{"id":509,"date":"2026-04-17T17:53:06","date_gmt":"2026-04-17T17:53:06","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=509"},"modified":"2026-04-17T17:53:06","modified_gmt":"2026-04-17T17:53:06","slug":"adam-danek-wokol-upadku-ksztalcenia-wyzszego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/adam-danek-wokol-upadku-ksztalcenia-wyzszego\/","title":{"rendered":"Adam Danek: Wok\u00f3\u0142 upadku kszta\u0142cenia wy\u017cszego"},"content":{"rendered":"\n<p>Od szeregu miesi\u0119cy popularnymi tematami medialnego ha\u0142asu w Polsce s\u0105 obecny model kszta\u0142cenia wy\u017cszego oraz kwestia jego \u017cyciowej, w tym zw\u0142aszcza zawodowej, przydatno\u015bci. Z jednej strony coraz cz\u0119\u015bciej i dono\u015bniej rozbrzmiewaj\u0105 g\u0142osy m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rym uko\u0144czone studia nie zapewniaj\u0105 pracy, co zagra\u017ca im bezrobociem lub innego rodzaju spo\u0142eczn\u0105 degradacj\u0105 (na przyk\u0142ad konieczno\u015bci\u0105 podj\u0119cia niewykwalifikowanej, \u017ale op\u0142acanej pracy i brakiem perspektywy znalezienia lepszej) w szczeg\u00f3lnie trudnym okresie \u017cycia, na kt\u00f3ry normalnie powinien przypada\u0107 moment za\u0142o\u017cenia rodziny. Z drugiej strony daj\u0105 si\u0119 s\u0142ysze\u0107 zabarwione irytacj\u0105, lub wr\u0119cz pogard\u0105 i niesmakiem, wypowiedzi establishmentu o \u201eroszczeniowo nastawionych absolwentach\u201d, kt\u00f3rzy oczekuj\u0105 w \u017cyciu podetkni\u0119cia im wszystkiego pod nos i obwiniaj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo o to, \u017ce sami wybrali niew\u0142a\u015bciwe kierunki studi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ewidentna kl\u0119ska realizowanego obecnie w Polsce modelu kszta\u0142cenia wy\u017cszego, przezieraj\u0105ca przez t\u0119 dyskusj\u0119, mog\u0142aby mie\u0107 sw\u00f3j pozytywny aspekt. Ot\u00f3\u017c dzi\u0119ki owemu modelowi w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie szybko wzrasta liczba os\u00f3b, kt\u00f3rym studia i nabyte wykszta\u0142cenie zaszczepi\u0142y wzgl\u0119dnie wysokie oczekiwania co do pozycji, jak\u0105 powinny zaj\u0105\u0107 w hierarchii spo\u0142ecznej, a kt\u00f3re po uko\u0144czeniu studi\u00f3w trafiaj\u0105 na rynek pracy, gdzie daje si\u0119 im sugestywnie do zrozumienia, \u017ce s\u0105 niczym lub prawie niczym. Normaln\u0105 reakcj\u0105 w takim po\u0142o\u017ceniu jest narastanie gniewu, roz\u017calenia, poczucia oszukania, ch\u0119ci rewindykacji lub odwetu. Trudno uzna\u0107 za sprawiedliwy system, kt\u00f3ry najpierw zach\u0119ca ich do zdobywania wiedzy jako celu samego w sobie, a potem zostawia ich na lodzie, przerabiaj\u0105c ludzi wykszta\u0142conych \u2013 filozof\u00f3w, historyk\u00f3w, filolog\u00f3w, ekonomist\u00f3w, socjolog\u00f3w czy prawnik\u00f3w, a nawet in\u017cynier\u00f3w \u2013 na akwizytor\u00f3w, rozdawc\u00f3w ulotek, sprz\u0105taczki i kelnerki. Absolwenci zamieniaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c w Marksowsk\u0105 \u201eklas\u0119 w sobie\u201d \u2013 grup\u0119 spo\u0142eczn\u0105 o potencjale zapalnym. Gdyby pojawi\u0142a si\u0119 organizacja zdolna pracowa\u0107 politycznie w\u015br\u00f3d tych ludzi, podsyca\u0107 i kierunkowa\u0107 ich niezadowolenie, mogliby si\u0119 oni z kolei zamieni\u0107 w \u201eklas\u0119 dla siebie\u201d, czyli grup\u0119 nastawion\u0105 rewolucyjnie, czerpi\u0105c\u0105 np. z inteligenckich tradycji ruch\u00f3w terrorystycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale spokojnie, mieszczuchy, \u017cadnego buntu absolwent\u00f3w oczywi\u015bcie nie b\u0119dzie. M\u0142ode \u201ewykszta\u0142ciuchy\u201d, co najmniej od podstaw\u00f3wki indoktrynowane \u201etolerancj\u0105\u201d, humanitaryzmem, \u201ewielokulturowo\u015bci\u0105\u201d, demoliberalizmem, legalizmem, a na studiach dodatkowo jeszcze postmodernizmem, zosta\u0142y mentalnie wykastrowane. Kieruj\u0105 si\u0119 maksym\u0105: nie szukaj w \u017cyciu k\u0142opot\u00f3w, szukaj wygody. Zamiast walki z zastan\u0105 sytuacj\u0105, wybieraj\u0105 ucieczk\u0119 od niej, masowo emigruj\u0105c na Zach\u00f3d, by zasila\u0107 zlewozmywaki tamtejszych garkuchni, a w przypadku kobiet \u2013 stawa\u0107 si\u0119 nawozem dla imigrant\u00f3w z Afryki i Azji. W ten oto spos\u00f3b spe\u0142nia si\u0119 ponura przepowiednia&nbsp;<strong>W\u0142adys\u0142awa Studnickiego&nbsp;<\/strong>(1867-1953) sprzed stu lat, kt\u00f3ry przewidywa\u0142, \u017ce je\u015bli Polacy utrac\u0105 poczucie wzajemnej wi\u0119zi i wol\u0119 walki o narodowe idea\u0142y, czeka ich los&nbsp;<em>\u201epi\u0105tego stanu\u201d<\/em>&nbsp;w spo\u0142ecze\u0144stwach zachodnich \u2013&nbsp;<em>\u201ebia\u0142ych murzyn\u00f3w Europy i Ameryki\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Op\u0142akany i pogarszaj\u0105cy si\u0119 stan kszta\u0142cenia wy\u017cszego w Polsce to w pierwszej kolejno\u015bci skutek rozmy\u015blnego nadania mu charakteru masowego. W normalnym i zr\u00f3wnowa\u017conym spo\u0142ecze\u0144stwie kszta\u0142cenie wy\u017csze nie powinno odbywa\u0107 si\u0119 na skal\u0119 masow\u0105. Reformy edukacyjne ostatnich kilkunastu lat opiera\u0142y si\u0119 na b\u0142\u0119dnym za\u0142o\u017ceniu, \u017ce nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do maksymalnego zwi\u0119kszenia w spo\u0142ecze\u0144stwie odsetka os\u00f3b legitymuj\u0105cych si\u0119 wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem, poniewa\u017c dzi\u0119ki temu podniesie si\u0119 intelektualny i kulturalny poziom og\u00f3\u0142u. W rzeczywisto\u015bci jest dok\u0142adnie na odwr\u00f3t. Aby coraz wi\u0119cej os\u00f3b mog\u0142o studiowa\u0107, nale\u017cy coraz bardziej obni\u017ca\u0107 kryteria naboru na studia, a tak\u017ce zmniejsza\u0107 zakres materia\u0142u i wymagania na egzaminach ko\u0144cowych, aby coraz wi\u0119cej os\u00f3b mog\u0142o studia uko\u0144czy\u0107 i uzyska\u0107 dyplom. Proces ten zintensyfikowa\u0142o dodatkowo nieprzemy\u015blane przyznanie szko\u0142om prywatnym uprawnie\u0144 do nadawania tytu\u0142\u00f3w naukowych i jednocze\u015bnie \u201eurynkowienie\u201d kszta\u0142cenia wy\u017cszego, co zmusza nawet szacowne uniwersytety do wy\u015bcigu na obni\u017canie wymaga\u0144 z prywatnymi szko\u0142ami, bo m\u0142odzi ludzie na og\u00f3\u0142 wol\u0105 i\u015b\u0107 tam, gdzie mniej trzeba robi\u0107, by zdoby\u0107 os\u0142awiony \u201epapier\u201d. W rezultacie umasowienia studi\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwo nie robi si\u0119 coraz bardziej wykszta\u0142cone, lecz ma coraz g\u0142upszych wykszta\u0142conych, a presti\u017c i realne znaczenie dyplomu akademickiego spadaj\u0105 (niemal) do zera.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawda brzmi brutalnie: zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnych student\u00f3w nie powinna by\u0142a nigdy by\u0107 przyj\u0119ta na studia. Ci ludzie po prostu nie potrzebuj\u0105 studi\u00f3w, a co najwy\u017cej wy\u017cszej szko\u0142y zawodowej (handlowej, technicznej, rolniczej czy innej). Realizowana od szeregu lat zamiana uniwersytet\u00f3w w wy\u017csze szko\u0142y zawodowe przynios\u0142a jedynie zniszczenie lub nadwyr\u0119\u017cenie naukowego potencja\u0142u uniwersytet\u00f3w. Problem \u201eabsolwent\u00f3w bez zawodu\u201d zosta\u0142 zawiniony przez tw\u00f3rc\u00f3w masowego kszta\u0142cenia wy\u017cszego. Jego rozwi\u0105zanie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko poprzez ponowne oddzielenie od siebie uniwersytet\u00f3w i wy\u017cszych szk\u00f3\u0142 zawodowych. Studia (uniwersyteckie) musz\u0105 odzyska\u0107 tradycyjny charakter, w tym by\u0107 przeznaczone dla wzgl\u0119dnie w\u0105skiego kr\u0119gu ludzi, rekrutowanych i kszta\u0142conych w oparciu o surowe wymogi. Powr\u00f3t do elitaryzmu w kszta\u0142ceniu wy\u017cszym zlikwiduje zjawisko sta\u0142ego zani\u017cania poziomu studi\u00f3w i okrajania ich program\u00f3w po to, \u017ceby przez te studia da\u0142o si\u0119 przepchn\u0105\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 coraz g\u0142upszych ludzi. Zadaniem tradycyjnie rozumianych studi\u00f3w nie jest bowiem nauka zawodu, lecz rozwijanie ducha.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym miejscu zwolennicy utrzymania masowej formy studi\u00f3w mogliby podnie\u015b\u0107 w jej obronie argument, \u017ce pozwala ona wi\u0119kszej ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa doskonali\u0107 si\u0119 intelektualnie, tote\u017c zniesienie masowo\u015bci studi\u00f3w uniemo\u017cliwi im rozwijanie w\u0142asnych talent\u00f3w czy zainteresowa\u0144, a mo\u017ce nawet ska\u017ce na prymitywizacj\u0119. Argument taki nale\u017cy uzna\u0107 za nies\u0142uszny, poniewa\u017c \u2013 jak wskazano wcze\u015bniej \u2013 umasowienie studi\u00f3w w \u017caden spos\u00f3b nie przyczynia si\u0119 do intelektualnego, kulturalnego czy duchowego podniesienia spo\u0142ecze\u0144stwa. Je\u017celi natomiast kszta\u0142cenie wy\u017csze powr\u00f3ci\u0142oby do swej bardziej klasycznej, elitarnej postaci, w jaki spos\u00f3b zapewni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 duchowego rozwoju i \u2013 nie b\u00f3jmy si\u0119 tego s\u0142owa \u2013 uwznio\u015blenia egzystencji ca\u0142ej tej wi\u0119kszo\u015bci, kt\u00f3rej naturalny cykl kszta\u0142cenia zako\u0144czy si\u0119 maksymalnie na wy\u017cszej szkole zawodowej? Zachodzi bowiem taka realna potrzeba i \u017cadne kpiny czy przejawy lekcewa\u017cenia jej nie zlikwiduj\u0105. Pozbawieni takiej mo\u017cliwo\u015bci, ludzie ci b\u0119d\u0105 mieli do dyspozycji jedynie bezdennie g\u0142upi\u0105 popkultur\u0119 i najprymitywniejsze rozrywki; b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 zanurzeni w tym, co wykorzenia i demoralizuje, nie zdaj\u0105c sobie nawet sprawy, \u017ce istnieje co\u015b poza tym \u2013 i wreszcie w tym samym b\u0119d\u0105 wychowywa\u0107 (?) w\u0142asne potomstwo. Jako sugerowane kierunki przysz\u0142ych reform nasuwaj\u0105 si\u0119 tu nast\u0119puj\u0105ce rozwi\u0105zania:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Przywr\u00f3cenie obowi\u0105zkowego szerokiego nauczania historii, literatury (zwanej w szko\u0142ach pokracznie \u201ej\u0119zykiem polskim\u201d) i religii na wszystkich poziomach wszystkich rodzaj\u00f3w szkolnictwa. Nie nale\u017cy przy tym pod \u017cadnym pozorem deprecjonowa\u0107 roli nauk \u015bcis\u0142ych i przyrodniczych w procesie kszta\u0142cenia. Wiedza przez nie dostarczana tak\u017ce jest wa\u017cna dla w\u0142a\u015bciwego ukszta\u0142towania horyzont\u00f3w intelektualnych m\u0142odego, ucz\u0105cego si\u0119 cz\u0142owieka. Niemniej to dzieje, ojczysty j\u0119zyk, spu\u015bcizna literacka i kulturowa narodu oraz wiara ojc\u00f3w m\u00f3wi\u0105 nam, kim jeste\u015bmy \u2013 dlatego powinni by\u0107 ich uczeni wszyscy podejmuj\u0105cy w Polsce nauk\u0119, niezale\u017cnie od tego, jak\u0105 drog\u0119 \u017cycia i zaw\u00f3d chcieliby obra\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Promocja publiczna czytelnictwa. Polacy powinni czyta\u0107 wi\u0119cej ksi\u0105\u017cek, a mniej gazet i stron internetowych, kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 te same funkcje, co pozosta\u0142e media, to znaczy g\u0142\u00f3wnie og\u0142uszaj\u0105 szumem informacyjnym i og\u0142upiaj\u0105. W\u0142a\u015bciwie przygotowana promocja czytelnictwa musi jednak polega\u0107 na zach\u0119caniu spo\u0142ecze\u0144stwa do czytania pozycji warto\u015bciowych, a nie czegokolwiek, to jest byle czego (jak si\u0119 to czyni obecnie). W przeciwnym bowiem wypadku zwi\u0119kszy si\u0119 jedynie liczba czytelnik\u00f3w ksi\u0105\u017cek modnych lub najg\u0142o\u015bniej reklamowanych, a wi\u0119c nale\u017c\u0105cych do g\u0142upiej i demoralizuj\u0105cej zachodniackiej popkultury \u2013 i niepotrzebnie wzrosn\u0105 tylko zyski producent\u00f3w tego ch\u0142amu. W\u0142a\u015bciwie pomy\u015blany program upowszechniania czytelnictwa musi promowa\u0107 przede wszystkim (cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie) polskie dziedzictwo literackie, dzi\u015b w du\u017cej cz\u0119\u015bci nies\u0142usznie zapomniane. Kampani\u0119 promocji czytelnictwa dope\u0142nia\u0107 powinien program rozwoju i doposa\u017cenia bezp\u0142atnych, og\u00f3lnodost\u0119pnych bibliotek.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Odg\u00f3rne propagowanie przez pa\u0144stwo sztuki u\u017cytkowej i wspieranie jej rozwoju. Koncepcja sztuki u\u017cytkowej zak\u0142ada nasycenie \u015brodowiska ludzkiego \u017cycia pi\u0119knem poprzez nadawanie cech dzie\u0142 sztuki przedmiotom codziennego u\u017cytku, w tym przedmiotom wykorzystywanym przy pracy. Jako drugi cel wysuwa rozbudzenie zmys\u0142u tw\u00f3rczego u wytw\u00f3rc\u00f3w poszczeg\u00f3lnych rodzaj\u00f3w rzeczy i t\u0105 drog\u0105 stopniowe podniesienie&nbsp;<em>producenta<\/em>&nbsp;do rangi&nbsp;<em>tw\u00f3rcy<\/em>. By\u0142by to powr\u00f3t do koncepcji estetycznych i spo\u0142ecznych angielskiego konserwatysty&nbsp;<strong>Johna Ruskina&nbsp;<\/strong>(1819-1900), w Polsce g\u0142oszonych przez&nbsp;<strong>Stanis\u0142awa Witkiewicza&nbsp;<\/strong>(1851-1915) czy za\u0142o\u017cone w 1901 r. towarzystwo Polska Sztuka Stosowana, w kt\u00f3rym dzia\u0142ali m.in.&nbsp;<strong>Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski&nbsp;<\/strong>(1869-1907) i&nbsp;<strong>J\u00f3zef Mehoffer&nbsp;<\/strong>(1869-1946). W \u017cadnym wypadku nie nale\u017cy promowa\u0107 kana\u0142ami pa\u0144stwowymi tzw. sztuki nowoczesnej \u2013 ta powinna by\u0107 przez nie zwalczana (np. drog\u0105 o\u015bmieszania) jako produkt kulturowej degeneracji.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Energiczniejsze propagowanie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 bogactwa form \u017cycia religijnego \u2013 tak, by dla wi\u0119kszo\u015bci wiernych nie ko\u0144czy\u0142o si\u0119 ono na odb\u0119bnieniu niedzielnej Mszy \u015bwi\u0119tej i ewentualnie modlitwie prywatnej. Jako jeden z pierwszych cel\u00f3w cz\u0105stkowych nasuwa si\u0119 tu popularyzacja r\u00f3\u017cnych tradycyjnych nabo\u017ce\u0144stw (polski katolicyzm zna ich szczeg\u00f3lnie wiele), po\u0142\u0105czona z ods\u0142anianiem ich duchowej g\u0142\u0119bi. Na tym kierunku wskazana, je\u015bli nie konieczna, wydaje si\u0119 koordynacja dzia\u0142a\u0144 Ko\u015bcio\u0142a i pa\u0144stwa oraz pomoc tego ostatniego.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Ponowna aktywizacja sieci pa\u0144stwowych (wzgl\u0119dnie samorz\u0105dowych) terenowych o\u015brodk\u00f3w kultury. Przez wiele lat struktury te systematycznie zaniedbywano, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem finansowym, jak i merytorycznym, a obecnie pa\u0144stwo w og\u00f3le je zwija. Trend ten nale\u017cy odwr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Powy\u017csze cele musz\u0105 uzyska\u0107 regularne finansowanie ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Wbrew nadziejom \u017cywionym przez cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowisk prawicowych czy chrze\u015bcija\u0144skich, kt\u00f3ra pok\u0142ada nadmiern\u0105 wiar\u0119 w inicjatywie prywatnej, w takich kwestiach nie mo\u017cna liczy\u0107 na mecenat biznesmen\u00f3w, poniewa\u017c biznesmen\u00f3w nie interesuje nic poza w\u0142asnym zyskiem. Mo\u017cna stworzy\u0107 opcj\u0119 finansowania publicznych instytucji kulturalnych przez prywatne podmioty gospodarcze, w zamian na przyk\u0142ad za cz\u0119\u015bciowe zwolnienie od podatk\u00f3w lub inne ulgi \u2013 jednak\u017ce pod warunkiem bezwzgl\u0119dnego wykluczenia jakiegokolwiek wp\u0142ywu prywatnych podmiot\u00f3w gospodarczych na merytoryczne aspekty dzia\u0142alno\u015bci tych instytucji kulturalnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Osobn\u0105 kwesti\u0105 pozostaje pytanie, jak zredukowa\u0107 bezrobocie, do kt\u00f3rego wzrostu przyczynia si\u0119 aktualny, b\u0142\u0119dny model kszta\u0142cenia. Czyli \u2013 jak\u0105 obra\u0107 strategi\u0119 rozwoju polskiej gospodarki, aby doprowadzi\u0107 do wzrostu liczby miejsc pracy. Dwie ostatnie dekady nauczy\u0142y nas, miejmy nadziej\u0119, jednego. W rozwi\u0105zaniu tego problemu nie pomaga podlizywanie si\u0119 zagranicznym koncernom, tworzenie dla nich luk prawnych, przymykanie oczu na \u0142amanie przez nie polskiego prawa, zwalnianie ich od podatk\u00f3w i tak dalej, po to, by \u0142askawie tworzy\u0142y w Polsce swoje filie i zak\u0142ady, po czym wyprowadza\u0142y zyski za granic\u0119, niszczy\u0142y krajowych producent\u00f3w i handlarzy dumpingow\u0105 konkurencj\u0105 oraz zalewa\u0142y krajowy rynek nikomu nie potrzebnymi, tandetnymi produktami, sprzedawanymi na zasadzie \u201em\u0105dry zrobi\u0142, g\u0142upi kupi\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Adam Danek, 21 lipca 2012<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od szeregu miesi\u0119cy popularnymi tematami medialnego ha\u0142asu w Polsce s\u0105 obecny model kszta\u0142cenia wy\u017cszego oraz kwestia jego \u017cyciowej, w tym zw\u0142aszcza zawodowej, przydatno\u015bci. Z jednej strony coraz cz\u0119\u015bciej i dono\u015bniej rozbrzmiewaj\u0105 g\u0142osy m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rym uko\u0144czone studia nie zapewniaj\u0105 pracy, co zagra\u017ca im bezrobociem lub innego rodzaju spo\u0142eczn\u0105 degradacj\u0105 (na przyk\u0142ad konieczno\u015bci\u0105 podj\u0119cia niewykwalifikowanej, \u017ale&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-509","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-danek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":510,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/509\/revisions\/510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}