na zawsze. Ani niew\u0105tpliwe b\u0142\u0119dy Lenina, ani nasze w\u0142asne uprzedzenia nie powinny nam jednak przes\u0142ania\u0107 jego w\u0142a\u015bciwego dorobku.<\/p>\n\n\n\n

   Liberalna pipi-prawica<\/em> \u2013 do sp\u00f3\u0142ki, o ironio, z liberaln\u0105 (socjaldemokratyczn\u0105) lewic\u0105 \u2013 s\u0142usznie rozpoznaje w Leninie reprezentanta zupe\u0142nie obcego jej \u015bwiata; \u015bwiata opisanego w jego r\u00f3\u017cnych aspektach przez Ernsta J\u00fcngera w \u201eRobotniku\u201d<\/em> (1932), Jamesa Burnhama w \u201eRewolucji menad\u017cerskiej\u201d<\/em> (1941) czy Johna Kennetha Galbraitha w \u201eNowym pa\u0144stwie przemys\u0142owym\u201d<\/em> (1967). Natomiast prawica rewolucyjna od pocz\u0105tku dostrzega\u0142a w Leninie posta\u0107 dla siebie znacz\u0105c\u0105, o czym pisa\u0142em przed paroma laty[3]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

   Ludzie prawicy musz\u0105 si\u0119 zastanowi\u0107, kto mo\u017ce ich wi\u0119cej nauczy\u0107. Po jednej stronie stoi Lenin: teoretyk i praktyk polityki, w\u00f3dz, tw\u00f3rca nowego w dziejach ustroju, kt\u00f3ry jednak \u2013 jak zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 rosyjski my\u015bliciel Aleksandr Dugin \u2013 zakonserwowa\u0142 przynajmniej niekt\u00f3re cechy spo\u0142ecze\u0144stwa tradycyjnego. Lenin, cho\u0107 nigdy si\u0119 do tego wprost nie przyzna\u0142, zdruzgota\u0142 wszystkie kanony marksizmu: humanitaryzm, egalitaryzm, demokratyzm (Engels walczy\u0142 o powszechne prawo wyborcze, Lenin przemie\u015bci\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142adzy poza proces wyborczy i zdegradowa\u0142 wybory do roli pok\u0142onu oddawanego przez lud w\u0142adzy od niego niezale\u017cnej), ekonomizm. Po drugiej stronie stoi zast\u0119p prawicowych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy cz\u0119stokro\u0107 nie potrafili uczyni\u0107 nic poza pisaniem kolejnych ksi\u0105\u017cek, komentuj\u0105c w nich rzeczywisto\u015b\u0107, na kt\u00f3r\u0105 nie uda\u0142o im si\u0119 wywrze\u0107 \u017cadnego wp\u0142ywu.<\/p>\n\n\n\n

Adam Danek, 16 lipca 2013<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Prze\u0142. Andrzej de Lazari.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> Prze\u0142. Tomasz Biero\u0144.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> Adam Danek, Rewolucyjna prawica i Lenin<\/em>, \u201eNajwy\u017cszy Czas!\u201d, 2008, nr 25 (944) oraz \u201eMy\u015bl Polska\u201d, 6-13 VII 2008.<\/p>\n\n\n\n

English translation available at Centre For Syncretic Studies<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Leninie jest kier\u017ce\u0144ski duch, W dekretach okrzyk ihumen\u00f3w, Jak gdyby \u017ar\u00f3de\u0142 wszystkich burz On szuka\u0142 w ksi\u0119gach starowier\u00f3w. Niko\u0142aj Klujew, Lenin (1918)[1]    Historyczne znaczenie postaci W\u0142odzimierza Lenina nazbyt cz\u0119sto redukowane jest do roli, jak\u0105 odegra\u0142 on jako ideolog komunizmu, przyw\u00f3dca ruchu bolszewickiego i ewentualnie tw\u00f3rca pa\u0144stwa sowieckiego, ale te\u017c widzianego powierzchownie tylko jako pa\u0144stwo bolszewickie,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-465","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=465"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":467,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465\/revisions\/467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}