Polski minister obrony narodowej podpisa\u0142 w grudniu plan wykonawczy dla \u201eProgramu rozwoju Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na lata 2013-2022\u201d. Jego realizacj\u0119 umo\u017cliwi\u0107 maj\u0105 fundusze w wysoko\u015bci oko\u0142o stu czterdziestu miliard\u00f3w z\u0142otych. Samo w sobie, przeznaczenie sum tego rz\u0119du na usprawnienie wojska pozytywnie zaskakuje na tle powtarzanych nieustannie przez polityk\u00f3w zapewnie\u0144, \u017ce mimo ich najlepszych intencji na nic potrzebnego w bud\u017cecie nie ma pieni\u0119dzy (i tylko na budow\u0119 durnych, do niczego nie potrzebnych stadion\u00f3w, kt\u00f3rych horrendalny koszt nie zwr\u00f3ci si\u0119 nigdy w \u017cadnej formie, grube miliardy znajduj\u0105 si\u0119 natychmiast, jak za dotkni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki). Jest te\u017c jednak dobr\u0105 okazj\u0105 do przypomnienia o kwestiach, kt\u00f3re w polskiej polityce bezpiecze\u0144stwa pozostaj\u0105 nieobecne lub nie wzbudzaj\u0105 dostatecznego zainteresowania, cho\u0107 odpowiednie ich rozwi\u0105zanie mog\u0142oby korzystnie podnie\u015b\u0107 potencja\u0142 si\u0142 i zasob\u00f3w pa\u0144stwa podlegaj\u0105cych mobilizacji w wypadku zewn\u0119trznego lub wewn\u0119trznego zagro\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n
Od dawna trwa w Polsce zjawisko niekontrolowanego przep\u0142ywu kadr mi\u0119dzy wa\u017cnymi organami pa\u0144stwa a \u015bwiatem biznesu. Rodzi ono uzasadnion\u0105 obaw\u0119 przed zagro\u017ceniem dla prawid\u0142owej realizacji przez te organy ich zada\u0144, zw\u0142aszcza, gdy dotyczy instytucji wchodz\u0105cych w sk\u0142ad systemu bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Gdy przep\u0142yw kadr ma charakter nie tylko jednokierunkowy (odej\u015bcia funkcjonariuszy pa\u0144stwowych do sektora prywatnego), ale obukierunkowy (ze s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej do biznesu i z powrotem, niekiedy wielokrotnie), jak cho\u0107by w przypadku by\u0142ego ju\u017c szefa Agencji Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, genera\u0142a Krzysztofa Bondaryka, nasuwa si\u0119 wr\u0119cz pytanie o w\u0142a\u015bciwy przedmiot lojalno\u015bci migruj\u0105cych w ten spos\u00f3b kadr.<\/p>\n\n\n\n
Zjawisko to mog\u0142oby wszelako przynosi\u0107 dodatnie efekty zamiast ujemnych, gdyby budz\u0105ce dot\u0105d zaniepokojenie przep\u0142ywy personalne zosta\u0142y obj\u0119te \u015bwiadom\u0105 i celow\u0105 kontrol\u0105 pa\u0144stwa oraz w\u0142\u0105czone do jego planistyki. Funkcjonariusze pa\u0144stwowi przechodz\u0105cy do przedsi\u0119biorstw prywatnych kontynuowaliby w\u00f3wczas s\u0142u\u017cb\u0119, w razie potrzeby na zasadach niejawno\u015bci. Z punktu widzenia polityki bezpiecze\u0144stwa rozwi\u0105zanie takie posiada istotne zalety. Z jednej strony pozwoli\u0142oby na systematyczne zwi\u0119kszanie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci kadr (a tym samym ich przydatno\u015bci dla pa\u0144stwa) poprzez planowe sterowanie \u015bcie\u017ck\u0105 zawodow\u0105 poszczeg\u00f3lnych funkcjonariuszy, gwarantuj\u0105c zarazem, i\u017c te umiej\u0119tno\u015bci i wiedza nie zostan\u0105 wykorzystane w celach niezgodnych z interesem publicznym. W tym sensie stanowi\u0142oby ono pog\u0142\u0119bion\u0105 i bardziej kompleksow\u0105 wersj\u0119 koncepcji Pa\u0144stwowego Zasobu Kadrowego, realizowanej w okresie rz\u0105d\u00f3w PiS. Z drugiej strony mog\u0142oby korzystnie powi\u0119kszy\u0107 wp\u0142yw pa\u0144stwa na \u015bwiat biznesu: u\u0142atwi\u0107 sterowanie biznesem zgodnie z racj\u0105 stanu, a tak\u017ce blokowanie nacisk\u00f3w wywieranych na pa\u0144stwo polskie przez podmioty zewn\u0119trzne, dzia\u0142aj\u0105ce za pomoc\u0105 lub pod przykrywk\u0105 biznesu.<\/p>\n\n\n\n
Przedstawiona powy\u017cej idea spotka si\u0119 by\u0107 mo\u017ce z krytyk\u0105 za domnieman\u0105 nierealno\u015b\u0107 czy niewykonalno\u015b\u0107. Tymczasem proponowane tu rozwi\u0105zanie jest na szerok\u0105 skal\u0119 stosowane w Chinach i Rosji, a tak\u017ce w Niemczech, gdzie poprzedni (2005-2011) szef Federalnej S\u0142u\u017cby Wywiadowczej i wieloletni (od 1981 r.) funkcjonariusz s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa Ernst Uhrlau zaraz po przej\u015bciu w stan spoczynku podj\u0105\u0142 za zgod\u0105 rz\u0105du prac\u0119 w Deutsche Banku jako ekspert od \u201eanalizy ryzyka globalnego\u201d. W Polsce tego rodzaju polityka personalna, polegaj\u0105ca na kadrowym zabezpieczeniu podmiot\u00f3w gospodarczych, nie jest ca\u0142kiem obca, ale stosowana by\u0142a dot\u0105d w odniesieniu do przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych, o czym \u015bwiadcz\u0105 m.in. przypadki by\u0142ego zast\u0119pcy szefa ABW, pu\u0142kownika Paw\u0142a Bia\u0142ka, w ubieg\u0142ym roku przesuni\u0119tego z Agencji na stanowisko cz\u0142onka rady nadzorczej PKN Orlen reprezentuj\u0105cego Ministerstwo Skarbu Pa\u0144stwa, czy obecnego zast\u0119pcy szefa ABW, pu\u0142kownika Kazimierza Mordaszewskiego, kt\u00f3ry jako dyrektor Biura Prawnego ABW zasiada\u0142 jednocze\u015bnie w Radzie Nadzorczej sp\u00f3\u0142ki Cenzin, zajmuj\u0105cej si\u0119 eksportem uzbrojenia.<\/p>\n\n\n\n
Gdyby istotnie powsta\u0142 taki pion polityki kadrowej pa\u0144stwa (czy te\u017c polityki zasob\u00f3w ludzkich), nale\u017ca\u0142oby zapewni\u0107 mu odpowiedni odbi\u00f3r spo\u0142eczny. Jego organizacji powinna towarzyszy\u0107 szeroka promocja idei dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej jako nie odbiegaj\u0105cej w swych celach od s\u0142u\u017cby wojskowej, cho\u0107 prowadzonej innymi metodami, ukierunkowanej w ostateczno\u015bci zawsze na wzmacnianie si\u0142y pa\u0144stwa. Idea ta, znana dobrze w tradycji pruskiej czy brytyjskiej, w\u015br\u00f3d s\u0105siad\u00f3w Polski najmocniej uwidacznia si\u0119 dzi\u015b w Rosji (i w mniej jaskrawy spos\u00f3b w Niemczech). W naszym kraju doceniaj\u0105 jej wag\u0119 niestety niemal wy\u0142\u0105cznie antyrosyjskie \u015brodowiska polityczne, bij\u0105c w swej prasie na alarm przed inwazj\u0105 \u201edywizji gospodarczych Kremla\u201d na Polsk\u0119. Zamiast jojcze\u0107 i chowa\u0107 si\u0119 pod sp\u00f3dnic\u0119 Zachodu \u2013 tw\u00f3rzmy raczej polskie dywizje gospodarcze.<\/p>\n\n\n\n
Zorganizowana promocja idei dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej jako s\u0142u\u017cby quasi-militarnej, tyle \u017ce na innym \u201eodcinku frontu\u201d, by\u0142aby jednak dopiero jednym z ogniw po\u017c\u0105danej szerszej strategii oddzia\u0142ywania, obliczonej na wywo\u0142anie odpowiednich zmian w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej. \u015awiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna pozostaje bowiem wa\u017cnym czynnikiem bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Czas ju\u017c najwy\u017cszy, by prze\u0142ama\u0107 wszechw\u0142adne od dwudziestu lat panowanie idea\u0142\u00f3w dorobkiewiczowskich, str\u0105ci\u0107 z piedesta\u0142u \u201estyl \u017cycia\u201d wielkomiejskiego japiszona jako nieoficjalny wzorzec osobowy epoki, a wa\u017cne miejsce w \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej Polak\u00f3w przywr\u00f3ci\u0107 idea\u0142owi s\u0142u\u017cby<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Szczytowym przejawem jego powrotu by\u0142oby oczywi\u015bcie przywr\u00f3cenie do \u017cycia zawieszonego przed kilku laty powszechnego obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby wojskowej. Na chwil\u0119 obecn\u0105 pr\u00f3ba jego odmro\u017cenia prawdopodobnie napotka\u0142aby silny op\u00f3r spo\u0142eczny, zw\u0142aszcza tych, do kt\u00f3rych zosta\u0142aby skierowana \u2013 m\u0142odszych rocznik\u00f3w, wyros\u0142ych ju\u017c ca\u0142kowicie w zachodniej kulturze egoizmu i bezmy\u015blnej konsumpcji \u2013 i trudno oceni\u0107, na ile okaza\u0142aby si\u0119 w rezultacie wykonalna. Warto natomiast rozwa\u017cy\u0107 bardziej umiarkowany wariant, polegaj\u0105cy na wprowadzeniu dla m\u0119\u017cczyzn i kobiet ustawowego obowi\u0105zku odbycia szkolenia w zakresie Obrony Cywilnej. Z punktu widzenia szkolonych by\u0142by ono pozbawiony najbardziej uci\u0105\u017cliwych cech dawnej s\u0142u\u017cby wojskowej (skoszarowanie, eksterytorialno\u015b\u0107), skoro cz\u0142onkowie Obrony Cywilnej kraju maj\u0105 by\u0107 przygotowani przede wszystkim do dzia\u0142a\u0144 w rejonie swojego zamieszkania. Z drugiej strony od obowi\u0105zkowego szkolenia w zakresie Obrony Cywilnej by\u0142oby si\u0119 trudniej wykr\u0119ci\u0107 domniemanymi przeciwwskazaniami zdrowotnymi, fabrykowanymi niegdy\u015b przez us\u0142u\u017cnych lekarzy na \u017cyczenie poborowych odp\u0142atnie lub z czystej \u017cyczliwo\u015bci. Umiej\u0119tno\u015bci przekazywane podczas szkolenia w zakresie Obrony Cywilnej da\u0142oby si\u0119 wzgl\u0119dnie \u0142atwo testowa\u0107 i aktualizowa\u0107 w praktyce \u2013 podczas mobilizacji zarz\u0105dzanych w razie kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, katastrof naturalnych czy nawet wi\u0119kszych wypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wskazane jest natomiast selektywne wprowadzenie Przysposobienia Wojskowego na kierunkach studi\u00f3w przydatnych z punktu widzenia obronno\u015bci pa\u0144stwa (uczelnie techniczne i medyczne) oraz potrzeb jego systemu bezpiecze\u0144stwa (szko\u0142y ochroniarskie i detektywistyczne). Z kolei rosn\u0105ca liczba lice\u00f3w wojskowych oraz klas mundurowych w szko\u0142ach innego typu dostarczaj\u0105 przes\u0142anek do wprowadzenia Przysposobienia Wojskowego z prawdziwego zdarzenia na poziomie szkolnictwa \u015bredniego \u2013 w miejsce dotychczasowych lekcji przysposobienia obronnego, stanowi\u0105cych przedmiot kpin uczni\u00f3w, a niekiedy nie traktowanych powa\u017cnie nawet przez samych nauczycieli. Osobnym organem Przysposobienia Wojskowego mo\u017cna by uczyni\u0107 organizacje pro-obronne, kt\u00f3r\u0105 to rol\u0119 w warunkach zawieszenia poboru one i tak de facto spe\u0142niaj\u0105. Zasadne wydaje si\u0119 \u015bci\u015blejsze powi\u0105zanie stowarzysze\u0144 pro-obronnych ze strukturami Si\u0142 Zbrojnych RP, na wz\u00f3r rozwi\u0105za\u0144 stosowanych w Polsce od 1922 r. (m.in. bezpo\u015brednie przydzielenie instruktor\u00f3w wojskowych), oczywi\u015bcie pod warunkiem \u015bcis\u0142ej apartyjno\u015bci stowarzysze\u0144. Na koniec, Polska polityka obronna i bezpiecze\u0144stwa uczyni\u0142aby znaczny post\u0119p, decyduj\u0105c si\u0119 na odtworzenie w naszym kraju zlikwidowanego nierozs\u0105dnie systemu Obrony Terytorialnej. Po 1989 r., w tym tak\u017ce w ostatnich latach, w Polsce pojawia\u0142y si\u0119 profesjonalnie opracowane projekty organizacji Obrony Terytorialnej, tote\u017c formu\u0142owanie w tym miejscu konkretnych sugestii co do jej kszta\u0142tu nie jest niezb\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n Zacznijmy na powr\u00f3t mundurowa\u0107 dusze naszego narodu. Modernizacja sfery technicznej jest s\u0142uszna i potrzebna, ale nie wystarczy.<\/p>\n\n\n\n Adam Danek, 9 stycznia 2013<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polski minister obrony narodowej podpisa\u0142 w grudniu plan wykonawczy dla \u201eProgramu rozwoju Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej na lata 2013-2022\u201d. Jego realizacj\u0119 umo\u017cliwi\u0107 maj\u0105 fundusze w wysoko\u015bci oko\u0142o stu czterdziestu miliard\u00f3w z\u0142otych. Samo w sobie, przeznaczenie sum tego rz\u0119du na usprawnienie wojska pozytywnie zaskakuje na tle powtarzanych nieustannie przez polityk\u00f3w zapewnie\u0144, \u017ce mimo ich najlepszych intencji…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=490"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":491,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490\/revisions\/491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}