W zachodnich i polskich mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 niezwykle przejrzysty obraz przeci\u0105g\u0142ego kryzysu, kt\u00f3ry od 2011 r. dotyka Syri\u0119. Nasuwaj\u0105 si\u0119 okre\u015blenia: obraz zerojedynkowy, czarno-bia\u0142y. Po jednej stronie \u2013 \u201ekrwawy re\u017cim\u201d prezydenta Baszara al-Asada, po przeciwnej \u2013 \u201esyryjska opozycja\u201d walcz\u0105ca o \u201ewolno\u015b\u0107\u201d i \u201edemokracj\u0119\u201d (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, czy ta zbitka s\u0142owna nie brzmi znajomo?). Po prostu walka Dobra ze Z\u0142em. Ten prosty obraz wydarze\u0144 ma oczywi\u015bcie walory i funkcje propagandowe, tote\u017c nie nale\u017cy bra\u0107 go za dobr\u0105 monet\u0119. \u201eRzeczywista rzeczywisto\u015b\u0107\u201d konfliktu tocz\u0105cego si\u0119 na terytorium Syrii pozostaje odleg\u0142a od tego, co pokazuj\u0105 codziennie w telewizji. Nale\u017cy ods\u0142oni\u0107 w\u0142a\u015bciwe uwarunkowania wypadk\u00f3w syryjskich i upowszechni\u0107 wiedz\u0119 na ich temat, tym bardziej, \u017ce wcale nie s\u0105 one nieistotne dla kraj\u00f3w takich, jak Polska. Syri\u0119 i Polsk\u0119 dzieli wzgl\u0119dnie du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 geograficzna, jednak sytuacja w tym pierwszym pa\u0144stwie to wytw\u00f3r proces\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na polityczne oblicze \u015bwiata, w tym tak\u017ce na losy naszego pa\u0144stwa oraz na po\u0142o\u017cenie innych o\u015brodk\u00f3w si\u0142y o podobnej wielko\u015bci i znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n
Syryjski sworze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z punktu widzenia geopolityki kontrola nad terytorium Syrii posiada wielk\u0105 warto\u015b\u0107. Wynika ona z po\u0142o\u017cenia geograficznego tego pa\u0144stwa. Janusz \u017bebrowski, polski badacz dziej\u00f3w Bliskiego Wschodu, charakteryzuje je nast\u0119puj\u0105co: \u201eLe\u017c\u0105c u zbiegu trzech kontynent\u00f3w: azjatyckiego, europejskiego i afryka\u0144skiego, zajmuje centralne miejsce w regionie Bliskiego Wschodu. Jej p\u00f3\u0142nocne prowincje wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z Azj\u0105 Mniejsz\u0105, a poprzez ni\u0105 z Europ\u0105, wschodnie przylegaj\u0105 do stepu syryjsko-mezopotamskiego, po\u0142udniowe stykaj\u0105 si\u0119 z obrze\u017cami P\u00f3\u0142wyspu Arabskiego. Wybrze\u017ce syryjskie \u2013 staro\u017cytna Fenicja \u2013 zwi\u0105zane jest z wyspami wschodniej cz\u0119\u015bci Morza \u015ar\u00f3dziemnego \u2013 Cyprem, Kret\u0105 i archipelagiem egejskim; stanowi wi\u0119c pomost z Azji do Europy.\u201d<\/em> Ten sam autor wylicza, i\u017c od staro\u017cytno\u015bci do czas\u00f3w najnowszych Syria stanowi\u0142a bram\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 pomi\u0119dzy Europ\u0105, Afryk\u0105 i Azj\u0105 przechodzi\u0142y wielkie ekspansje: Egipcjan, Hetyt\u00f3w, Hyksos\u00f3w, Asyryjczyk\u00f3w, Pers\u00f3w, Babilo\u0144czyk\u00f3w, Macedo\u0144czyk\u00f3w, Rzymian, Bizantyjczyk\u00f3w, Arab\u00f3w, Turk\u00f3w, Frank\u00f3w, Francuz\u00f3w, Imperium Brytyjskiego. Syria jest krajem osiowym<\/em> (inaczej sworzniem geopolitycznym<\/em>), czyli takim, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego z racji jego usytuowania \u201erozwijaj\u0105 si\u0119 kluczowe procesy historyczno-polityczne\u201d<\/em>*.<\/p>\n\n\n\n O\u015brodek dyspozycji zachodniego (euratlantyckiego) bloku polityczno-militarnego zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 ze znaczenia, jakie posiada panowanie nad terytorium Syrii. Na czele tego pa\u0144stwa stoi jednak prezydent Baszar al-Asad: polityk, kt\u00f3ry konsekwentnie odmawia\u0142 poddania si\u0119 hegemonii Zachodu i zgody na w\u0142\u0105czenie swego kraju w obszar strategicznej kontroli bloku zachodniego \u2013 podobnie zreszt\u0105, jak wcze\u015bniej czyni\u0142 to jego ojciec Hafez. Naciski na Damaszek \u015brodkami dyplomatycznymi nie da\u0142y po\u017c\u0105danego rezultatu. Po likwidacji drog\u0105 bezpo\u015bredniej agresji militarnej niezale\u017cnych o\u015brodk\u00f3w politycznych w Iraku w 2003 r. oraz w Libii w 2011 r. centra decyzyjne bloku euratlantyckiego rozpocz\u0119\u0142y pr\u00f3b\u0119 \u201ezmiany re\u017cimu\u201d w trzecim ju\u017c pa\u0144stwie basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego \u2013 w Syrii. W tym celu pa\u0144stwa zachodnie, dla kamufla\u017cu dzia\u0142aj\u0105c za po\u015brednictwem niekt\u00f3rych pa\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich, przyst\u0105pi\u0142y do tworzenia w tym pa\u0144stwie kad\u0142ubowego cho\u0107by stronnictwa niezadowolonych i Podburza\u0142y je do wyst\u0105pienia przeciw rz\u0105dowi, doprowadzaj\u0105c w ko\u0144cu do otwartego buntu i dezercji w niekt\u00f3rych jednostkach syryjskiej armii. W ten spos\u00f3b narodzi\u0142a si\u0119 rozreklamowana szeroko przez zachodnie media \u201esyryjska opozycja\u201d, kt\u00f3rej Zach\u00f3d jawnie udziela regularnego wsparcia logistycznego, zaopatrzeniowego, wywiadowczego. Dostarcza jej broni, amunicji i innego sprz\u0119tu wojskowego, a tak\u017ce profesjonalnych \u201einstruktor\u00f3w\u201d lub \u201edoradc\u00f3w wojskowych\u201d, kt\u00f3rzy nierzadko sprawowali po prostu bezpo\u015brednie dow\u00f3dztwo nad zbrojnymi grupami syryjskich \u201eopozycjonist\u00f3w\u201d (media relacjonowa\u0142y przypadki szkolenia bojownik\u00f3w \u201esyryjskiej opozycji\u201d lub dowodzenia nimi przez oficer\u00f3w m.in. jorda\u0144skich, tureckich, hiszpa\u0144skich i brytyjskich). \u201eSyryjska opozycja\u201d korzysta z danych wywiadowczych NATO i sprzymierzonych z nimi pa\u0144stw regionu. Blok zachodni i jego regionalni sojusznicy organizuj\u0105 przerzut na terytorium Syrii islamist\u00f3w z innych pa\u0144stw, zapewniaj\u0105c \u201esyryjskiej opozycji\u201d nap\u0142yw ochotnik\u00f3w zdatnych do walki z broni\u0105 w r\u0119ku i na og\u00f3\u0142 posiadaj\u0105cych ju\u017c w niej do\u015bwiadczenie. Do Syrii cz\u0119sto przerzucani s\u0105 w ten spos\u00f3b cz\u0142onkowie ugrupowa\u0144 i ruch\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich uznawanych przez pa\u0144stwa zachodnie za organizacje terrorystyczne; Zach\u00f3d w jednym miejscu popiera to, co deklaruje zwalcza\u0107 w innym. Najbardziej tajemniczym elementem wsparcia \u201esyryjskiej opozycji\u201d s\u0105 prowadzone bezpo\u015brednio na terytorium Syrii dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb wywiadowczych i jednostek specjalnych pa\u0144stw zachodnich. Przypuszczalnie takie w\u0142a\u015bnie wyja\u015bnienie maj\u0105 profesjonalnie przygotowane i precyzyjnie przeprowadzane zamachy wymierzone w syryjskie w\u0142adze wojskowe i organy bezpiecze\u0144stwa, do kt\u00f3rych po fakcie przyznaje si\u0119 publicznie nieznana i nie notowana wcze\u015bniej organizacja terrorystyczna. Podsumowuj\u0105c, bez wsparcia Zachodu \u201esyryjska opozycja\u201d nie istnieje, co zreszt\u0105 przyznaj\u0105 expressis verbis <\/em>jej liderzy. Oznacza to tak\u017ce, \u017ce \u201esyryjska opozycja\u201d wcale nie jest syryjsk\u0105 opozycj\u0105, lecz niesamodzielnym narz\u0119dziem zewn\u0119trznych o\u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re jej r\u0119koma prowadz\u0105 wojn\u0119 z rz\u0105dem i armi\u0105 Syrii, d\u0105\u017c\u0105c do przej\u0119cia kontroli nad tym pa\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n O\u015b po\u0142udnikowa \u2013 Turcja i Izrael<\/strong><\/p>\n\n\n\n Spo\u015br\u00f3d pa\u0144stw regionu przeciw Syrii najbardziej agresywnie wyst\u0119puje Turcja. Jako sprzymierzeniec Zachodu, rz\u0105d w Ankarze wspiera czynnie pr\u00f3b\u0119 obalenia syryjskiego rz\u0105du, widz\u0105c w niej okazj\u0119 do umocnienia w\u0142asnych wp\u0142yw\u00f3w w regionie oraz pozycji Turcji w mi\u0119dzynarodowym systemie politycznym. Aktualne wydarzenia na\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na d\u0142ugotrwa\u0142y konflikt syryjsko-turecki, datuj\u0105cy si\u0119 jeszcze od II wojny \u015bwiatowej. Spowodowa\u0142o go anektowanie w 1939 r. przez Turcj\u0119 jednego z najwi\u0119kszych i historycznie najwa\u017cniejszych miast syryjskich \u2013 Antiochii. Niepodleg\u0142a Syria do tej pory nie odzyska\u0142a Antiochii, przy czym nigdy nie uzna\u0142a odgradzaj\u0105cej j\u0105 od tego miasta granicy tureckiej. Drukowane w Syrii mapy do dzi\u015b przedstawiaj\u0105 rejon Antiochii (tur. Antakya) jako prowincj\u0119 pa\u0144stwa syryjskiego. Granica syryjsko-turecka by\u0142a w tym rejonie od pocz\u0105tku obj\u0119ta przez stron\u0119 tureck\u0105 wzmocnion\u0105 ochron\u0105 wojskow\u0105. Poniewa\u017c Syria nadal nie akceptuje zaboru Antiochii przez Turcj\u0119**, uznaj\u0105c tureckie panowanie w tym mie\u015bcie za tymczasow\u0105 okupacj\u0119, naturalnym sojusznikiem Turcji przeciw Syrii staje si\u0119 Izrael.<\/p>\n\n\n\n Pa\u0144stwo Izrael przez d\u0142ugi czas sk\u0142ada\u0142o si\u0119 w znacznej mierze z terytori\u00f3w okupowanych, zdobytych drog\u0105 agresji militarnej. W wyniku \u201ewojny sze\u015bciodniowej\u201d w 1967 r. izraelska armia opanowa\u0142a zbrojnie p\u00f3\u0142wysep Synaj i stref\u0119 Gazy (kosztem Egiptu), zachodni brzeg Jordanu (kosztem Jordanii) oraz Wzg\u00f3rza Golan (kosztem Syrii). P\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces stopniowej utraty przez Izrael nabytk\u00f3w terytorialnych, kt\u00f3ry trwa do dzi\u015b. P\u00f3\u0142wysep Synaj zosta\u0142 w ca\u0142o\u015bci zwr\u00f3cony Egiptowi. Jordania zrzek\u0142a si\u0119 roszcze\u0144 do zachodniego brzegu Jordanu (na pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych zmieni\u0142a polityk\u0119 z antyizraelskiej na proizraelsk\u0105). Zachodni Brzeg oraz strefa Gazy maj\u0105 natomiast wej\u015b\u0107 w sk\u0142ad terytorialny Autonomii Palesty\u0144skiej, kt\u00f3ra mimo pr\u00f3b przeciwdzia\u0142ania ze strony w\u0142adz Izraela mozolnie zbli\u017ca si\u0119 krok po kroku do uzyskania prawno-mi\u0119dzynarodowego statusu niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa. Wzg\u00f3rza Golan s\u0105 jedyn\u0105 z zawojowanych przez Izrael ziem, kt\u00f3r\u0105 pa\u0144stwo \u017cydowskie oficjalnie inkorporowa\u0142o do swego terytorium. Stan ten nigdy nie uzyska\u0142 sankcji ONZ, za\u015b Syria nigdy nie wyrzek\u0142a si\u0119 woli odzyskania utraconej prowincji. Izrael nie dopuszcza jednak mo\u017cliwo\u015bci jej zwrotu, poniewa\u017c ma ona du\u017ce znaczenie pod wzgl\u0119dem geostrategicznym. Wzg\u00f3rza Golan s\u0105 jedyn\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 drog\u0105 l\u0105dow\u0105, prowadz\u0105c\u0105 z terytorium Syrii na terytorium Izraela (chc\u0105c je omin\u0105\u0107, wojska obu pa\u0144stw w celu penetracji terytorium przeciwnika musia\u0142yby przemaszerowa\u0107 przez terytorium Jordanii lub przeprawia\u0107 si\u0119 przez g\u00f3ry Libanu). Damaszek le\u017cy w zasi\u0119gu ognia prowadzonego ze Wzg\u00f3rz Golan, wi\u0119c panowanie nad t\u0105 krain\u0105 daje Izraelowi istotn\u0105 przewag\u0119 w razie konfliktu zbrojnego z Syri\u0105.<\/p>\n\n\n\n Oba pa\u0144stwa, Turcja i Izrael, okupuj\u0105 wa\u017cne dla Syrii ziemie, kt\u00f3rych zaboru nigdy ona nie zaakceptowa\u0142a. Dlatego te\u017c Ankara i Tel Awiw b\u0119d\u0105 wspiera\u0107 si\u0119 wzajemnie przeciw Damaszkowi, aby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed ich utrat\u0105. Jednoczesny atak turecki i izraelski z p\u00f3\u0142nocy i po\u0142udnia postawi\u0142by Syri\u0119 w niebezpiecznym po\u0142o\u017ceniu, zmuszaj\u0105c j\u0105 do prowadzenia wojny na dwa fronty. 29 stycznia bie\u017c\u0105cego roku rz\u0105d w Tel Awiwie zagrozi\u0142 Syrii uderzeniem prewencyjnym, a dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej izraelskie si\u0142y powietrzne naruszy\u0142y syryjsk\u0105 przestrze\u0144 powietrzn\u0105 i zbombardowa\u0142y wojskowy o\u015brodek badawczy w D\u017camraja w pobli\u017cu Damaszku. To pierwszy tak ostry przejaw napi\u0119cia w stosunkach izraelsko-syryjskich od 2007 r., kiedy lotnictwo Izraela w porozumieniu z USA bez wypowiedzenia wojny wdar\u0142o si\u0119 nad terytorium Syrii i zbombardowa\u0142o o\u015brodek nuklearny w prowincji Dajr az-Zaur.<\/p>\n\n\n\n O\u015b r\u00f3wnole\u017cnikowa \u2013 Irak i Iran<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zainstalowanie przez Stany Zjednoczone swojej obecno\u015bci wojskowej nad Eufratem i Tygrysem wskutek okupacji Iraku w 2003 r. zintensyfikowa\u0142o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 dw\u00f3ch pa\u0144stw granicz\u0105cych z nim od zachodu i wschodu, kt\u00f3re odrzucaj\u0105 zachodni\u0105 koncepcj\u0119 \u0142adu mi\u0119dzynarodowego, opart\u0105 na wierze w uniwersalno\u015b\u0107 i wy\u0142\u0105czn\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107 ustroju liberalno-demokratycznego oraz doktryny \u201epraw cz\u0142owieka\u201d: Syrii i Iranu. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 t\u0119 przypiecz\u0119towa\u0142o zawarcie syryjsko-ira\u0144skiego sojuszu wojskowego w 2006 r. Sojusz jest realizowany podczas konfliktu tocz\u0105cego si\u0119 obecnie na terytorium Syrii: Iran dostarcza pa\u0144stwu syryjskiemu pomoc materia\u0142ow\u0105 drog\u0105 lotnicz\u0105. Kluczowe znaczenie ma tu rozdzielaj\u0105ce obu sojusznik\u00f3w terytorium Iraku, przez kt\u00f3rego przestrze\u0144 powietrzn\u0105 wiedzie najkr\u00f3tsza trasa lot\u00f3w z Iranu do Syrii. Alternatywne trasy nie tylko s\u0105 d\u0142u\u017csze i okr\u0119\u017cne, ale wymaga\u0142yby przelotu nad terytorium Turcji lub Arabii Saudyjskiej \u2013 pa\u0144stw sprzymierzonych z blokiem zachodnim, wspieraj\u0105cych \u201esyryjsk\u0105 opozycj\u0119\u201d i nastawionych wrogo do rz\u0105du w Damaszku.<\/p>\n\n\n\n Szyicki Iran ur\u00f3s\u0142 do rangi regionalnego mocarstwa. \u015awi\u0119te miejsca szyizmu, Karbala i An-Nad\u017caf, le\u017c\u0105 jednak na terytorium Iraku, nie Iranu. W latach 1980-1988 oba pa\u0144stwa, b\u0119d\u0105ce eksporterami ropy naftowej, toczy\u0142y wyniszczaj\u0105c\u0105 wojn\u0119, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a \u015bwiatowy kryzys paliwowy (wojuj\u0105ce strony zatapia\u0142y sobie nawzajem tankowce na wodach Zatoki Perskiej). Likwiduj\u0105c w Iraku wieloletnie, \u015bwieckie rz\u0105dy sunnity Saddama Husajna, Amerykanie niezamierzeni doprowadzili do normalizacji stosunk\u00f3w iracko-ira\u0144skich. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Iraku stanowi\u0105 bowiem szyici i gdy do w\u0142adzy w Bagdadzie doszed\u0142 reprezentuj\u0105cy ich rz\u0105d Nuriego al-Malikiego, po zwini\u0119ciu natowskiej okupacji wojskowej w 2011 r. rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Teheranem. Irak po\u015bredniczy w handlu ira\u0144sk\u0105 rop\u0105, niweluj\u0105c nacisk Zachodu, kt\u00f3ry pr\u00f3buje zmusi\u0107 Iran do zarzucenia programu nuklearnego za pomoc\u0105 embarga na ira\u0144sk\u0105 rop\u0119 naftow\u0105. Irak przepuszcza te\u017c przez swoj\u0105 przestrze\u0144 powietrzn\u0105 samoloty dostarczaj\u0105ce zaopatrzenie z Iranu do Syrii i ignoruje \u017c\u0105dania ameryka\u0144skiej dyplomacji, by j\u0105 dla nich zamkn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142praca Damaszku, Bagdadu i Teheranu, kt\u00f3r\u0105 nap\u0119dza najlepszy polityczny katalizator \u2013 wsp\u00f3lne zagro\u017cenie z zewn\u0105trz \u2013 tworzy pod\u0142o\u017ce dla powstania bloku trzech pa\u0144stw, odrzucaj\u0105cego ideologi\u0119 Zachodu. Blok taki tworzy\u0142by zwart\u0105 jednostk\u0119 terytorialn\u0105, rozci\u0105gaj\u0105c\u0105 si\u0119 od g\u00f3r Antylibanu po Morze Arabskie. Na jego terytorium znalaz\u0142aby si\u0119 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiatowych zasob\u00f3w ropy naftowej. W jego sk\u0142ad wchodzi\u0142yby pa\u0144stwa, kt\u00f3re z sukcesami podejmowa\u0142y lub podejmuj\u0105 pr\u00f3by rozwijania w\u0142asnych program\u00f3w nuklearnych (Syria, Irak, Iran). W przysz\u0142o\u015bci blok m\u00f3g\u0142by poszerzy\u0107 si\u0119 o granicz\u0105cy z Syri\u0105 Liban, w kt\u00f3rym Iran rozbudowuje swoje wp\u0142ywy poprzez prowadz\u0105c\u0105 de facto swoj\u0105 prywatn\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105, liba\u0144sk\u0105 Parti\u0119 Boga (Hezbollah). Nowy, wielki podmiot geopolityczny m\u00f3g\u0142by zagrozi\u0107 narzuconemu przez blok zachodni uk\u0142adowi si\u0142 na Bliskim Wschodzie, a wi\u0119c w regionie posiadaj\u0105cym kluczowe znaczenie dla politycznych i gospodarczych Zachodu.<\/p>\n\n\n\n Blok zachodni stara si\u0119 zneutralizowa\u0107 zagro\u017cenie dla siebie, jakie przynios\u0142yby narodziny konkurencyjnego bloku politycznego w regionie. Realizuje strategi\u0119 militarnego okr\u0105\u017cenia potencjalnego konkurenta, utrzymuj\u0105c swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 wojskow\u0105 na terytorium Turcji (baza wojsk lotniczych USA w Incirlik, niedawne rozmieszczenie natowskich wyrzutni rakiet wzd\u0142u\u017c granicy turecko-syryjskiej), Afganistanu (natowskie si\u0142y okupacyjne ISAF), Katarze (baza wojsk lotniczych USA w Al Udeid), Bahrajnie (baza marynarki wojennej USA w Manamie), Zjednoczonych Emiratach Arabskich (francuska baza wojskowa w Abu Zhabi), Jordanii (misja wojskowa USA stacjonuj\u0105ca w pobli\u017cu granicy jorda\u0144sko-syryjskiej) oraz na wodach Morza \u015ar\u00f3dziemnego (VI Flota USA) i Zatoki Perskiej (V Flota USA); do listy tej nale\u017cy doliczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c Izrael, kt\u00f3ry stanowi faktyczny ameryka\u0144ski przycz\u00f3\u0142ek wojskowy na wschodnim wybrze\u017cu Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Pe\u0142ne okr\u0105\u017cenie terytorialne jest jednak niemo\u017cliwe, zw\u0142aszcza odk\u0105d Pakistan zerwa\u0142 sojusz z USA na rzecz orientacji chi\u0144skiej, a ameryka\u0144skie bazy wojskowe s\u0105 pod naciskiem Chin i Rosji wycofywane z pa\u0144stw Azji \u015arodkowej. Blok zachodni stara si\u0119 ponadto wywiera\u0107 nacisk na Irak w kierunku os\u0142abienia jego wsp\u00f3\u0142pracy z Syri\u0105 i Iranem (co rozbi\u0142oby potencjalny blok antyzachodni), aktywizuj\u0105c w Iraku opozycj\u0119 sunnit\u00f3w oraz pr\u00f3buj\u0105c rozbudowa\u0107 swe wp\u0142ywy w kurdyjskiej cz\u0119\u015bci Iraku poprzez zmian\u0119 polityki Turcji wobec tureckich Kurd\u00f3w z represyjnej na koncyliacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Powiew panazjatyzmu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Syria, wspierana przez sojusznik\u00f3w, prowadzi obecnie faktyczn\u0105 wojn\u0119 w obronie w\u0142asnej niezale\u017cno\u015bci przeciw blokowi zachodniemu (euratlantyckiemu). Wynik starcia zale\u017cy oczywi\u015bcie od tego, co Karl von Clausewitz nazywa\u0142 \u201enapi\u0119ciem woli\u201d wojuj\u0105cych stron oraz od zasob\u00f3w, jakie mog\u0105 i chc\u0105 one zmobilizowa\u0107, by pokona\u0107 przeciwnika. Przyk\u0142ad agresji NATO na Libi\u0119 w 2011 r. (r\u00f3wnie\u017c dokonanej w obronie \u201edemokratycznej opozycji\u201d przed \u201ekrwawym re\u017cimem\u201d) pokazuje, \u017ce dla przej\u0119cia strategicznej kontroli nad danym pa\u0144stwem Zach\u00f3d nie waha si\u0119 nawet obr\u00f3ci\u0107 go wcze\u015bniej w zupe\u0142n\u0105 ruin\u0119. Natomiast s\u0142uszno\u015b\u0107 w konflikcie syryjsko-zachodnim le\u017cy niew\u0105tpliwie po stronie rz\u0105du Baszara al-Asada, stoj\u0105cego na czele pa\u0144stwa syryjskiego i wype\u0142niaj\u0105cego swe podstawowe zadanie, jakim jest obrona suwerenno\u015bci tego pa\u0144stwa. Fakt ten nie powinien ulega\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci zw\u0142aszcza dla Polak\u00f3w, lubi\u0105cych kultywowa\u0107 tradycje w\u0142asnych walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Konflikt tocz\u0105cy si\u0119 na Bliskim Wschodzie paradoksalnie mo\u017ce w ostateczno\u015bci wyj\u015b\u0107 Syrii na dobre, je\u015bli doprowadzi do wykrystalizowania si\u0119 bloku politycznego, zrzeszaj\u0105cego Syri\u0119, Irak i Iran. By\u0142aby to donios\u0142a zmiana w polityce mi\u0119dzynarodowej, zw\u0142aszcza gdyby wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z nowym blokiem zdecydowa\u0142y si\u0119 nawi\u0105za\u0107 Chiny, kt\u00f3re ju\u017c dzi\u015b wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 intensywnie z Iranem i parokrotnie zablokowa\u0142y w Radzie Bezpiecze\u0144stwa ONZ ameryka\u0144skie d\u0105\u017cenia do u\u017cycia sankcji przeciw rz\u0105dowi w Damaszku. Panazjatycka o\u015b Pekin \u2013 Teheran \u2013 Bagdad \u2013 Damaszek nios\u0142aby szans\u0119 na ustabilizowanie Bliskiego Wschodu i \u015bwiata arabskiego bez udzia\u0142u Zachodu, nie na zasadach dyktowanych z Bia\u0142ego Domu i Wall Street, bez niszczenia odr\u0119bnej to\u017csamo\u015bci, kultury politycznej i kultury ekonomicznej narod\u00f3w i lud\u00f3w zamieszkuj\u0105cych region. Polska w okresie PRL utrzymywa\u0142a bliskie relacje z Syri\u0105 i Irakiem, kt\u00f3rych nie podtrzyma\u0142y jednak polskie rz\u0105dy po 1989 r. Do dziedzictwa tych relacji warto dzi\u015b powr\u00f3ci\u0107. Polski rz\u0105d stara si\u0119 obecnie o zacie\u015bnienie stosunk\u00f3w polsko-chi\u0144skich. Ca\u0142kowite wycofanie si\u0119 przez Warszaw\u0119 z poparcia dla konfrontacyjnej polityki Zachodu wobec Syrii i Iranu oraz normalizacja stosunk\u00f3w na linii Warszawa-Damaszek by\u0142yby cennym, i z pewno\u015bci\u0105 owocnym, wk\u0142adem w osi\u0105gniecie tego celu.<\/p>\n\n\n\n Adam Danek, 3 lutego 2013<\/p>\n\n\n\n * Leszek Moczulski, Geopolityka. Pot\u0119ga w czasie i przestrzeni<\/em>, Warszawa 2010, s. 429.<\/p>\n\n\n\n ** Cho\u0107 nie nale\u017cy to do zasadniczego tematu niniejszego artyku\u0142u, zauwa\u017cmy, \u017ce wskutek tego zaboru najbardziej obok Jerozolimy staro\u017cytna kolebka chrze\u015bcija\u0144stwa, jak\u0105 jest Antiochia, nie znalaz\u0142a si\u0119 w Syrii \u2013 pa\u0144stwie tolerancyjnej polityki wyznaniowej, gdzie wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie mog\u0105 si\u0119 rozwija\u0107 ca\u0142kowicie swobodnie, lecz w Turcji \u2013 pa\u0144stwie, gdzie chrze\u015bcija\u0144stwo jest w praktyce zwalczane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W zachodnich i polskich mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 niezwykle przejrzysty obraz przeci\u0105g\u0142ego kryzysu, kt\u00f3ry od 2011 r. dotyka Syri\u0119. Nasuwaj\u0105 si\u0119 okre\u015blenia: obraz zerojedynkowy, czarno-bia\u0142y. Po jednej stronie \u2013 \u201ekrwawy re\u017cim\u201d prezydenta Baszara al-Asada, po przeciwnej \u2013 \u201esyryjska opozycja\u201d walcz\u0105ca o \u201ewolno\u015b\u0107\u201d i \u201edemokracj\u0119\u201d (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, czy ta zbitka s\u0142owna nie brzmi znajomo?). Po…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-486","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=486"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":487,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/486\/revisions\/487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}