{"id":70,"date":"2026-04-17T14:25:16","date_gmt":"2026-04-17T14:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/kaminski.re\/?p=70"},"modified":"2026-04-17T14:40:13","modified_gmt":"2026-04-17T14:40:13","slug":"z-czego-sie-wzial-konflikt-o-ukraine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/2026\/04\/17\/z-czego-sie-wzial-konflikt-o-ukraine\/","title":{"rendered":"Z czego si\u0119 wzi\u0105\u0142 konflikt o Ukrain\u0119"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Konflikt o Ukrain\u0119 jest w zasadzie dosy\u0107 \u0142atwy do zrozumienia.<\/p>\n\n\n\n

Po rozpadzie Zwi\u0105zku Radzieckiego by\u0142a Ukrai\u0144ska Socjalistyczna Republika Radziecka, kt\u00f3ra ju\u017c wcze\u015bniej posiada\u0142a szcz\u0105tkow\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 na forum ONZ, og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w tych samych granicach i z t\u0105 sam\u0105 ludno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142a jako republika radziecka.<\/p>\n\n\n\n

Zakres terytorialny i ludno\u015bciowy Ukrai\u0144skiej SRR nie wynika\u0142 bynajmniej z uwarunkowa\u0144 etnicznych i nie ogranicza\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do terytori\u00f3w w kt\u00f3rych dominowali etniczni Ukrai\u0144cy. By\u0142 on natomiast wynikiem zdarze\u0144 historyczno-politycznych po II W\u015a i p\u00f3\u017aniej. Sk\u0142ad terytorialny Ukrai\u0144skiej SRR by\u0142 pochodn\u0105 polityki korienizacji i polityki gospodarczej, a nawet pewnych niezrozumia\u0142ych ustale\u0144, kt\u00f3re po dzi\u015b dzie\u0144 pozostaj\u0105 nieznane (Krym).<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tymi zdarzeniami w 1991 roku powsta\u0142o pa\u0144stwo g\u0142\u0119boko zr\u00f3\u017cnicowane etnicznie, j\u0119zykowo, ekonomicznie i politycznie, w kt\u00f3rym wyst\u0119powa\u0142a g\u0142\u0119boka polaryzacja wyborcza doprowadzaj\u0105ca do powtarzaj\u0105cych si\u0119 sytuacji w kt\u00f3rych ostateczny wynik wyborczy jest “na \u017cyletki”. Profesor Rafa\u0142 Chwedoruk lubi\u0142 powtarza\u0107, \u017ce jedyn\u0105 postaci\u0105 realnie spajaj\u0105c\u0105 ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo by\u0142 Taras Szewczenko.<\/p>\n\n\n\n

W teorii ustroj\u00f3w wewn\u0119trznych pa\u0144stw wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa typy: pa\u0144stwa unitarne i pa\u0144stwa z\u0142o\u017cone. Jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce pa\u0144stwa z\u0142o\u017cone, na przyk\u0142ad federacje, lepie uk\u0142adaj\u0105 rozk\u0142ad w\u0142adzy w kraju g\u0142\u0119bokiej polaryzacji regionalnej. Przesuwaj\u0105 one suwerenno\u015b\u0107 w\u0142adzy do jednostek w\u0142adzy terytorialnej i dzi\u0119ki temu ograniczaj\u0105 niezadowolenia spo\u0142eczne wygenerowane przez przej\u0119cie pe\u0142ni w\u0142adzy przez tylko jedn\u0105 z grup spo\u0142ecznych w pa\u0144stwie unitarnym.<\/p>\n\n\n\n

Ukraina powsta\u0142a jako pa\u0144stwo unitarne. Posiada\u0142a r\u00f3\u017cne grupy spo\u0142eczne, dobrze zmapowane przez Viatcheslava Avioutskiego w “Aksamitnych Rewolucjach” i Emmanuela Todda w “Kl\u0119sce Zachodu”. Dwie podstawowe grupy to etniczni Ukrai\u0144cy\/Ma\u0142orosjanie, zamieszkuj\u0105cy zachodni\u0105 i centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy oraz etniczni Rosjanie\/Wielkorosjanie zamieszkuj\u0105cy po\u0142udniow\u0105 i wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. Wa\u017cnym czynnikiem identyfikacji to\u017csamo\u015bci jest te\u017c dominuj\u0105cy j\u0119zyk. To przecie\u017c on umo\u017cliwia dost\u0119p do kultury, a kultura rysuje horyzonty \u015bwiadomo\u015bci grupy spo\u0142ecznej. J\u0119zyk ukrai\u0144ski by\u0142 j\u0119zykiem Ukrainy Zachodniej, w pozosta\u0142ych regionach dominowa\u0142 j\u0119zyk rosyjski. Nawet etniczni Ma\u0142orosjanie na wschodzie Ukrainy posiadali to\u017csamo\u015b\u0107 rosyjsk\u0105, bo pos\u0142ugiwali si\u0119 j\u0119zykiem rosyjskim, a tak\u017ce byli cz\u0119\u015bci\u0105 wielkiej postradzieckiej ekumeny kulturalnoj\u0119zykowej dla kt\u00f3rej j\u0119zyk rosyjski by\u0142 swoist\u0105 lingua franca.<\/p>\n\n\n\n

Ukraina powsta\u0142a jako pa\u0144stwo demokracji liberalnej. Kardynaln\u0105 zasad\u0105 tej formy rz\u0105dzenia jest w\u0142adza wi\u0119kszo\u015bci przy poszanowaniu praw mniejszo\u015bci. Demokracja ma prawo sprawnie funkcjonowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w spo\u0142ecze\u0144stwie w kt\u00f3rym istnieje powszechna akceptacja dla werdykt\u00f3w wyborczych. Na Ukrainie od 1991 roku wyst\u0119powa\u0142y cykliczne protesty zwi\u0105zane wynikami wyborczymi wybor\u00f3w prezydenckich. Nie istnia\u0142a zgoda na rz\u0105dzenie pa\u0144stwem przez tylko jedn\u0105 z dw\u00f3ch dominuj\u0105cych grup spo\u0142ecznych. Na Ukrainie dominowa\u0142y dwie wykluczaj\u0105ce si\u0119 koncepcje rozwoju polityki pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie, pa\u0144stwa nie dzia\u0142aj\u0105 w pr\u00f3\u017cni. Im s\u0142abszy system pa\u0144stwowy, tym podatniejszy jest on na ingerencje z zewn\u0105trz. Zagraniczni aktorzy maj\u0105 swoje w\u0142asne, cz\u0119sto sprzeczne, interesy i realizuj\u0105 je w podatnych na to pa\u0144stwach. Pa\u0144stwa poradzieckie by\u0142y i pozostaj\u0105 du\u017c\u0105 aren\u0105 walk konflikt\u00f3w interes\u00f3w podmiot\u00f3w zagranicznych.<\/p>\n\n\n\n

Wymienione czynniki: nieetniczne granice pa\u0144stwowe, zr\u00f3\u017cnicowany sk\u0142ad obywatelski, brak wsp\u00f3lnego j\u0119zyka i dominuj\u0105cej kultury, nieodpowiedni ustr\u00f3j administracyjny, brak odpowiedniej liberalnej kultury politycznej dopasowanej do systemu demokracji liberalnej, s\u0142abo\u015b\u0107 pa\u0144stwa wzgl\u0119dem aktor\u00f3w zagranicznych, doprowadzi\u0142y do sytuacji faktycznego upadku pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego rozumianego jako republika powo\u0142ana jako kontynuatorka Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej z przyj\u0119t\u0105 konstytucj\u0105 w 1996 roku.<\/p>\n\n\n\n

Momentem \u015bmierci pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego by\u0142 zamach stanu przeprowadzony w lutym 2014 roku w Kijowie przez opozycj\u0119 polityczn\u0105 z zachodu i centrum, niezadowolon\u0105 z przyj\u0119tej polityki legalnego prezydenta Wiktora Janukowycza, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142 wyborc\u00f3w z konkurencyjnej grupy spo\u0142ecznej, zamieszkuj\u0105cej po\u0142udnie i wsch\u00f3d kraju.<\/p>\n\n\n\n

W nast\u0119pstwie zamachu stanu i przyj\u0119cia w\u0142adzy w instytucjach centralnych regiony z po\u0142udnia i wschodu Ukrainy wypowiedzia\u0142y pos\u0142usze\u0144stwo i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 swoista wojna domowa mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 z o\u015brodka kijowskiego, a powo\u0142anymi wskutek zamachu stanu republikami ludowymi ze wschodu Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n

Ta wojna do dzi\u015b nie znalaz\u0142a konstruktywnego finiszu, a w mi\u0119dzyczasie si\u0119 umi\u0119dzynarodowi\u0142a i przesz\u0142a metamorfoz\u0119 po zg\u0142oszeniu akcesu i wcieleniu nowych Republik Ludowych w sk\u0142ad Federacji Rosyjskiej.<\/p>\n\n\n\n

Warto nadmieni\u0107, \u017ce wybory organizowane po 2014 roku na terenie Ukrainy Zachodniej i Centralnej nie wybieraj\u0105 w\u0142adz pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego w rozumieniu konstytucji z 1996 roku, bo nie s\u0105 przeprowadzane na terenie pa\u0144stwa w ktorym ta konstytucja obowi\u0105zywa\u0142a. W zwi\u0105zku z czym nale\u017cy doj\u015b\u0107 do logicznego wniosku, \u017ce Wiktor Janukowycz by\u0142 ostatnim prezydentem Ukrainy jako pa\u0144stwa z 1991 roku.<\/p>\n\n\n\n

Upraszczaj\u0105c, konflikt bierze si\u0119 z ch\u0119ci rz\u0105dzenia przez etnicznych Ukrai\u0144c\u00f3w\/Ma\u0142orosjan o bardzo nacjonalistycznym i rusofobicznym nastawieniu, pa\u0144stwem wykraczaj\u0105cym w swoich ramach daleko poza zasi\u0119g terytorialny i ludno\u015bciowy etniczno\u015bci Ukrai\u0144skiej\/Ma\u0142orosyjskiej.<\/p>\n\n\n\n

Jest to swoisty paradoks, kt\u00f3ry w dosy\u0107 znamienny spos\u00f3b obrazuje “imperialne” zap\u0119dy etnicznych Ukrai\u0144c\u00f3w\/Ma\u0142orosjan. Pragn\u0105 oni rz\u0105dzi\u0107 i ukrainizowa\u0107 terytoria na kt\u00f3rych stanowi\u0105 mniejszo\u015b\u0107, a kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w granicach pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego bynajmniej nie dzi\u0119ki ukrai\u0144skim podbojom, czy ukrai\u0144skiej kolonizacji kulturowej, bo takie nie istnia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konflikt o Ukrain\u0119 jest w zasadzie dosy\u0107 \u0142atwy do zrozumienia. Po rozpadzie Zwi\u0105zku Radzieckiego by\u0142a Ukrai\u0144ska Socjalistyczna Republika Radziecka, kt\u00f3ra ju\u017c wcze\u015bniej posiada\u0142a szcz\u0105tkow\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 na forum ONZ, og\u0142osi\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w tych samych granicach i z t\u0105 sam\u0105 ludno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142a jako republika radziecka. Zakres terytorialny i ludno\u015bciowy Ukrai\u0144skiej SRR nie wynika\u0142 bynajmniej z…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-70","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions\/72"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kaminski.re\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}